Rolnictwo w Polsce stoi w obliczu coraz większych wyzwań – rosną koszty produkcji, zmiany klimatyczne i presja konkurencji zagranicznej. We wtorek 30 grudnia rolnicy w całym kraju zbiorą się przy drogach krajowych, by podkreślić skalę tych problemów. Według danych organizatorów zgłoszono już niemal 140 lokalizacji, co czyni tegoroczny protest jednym z największych w ostatnich latach.

Sprzeciw rolników wobec UE-Mercosur

30 grudnia rolnicy w całej Polsce planują ogólnokrajową akcję protestacyjną przeciwko umowie handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur (Wspólny Rynek Południa). Ciągniki i inne maszyny rolnicze mają stanąć przy głównych drogach krajowych, w celu okazania sprzeciwu wobec porozumienia, które – ich zdaniem – zagraża stabilności europejskiego rolnictwa i konkurencyjności krajowych producentów. Inicjatywa ma związek z falą mobilizacji środowisk rolniczych, które w ostatnich tygodniach organizowały również protesty w Brukseli, pod Parlamentem Europejskim i podczas szczytów unijnych, domagając się zmian lub zatrzymania tego porozumienia.

Umowa UE-Mercosur to planowany kompleksowy pakt handlowy między Unią Europejską a blokiem Mercosur, obejmującym Brazylię, Argentynę, Paragwaj i Urugwaj. Ma on stworzyć jedną z największych stref wolnego handlu na świecie poprzez stopniowe znoszenie ceł i barier handlowych, co według zwolenników ma zwiększyć wymianę towarów i wzmocnić pozycję UE na globalnych rynkach. 

Krytycy, w tym wielu polskich i europejskich rolników, obawiają się, że otwarcie rynku na import z Ameryki Południowej bez odpowiednich mechanizmów ochronnych może mieć poważne konsekwencje. Na rynek trafią tańsze produkty rolne, co utrudni lokalnym producentom sprzedaż własnych produktów po cenach, które pozwalają pokryć koszty produkcji. Dodatkowo rolnicy obawiają się, że masowy import może obniżyć standardy dostępnej żywności, bo produkty spoza UE nie zawsze muszą spełniać te same normy jakości i bezpieczeństwa.

Rolnictwo ekologiczne w Polsce rośnie. Nowy raport pokazuje niemal 9% wzrost powierzchni upraw

Protest europejskich rolników

Inicjatorzy protestu domagają się od polskiego rządu jednoznacznego sprzeciwu wobec umowy UE-Mercosur oraz aktywnych działań na forum Unii Europejskiej. Wskazują, że w obecnym kształcie porozumienie nie zapewnia skutecznych mechanizmów ochrony ani dla polskich, ani dla europejskich producentów rolnych. Organizatorzy zapowiadają, że protesty zaplanowane na wtorek 30 grudnia będą miały charakter pokojowy i nie będą polegały na blokowaniu dróg. Akcja ma potrwać od godziny 10:00 do 15:00 i polegać na ustawieniu oflagowanych ciągników oraz maszyn rolniczych w widocznych miejscach przy drogach krajowych, na wiaduktach i w punktach o dużym natężeniu ruchu. Ma to symbolizować skalę sprzeciwu oraz jedność środowiska rolniczego w całym kraju.

Utrudnienia na krajowych drogach

Kierowcy będą musieli liczyć się jednak z utrudnieniami na drodze i zwiększoną obecnością rolników oraz maszyn rolniczych przy głównych trasach w całym kraju. Organizatorzy kampanii „STOP Mercosur” zgłosili niemal 140 lokalizacji protestów, co oznacza, że rolnicy pojawią się przy drogach niemal w każdym województwie.

• W województwie dolnośląskim rolnicy zapowiadają postój maszyn przy Wschodniej Obwodnicy Wrocławia w Kiełczewie, na trasie S8 w okolicach Oleśnicy, odcinkach S5 przy węźle Kryniczno oraz na DK35 przed świdnicą.
• W województwie pomorskim przy trasie S7 wokół Elbląga ciągniki mają stanąć na wiaduktach prowadzących do mniejszych miejscowości takich jak Helenowo, Adamowo, Bogaczewo i Zielony Grąd.
• W województwie małopolskim w rejonie Tarnowa i Rzezawy oraz zjeździe z autostrady w Kępie Bogumiłowickiej również zaplanowano zgromadzenia maszyn rolniczych.
• W województwie wielkopolskim mapa protestów wskazuje obecność ciągników w rejonie Ostrzeszowa i Kępna, a także przy węźle S5 Lasocice oraz na odcinkach drogi z Gniezna w kierunku Bydgoszczy.
• W województwie łódzkim rolnicy zgłosili kilka punktów, przy których ciągniki i maszyny rolne mogą się pojawić w pobliżu drogi krajowej nr 12 i DK72 w rejonie Skąpego pod Radomskiem.
• W województwie mazowieckim protesty mają objąć okolice Sochaczewa i innych punktów przy DK92 oraz ciągniki zapowiadane są przy trasach dojazdowych do Warszawy.
• W województwie lubelskim rolnicy zapowiedzieli obecność przy kluczowych drogach lokalnych i krajowych, w tym w pobliżu miast takich jak Łuków, gdzie już w miejskich komunikatach wskazywano, że ciągniki pojawią się na newralgicznych skrzyżowaniach ulic Wyszyńskiego z Cieszkowizną i Partyzantów.
• W województwie kujawsko-pomorskim protest zapowiadany jest przy odcinkach dróg krajowych prowadzących m.in. z Bydgoszczy i Torunia, a mapa zgłoszeń wskazuje rosnącą liczbę punktów maszyn rolniczych ustawianych przy trasach krajowych

W pozostałych regionach, takich jak Śląsk, Opole i Podkarpacie rolnicy zgłaszają protesty na trasach o intensywnym ruchu oraz odcinkach prowadzących do dużych ośrodków miejskich.

Protesty rolników trwają

W 2024 roku rolnicy wielokrotnie blokowali drogi i przejścia graniczne, protestując m.in. przeciwko napływowi taniego zboża z Ukrainy, rosnącym kosztom produkcji oraz zaostrzeniu wymogów wynikających z unijnej polityki klimatycznej. Choć część postulatów doprowadziła do czasowych decyzji ochronnych i zapowiedzi zmian na poziomie krajowym oraz unijnym, przedstawiciele środowiska rolniczego podkreślają, że wiele problemów pozostało nierozwiązanych. 

W ich ocenie obecny sprzeciw wobec umowy UE-Mercosur jest kolejnym etapem walki o opłacalność produkcji, utrzymanie standardów oraz przyszłość polskiej wsi w warunkach rosnącej konkurencji na globalnym rynku.

Zobacz też: Klimatoflacja a rolnictwo. Jak zmiany klimatu wpływają na ceny żywności?

Źródła: OOPR, gov.pl, PAP, Euronews, Komisja Europejska

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.