Zabytkowa parowozownia w Gnieźnie – jeden z największych tego typu obiektów kolejowych w Europie – może stać się elementem rozwoju zielonego wodoru w Polsce. Koncepcja zakłada przekształcenie obiektu w centrum badań nad zielonym wodorem, muzeum kolejnictwa oraz przestrzeń biznesowo-kulturalną.

Degradacja zabytkowej parowozowni

Parowozownia Gniezno powstała w XIX wieku i przez dziesięciolecia pełniła funkcję zaplecza technicznego dla kolei, obsługując lokomotywy parowe, a później spalinowe i elektryczne. Kompleks obejmuje ponad 7 hektarów terenu i kilkadziesiąt zabytkowych obiektów, w tym hale wachlarzowe mieszczące ponad 40 lokomotyw, obrotnice kolejowe oraz infrastrukturę techniczną.

Od początku XXI wieku obiekt pozostaje jednak w dużej mierze nieużytkowany i stopniowo ulega degradacji. Szacuje się, że bez pilnych działań konserwatorskich część historycznych budynków może w ciągu kilku lat ulec nieodwracalnemu zniszczeniu, co oznaczałoby utratę jednego z najcenniejszych zabytków techniki kolejowej w Europie. 

To stało się punktem wyjścia do opracowania nowej koncepcji zagospodarowania gnieźnieńskiej parowozowni. Autorzy projektu podkreślają, że taka zmiana pozwoliłaby nie tylko uratować zabytek, ale też nadać mu funkcję badawczo-rozwojową i gospodarczą.

Wodór z unijnym statusem strategicznym. Polska wchodzi do europejskiej układanki PCI

Polska strategia wodorowa

Wodór jest uznawany za jedno z kluczowych paliw transformacji energetycznej, ale jego wysoki koszt produkcji nadal stanowi barierę. Według danych branżowych cena zielonego wodoru w Europie waha się obecnie od około 4 do 8 euro za kilogram, podczas gdy wodór z gazu ziemnego kosztuje średnio 1,5-2,5 euro za kg. Różnica wynika głównie z kosztów energii odnawialnej i technologii elektrolizy.

W Polsce rozwijane są inicjatywy w ramach Polskiej Strategii Wodorowej do 2030 roku z perspektywą na rok 2040, obejmujące budowę hubów wodorowych, rozwój transportu oraz produkcję niskoemisyjnego wodoru. Szacuje się, że pełne wdrożenie strategii będzie wymagało inwestycji w postaci dziesiątek miliardów złotych.

Projekty wodorowe w Polsce i Europie

W Europie funkcjonują już podobne projekty, m.in. niemieckie programy H2Global oraz francuskie centra testowe wodoru w transporcie kolejowym i przemysłowym. W Polsce rozwija się m.in. Wielkopolska Dolina Wodorowa, która ma wspierać wdrażanie technologii w regionie.

Koncepcja przekształcenia Parowozowni Gniezno w centrum technologii wodorowych również może stać się impulsem rozwojowym dla regionu, jednak eksperci podkreślają, że realizacja zależy od dostępu do finansowania oraz tempa rozwoju rynku wodoru w Polsce. W dłuższej perspektywie może odegrać istotną rolę w dekarbonizacji transportu i przemysłu w tym także sektora kolejowego.

Zobacz też: Reaktory HTGR mogą produkować wodór i energię dla przemysłu. Nowa koncepcja polskich naukowców

Źródła: Portal Samorządowy, Portal Wodorowy, H2Global 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.