Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Unia Europejska przyspiesza transformację: cel 90% redukcji do 2040. Co to oznacza dla Polski?

Unia Europejska przyspiesza transformację: cel 90% redukcji do 2040. Co to oznacza dla Polski?

Unia Europejska przyspiesza transformację klimatyczną i wyznacza nowy cel redukcji emisji gazów cieplarnianych. Parlament Europejski poparł nowy ambitny kurs, jednak wokół reformy narasta spór. Zwolennicy mówią o konieczności przyspieszenia działań, a przeciwnicy ostrzegają przed kosztami gospodarczymi i trudnościami z realizacją już obowiązujących celów.

925x200 6
Reklama

Wzrost ambicji UE

Strategia klimatyczna Unii Europejskiej opiera się na długofalowym planie osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. Kluczowym etapem pośrednim jest redukcja emisji o 55% do 2030 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku. Z danych Europejskiej Agencji Środowiska wynika, że w latach 1990-2023 emisje netto spadły o 36%, jednak obecne prognozy wskazują, że przy utrzymaniu aktualnych polityk państw członkowskich poziom redukcji w 2030 roku może wynieść około 47%. Oznacza to, że realizacja już przyjętego celu wymaga dodatkowych działań, a propozycja podniesienia ambicji do 90% do 2040 roku otwiera debatę o tempie i kosztach europejskiej transformacji energetycznej.

Reforma prawa klimatycznego zakłada nie tylko wyznaczenie nowego celu redukcyjnego, ale również wzmocnienie systemu monitorowania jego realizacji. Komisja Europejska będzie cyklicznie oceniać krajowe plany w zakresie energii i klimatu oraz postępu państw członkowskich w redukcji emisji w poszczególnych sektorach gospodarki. W przypadku istotnych odchyleń możliwe będą dodatkowe działania korygujące.

Elastyczność systemu i sprawiedliwa transformacja

Nowe przepisy przewidują również większą elastyczność. Część redukcji – do 5 punktów procentowych po 2036 roku – będzie mogła pochodzić z inwestycji proklimatycznych realizowanych w krajach partnerskich. Rozszerzono także możliwości kompensowania emisji między sektorami, co ma ułatwić państwom osiąganie celów w sposób bardziej dostosowany do ich struktury gospodarczej.

Istotnym elementem pozostaje kwestia sprawiedliwości transformacji. Kraje o wyższym udziale paliw kopalnych w miksie energetycznym ponoszą relatywnie większe koszty dostosowania się do nowych celów klimatycznych. Wobec tego UE zamierza połączyć cele redukcyjne z instrumentami finansowymi, które – zdaniem Komisji Europejskiej – mają wspierać modernizację sektora energetycznego, przemysłu i gospodarstw domowych.

Transformacja energetyczna w Polsce

W praktyce oznacza to, że dalsze losy polityki klimatycznej będą zależały nie tylko od zapisanych celów, ale również od tego, jak skutecznie państwa członkowskie – w tym Polska – wdrożą transformację energetyczną i przemysłową, minimalizując negatywne skutki gospodarcze, jednocześnie osiągając postęp w redukcji emisji. W efekcie realizacja unijnych zobowiązań ma coraz większy wpływ na kształt krajowych polityk energetycznych, inwestycje w OZE oraz strategie dekarbonizacji sektora przemysłowego i transportu.

Dla Polski – kraju, który do niedawna był jedną z najbardziej uzależnionych od paliw kopalnych gospodarek w Unii – wdrożenie unijnych celów klimatycznych wiąże się z konkretnymi wyzwaniami i zmianami strukturalnymi. Chociaż węgiel nadal stanowi znaczącą część miksu energetycznego, jego udział maleje na rzecz OZE. W 2025 roku odnawialne źródła dostarczały około 29-31% energii elektrycznej, przy czym dominująca rola przypada fotowoltaice i wiatrowi, a udział OZE stale rośnie rok do roku. W tym samym czasie udział węgla w produkcji energii elektrycznej – choć stopniowo spadał – nadal pozostawał powyżej połowy całkowitej generacji, co pokazuje skalę transformacji, jaka jeszcze przed nami stoi.

Te liczby oznaczają, że transformacja energetyczna w Polsce już postępuje, ale w dużej mierze opiera się na szybko rozwijającej się fotowoltaice, podczas gdy węgiel wciąż odgrywa dużą rolę w systemie energetycznym. W praktyce wdrażanie unijnych zobowiązań klimatycznych oznacza konieczność kontynuowania inwestycji w OZE, modernizację sieci elektroenergetycznej oraz rozwój technologii magazynowania energii, tak aby bilans energetyczny mógł stopniowo przechodzić na niskoemisyjne źródła.

Zobacz też: UE zakazuje niszczenia niesprzedanych ubrań. Nowe zasady dla branży modowej od 2026 roku

Źródła: Komisja Europejska, gov.pl, Portal Komunalny, CIRE

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.