Czy technologia może skutecznie wspierać ochronę środowiska? Coraz więcej ekspertów twierdzi, że tak – pod warunkiem, że zostanie właściwie wykorzystana. Najnowszym przykładem jest cyfrowe narzędzie stworzone z myślą o angażowaniu społeczeństwa w działania na rzecz klimatu. Dzięki zaawansowanej sztucznej inteligencji możliwe stało się łączenie edukacji, storytellingu i bezpośredniego kontaktu z odbiorcami w zupełnie nowy sposób. To przełom w komunikacji ekologicznej, który może zmienić sposób, w jaki mówimy o transformacji energetycznej.

Cyfrowy głos dla środowiska

Nowe podejście do edukacji ekologicznej zaprezentował Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) w regionie Azji i Pacyfiku, tworząc pierwszego na świecie wirtualnego ambasadora środowiska opartego na sztucznej inteligencji. Una nie jest chatbotem ani zwykłą wirtualną postacią. To zaawansowany model sztucznej inteligencji stworzony z wykorzystaniem technologii syntetycznego głosu, interaktywnych mediów i analizy danych. Jej forma łączy elementy animacji, voice-bota i cyfrowego ambasadora, dzięki czemu może prowadzić spójny dialog edukacyjny z różnorodnymi grupami odbiorców – zarówno online, jak i podczas wydarzeń na żywo.

Projekt ten nazwano „Una” – i właśnie Una staje się cyfrowym głosem krajów, które najbardziej odczuwają skutki kryzysu klimatycznego, a jednocześnie intensywnie pracują nad zieloną transformacją.

Celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale realne budowanie zaangażowania – wśród obywateli, instytucji i opinii publicznej. Una nie przemawia z mównicy konferencyjnej – ona łączy się z odbiorcami poprzez media społecznościowe, hologramy, filmy dokumentalne i interaktywne narzędzia online. Dzięki temu potrafi dotrzeć do szerokiego grona odbiorców i opowiadać o złożonych kwestiach środowiskowych w sposób prosty, zrozumiały i angażujący.

Mistrzowie Energii: edukacja ekologiczna, która angażuje najmłodszych

Sztuczna inteligencja z misją

Projekt powstał w ramach inicjatywy Pacific Green Transformation, która wspiera cztery najbardziej zagrożone zmianami klimatu państwa wyspiarskie: Papua-Nowa Gwinea, Samoa, Timor Wschodni i Vanuatu. To regiony, które – choć odpowiadają za ułamek globalnych emisji – muszą mierzyć się z konsekwencjami globalnego ocieplenia niemal codziennie: od erozji wybrzeży po ekstremalne zjawiska pogodowe.

Una dokumentuje ich wysiłki, ale też pokazuje dobre praktyki: instalacje fotowoltaiczne w odległych wioskach, mikroinstalacje magazynowania energii, zielone miejsca pracy i lokalne inicjatywy. Robi to z empatią i zrozumieniem, które – paradoksalnie – umożliwia właśnie dobrze zaprojektowana sztuczna inteligencja.

Nowy język komunikacji klimatycznej

To, co wyróżnia Unę, to nie tylko forma, ale skuteczność. Dzięki możliwości analizy danych i personalizacji przekazu, AI potrafi dostosować narrację do odbiorcy – inaczej mówi do nauczyciela, inaczej do rolnika, a jeszcze inaczej do przedstawiciela rządu czy młodego aktywisty. Co więcej, AI jest dostępna 24/7, może działać równolegle w różnych językach i na wielu platformach, nie tracąc spójności przekazu.

Dzięki temu Una nie jest tylko narzędziem do edukacji. To pełnoprawny aktor polityki klimatycznej – promuje partnerstwo, inspiruje do działania i przypomina, że odpowiedzialność za przyszłość środowiska leży na wszystkich, niezależnie od lokalizacji i statusu społecznego.

Czy Polska potrzebuje własnej „Uny”?

Choć projekt powstał z myślą o regionie Azji i Pacyfiku, jego potencjał jest uniwersalny. Polska – zmagająca się z wyzwaniami transformacji energetycznej, rosnącą dezinformacją klimatyczną i relatywnie niskim poziomem zaangażowania obywatelskiego w kwestie środowiskowe (według danych Eurobarometru tylko 34% Polaków deklaruje aktywne działania na rzecz klimatu) – mogłaby wiele skorzystać na podobnym rozwiązaniu.

Wirtualny ambasador środowiska dostosowany do polskiego kontekstu mógłby wspierać edukację w szkołach, samorządach i mediach, a także promować konkretne rozwiązania – od domowych magazynów energii po zrównoważoną mobilność miejską. Dobrze zaprojektowana AI może wypełnić lukę pomiędzy polityką klimatyczną a codziennym życiem obywateli.

Zobacz też: Zrównoważony rozwój w praktyce. Jak działania lokalne wspierają edukację i ekologię

Źródła: UNDP, Eurobarometr

Fot.: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.