Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

System kaucyjny: koniec okresu przejściowego. Czy zwracanie opakowań się opłaca?

System kaucyjny: koniec okresu przejściowego. Czy zwracanie opakowań się opłaca?

Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce kończy się okres przejściowy systemu kaucyjnego. Butelki plastikowe, puszki metalowe i szklane butelki wielokrotnego użytku trafiają do obrotu wyłącznie z oznaczeniem kaucji, a każdy konsument, który je zwraca, może odzyskać kilkaset złotych rocznie. To nie tylko krok w stronę ochrony środowiska, ale także finansowa zachęta do zmiany konsumpcyjnych nawyków w celu ochrony domowego budżetu.

925x200 5
Reklama

Koniec okresu przejściowego w systemie kaucyjnym

System kaucyjny w Polsce wchodzi w nową fazę. Po kilku miesiącach funkcjonowania pilotażowego i stopniowego wprowadzania oznaczonych opakowań kończy się okres przejściowy, a 2026 rok staje się pierwszym pełnym rokiem obowiązywania nowych zasad. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) podkreśla, że system zaczyna działać jako stały element polityki odpadowej oraz narzędzie realnie wpływające na rynek napojów oraz zachowania konsumentów.

Z danych MKiŚ wynika, że już jesienią 2025 roku do obrotu trafiły dziesiątki milionów opakowań oznaczonych znakiem kaucji, a liczba ta będzie szybko rosnąć po 1 stycznia 2026 roku. Od tego momentu producenci, którzy przystąpili do systemu, mogą wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach objętych kaucją, natomiast brak udziału w systemie wiąże się z wyraźnie wyższymi opłatami produkcyjnymi. Jednocześnie firmy muszą wykazać wysoki poziom zbiórki pustych butelek i puszek, co ma mobilizować zarówno producentów, jak i operatorów do sprawnego działania.

Cele od 2026 roku

Od nowego roku producenci mogą wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach oznaczonych znakiem kaucji. Produkty wprowadzane wcześniej, bez oznaczenia, mogą być sprzedawane do wyczerpania zapasów. Firmy, które przystąpiły do systemu, muszą osiągnąć 77% poziomu zbiórki pustych butelek i puszek – jeśli nie uda się osiągnąć tego progu, każda brakująca tona opakowań oznacza opłatę produktową w wysokości 1 zł/kg. Dla producentów, którzy nie podpiszą umowy z operatorem systemu, stawka wzrasta trzykrotnie do 3 zł/kg. W przypadku niedopełnienia obowiązku, odpowiedzialność finansowa dzielona jest po połowie między producenta a operatora systemu.

Cele ustawowe są następujące – do 2028 roku poziom zbiórki ma wynieść 77%, a do 2029 roku – 90%, co oznacza prawie podwojenie dotychczasowej skuteczności tradycyjnego systemu pojemnikowego, który pozwalał zebrać maksymalnie ok. 45% butelek PET. W praktyce oznacza to, że w ciągu kilku lat Polska może stać się liderem recyklingu opakowań po napojach w Europie. Warunkiem jest utrzymanie masowego zaangażowania konsumentów oraz pełnego udziału producentów na wysokim poziomie.

Czy zwracanie opakowań się opłaca?

Zwrot opakowań w ramach systemu kaucyjnego w 2026 roku ma być nie tylko proekologiczny, ale również promować postawy sprzyjające stworzeniu gospodarki o obiegu zamkniętym dzięki możliwości odzyskania znacznej sumy pieniędzy. Przykładowo, przeciętna 4-osobowa rodzina, która codziennie pije wodę, soki i napoje gazowane, przy obecnych stawkach kaucji może odzyskać nawet 28-30 zł miesięcznie, czyli około 340-360 zł rocznie. Jeśli uwzględnić większą codzienną konsumpcję lub różne typy opakowań, kwota ta może wzrosnąć nawet do 500-550 zł rocznie. W sytuacji, gdy stawki kaucji zostaną podniesione do maksymalnie 2 zł, straty przy ignorowaniu systemu mogą przekroczyć 1 200 zł rocznie dla podobnej rodziny – praktycznie tyle, ile wynoszą miesięczne rachunki za media w średnim gospodarstwie domowym.

Dodatkowo regularny zwrot opakowań zmniejsza również koszty związane z wywozem odpadów, ponieważ butelki i puszki trafiają do recyklingu, a nie do kosza z odpadami zmieszanymi. Z punktu widzenia ekonomii domowej i dobrostanu środowiska korzyści są więc podwójne – realne oszczędności pieniędzy oraz istotny wkład w poprawę krajowej gospodarki odpadami i ochrony środowiska.

Zobacz też: Ochrona środowiska w Polsce w 2025 roku: sukcesy, wyzwania i kontrowersje

Źródła: MKiŚ, Raport CSR, Portal Komunalny, infor.pl 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.