Zgorzelec i Görlitz, kiedyś jedno miasto, obecnie przynależące administracyjnie do Polski lub Niemiec, starają się odbudować swoją jedność. Od 1998 roku określają się jako jedno „Miasto Europejskie”. Miasta ściśle współpracują – wspólnie zarządzają komunikacją miejską, organizują wydarzenia kulturalne i promują turystykę. Ostatnio rozpoczęto prace nad wspólnym ciepłownictwem. 

Energetyczne partnerstwo ponad granicami

W sercu Europy, nad brzegami Nysy Łużyckiej, powstaje projekt, który staje się nowym przykładem współpracy transgranicznej w energetyce. Projekt o nazwie UNITED HEAT, to nie tylko techniczne połączenie rur ciepłowniczych, ale także współpraca, która zakłada integrację systemów energetycznych po obu stronach granicy. 

Uroczyste wbicie pierwszej łopaty, które nastąpiło w tym tygodniu, zainaugurowało inwestycję wartą blisko 195 milionów euro, stanowiąc jeden z przykładów projektów transgranicznych w UE.

To bardzo ważny krok dla bezpieczeństwa energetycznego, ale także symboliczny gest partnerstwa i naszej wspólnej odpowiedzialności. Dzięki temu projektowi Polska i Niemcy będą mogły wspólnie zapewniać stabilne dostawy ciepła, optymalizować wykorzystanie energii oraz rozwijać technologie niskoemisyjne – podkreślił Minister Energii Miłosz Motyka.

To podejście znajduje pełne odzwierciedlenie po drugiej stronie rzeki. Federalna Minister Gospodarki i Energii RFN Katherina Reiche wskazała na praktyczny wymiar tej jedności.

Aby zapewnić bezpieczne, przystępne cenowo i zrównoważone zaopatrzenie w ciepło w samym sercu Europy, wspieramy inwestycje po stronie niemieckiej kwotą 81,6 mln euro. Dzięki połączeniu niemieckich i polskich sieci ciepłowniczych sektor ciepłowniczy zostanie w opłacalny sposób zdekarbonizowany, a nasze bezpieczeństwo energetyczne wzmocnione – zaznaczyła Katherina Reiche.

Gaz drożeje, prąd tanieje. Co Europa robi inaczej niż Polska?

Obecny system ciepłowniczy

Dzisiejsza sytuacja energetyczna Zgorzelca i Görlitz jest typowa dla wielu europejskich miast, które z każdym dniem mierzą się z coraz trudniejszymi wyzwaniami związanymi z dekarbonizacją i efektywnym zarządzaniem energią. Obecnie oba systemy grzewcze funkcjonują niezależnie, co uniemożliwia optymalne zarządzanie energią w skali całego regionu. Po stronie polskiej w miksie energetycznym wciąż dominują węgiel i gaz, natomiast niemiecki system opiera się głównie na kogeneracji gazowej. 

Tego typu struktura sprawia, że oprócz powodowania wysokiej emisji gazów cieplarnianych, to drugim ważnym problemem jest narażenie mieszkańców na wahania cen surowców na rynkach światowych. Obecna sytuacja geopolityczna związana z wojną w Iranie i blokadą Cieśniny Ormuz pokazuje potencjalne ryzyko dla stabilności cen.

Inteligentna sieć bez granic w 2030 r. 

Transgraniczny projekt współpracy przedsiębiorstw komunalnych obu miast ma do 2030 roku zapewnić transport bezemisyjnego ciepła sieciowego po obu stronach Nysy Łużyckiej. Oznacza to ważne inwestycje w systemie energetycznym – kluczowym elementem będzie budowa 12 km nowoczesnych rurociągów, w tym przełomowy odcinek poprowadzony pod dnem rzeki, który połączy systemy ciepłownicze obu miast w jeden organizm ciepłowniczy. 

By to osiągnąć potrzebne są również inwestycje w odnawialne źródła energii. Po polskiej stronie powstaje już ciepłownia biomasowa o mocy 25 MW oraz instalacja solarna o mocy 5 MWp z magazynem ciepła. Po stronie niemieckiej system wzmocnią m.in. pompy ciepła wykorzystujące energię z wód jeziora Berzdorf oraz odzysk ciepła ze ścieków miejskich. Władze mówią o możliwości redukcji emisji o 50 tysięcy ton CO2 rocznie, a to oznacza zmianę podobną do wycofania z ruchu około 28 tysięcy samochodów osobowych.

Łącząc Zgorzelec i Görlitz wspólnym systemem ciepłowniczym opartym na odnawialnych źródłach energii, pokazujemy, że granice mogą łączyć na rzecz bezpieczeństwa energetycznego, innowacji i troski o środowisko. To inwestycja w przyszłość mieszkańców naszego regionu, która przekłada się na czystsze powietrze, stabilne ceny energii i silniejszą współpracę międzynarodową – mówi Paweł Gancarz, Marszałek Województwa Dolnośląskiego.

Projekt wpisuje się w rosnącą liczbę inicjatyw transgranicznych w Europie udowadniając, że granice państwowe mogą być miejscem najbardziej owocnej współpracy na rzecz klimatu i bezpieczeństwa. 

Zobacz też: Nowy model ciepłownictwa. Sprzedaż własnej energii może zwiększyć przychody

Źródła: europa-miasto.eu, united-heat.com, ME, Kurier Lubelski, ahk.pl 

Fot.: ME

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.