Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) podjęła decyzję o złagodzeniu norm emisji dla elektrowni węglowych, co wzbudziło falę sprzeciwu. Eksperci i organizacje zdrowotne alarmują, że może to prowadzić do wzrostu emisji toksycznej rtęci i innych niebezpiecznych substancji do środowiska.

EPA luzuje limity środowiskowe

20 lutego agencja uchyliła część aktualizacji przepisów dotyczących Norm Rtęci i Substancji Toksycznych w Powietrzu (MATS), które zostały zaostrzone w 2024 roku. W praktyce oznacza to nie tylko poluzowanie limitów emisji oraz rezygnację z obowiązku ciągłego monitorowania zanieczyszczeń przez elektrownie węglowe. Decyzja wpisuje się w szerszy kierunek deregulacji polityki środowiskowej USA.

Zatoka Meksykańska traci ochronę. USA dopuszczają wydobycie mimo zagrożenia dla wieloryba Rice’a

Zanieczyszczenie rtęcią

Według danych EPA elektrownie węglowe są największym źródłem emisji rtęci w Stanach Zjednoczonych. Choć od czasu wprowadzenia pierwszych regulacji w 2012 roku emisje tego metalu spadły nawet o 86-90%, to wciąż do atmosfery trafia około 4 ton rtęci rocznie.

Rtęć uwalniana podczas spalania węgla trafia do wód powierzchniowych, gdzie przekształca się w metylortęć – silnie toksyczną substancję kumulującą się w rybach. To właśnie spożycie skażonych ryb jest główną drogą narażenia ludzi na ten metal. Metylortęć może prowadzić do uszkodzeń mózgu, szczególnie u dzieci, a także negatywnie wpływa na układ nerwowy i odpornościowy.

Nowe przepisy umożliwią również większe emisje innych metali ciężkich, takich jak ołów, kadm, chrom czy nikiel, które zwiększają ryzyko m.in. nowotworów, chorób układu oddechowego i problemów rozrodczych.

Sprzeciw organizacji społecznych

Decyzja spotkała się z krytyką organizacji społecznych. Koalicja, w skład której wchodzą m.in. American Lung Association oraz Natural Resources Defense Council, złożyła pozew do sądu apelacyjnego w Waszyngtonie. Organizacje podkreślają, że 93% elektrowni węglowych w USA już spełniało zaostrzone normy lub było na dobrej drodze do ich wdrożenia, co podważa argument o nadmiernych kosztach regulacji. 

Zdaniem autorów pozwu, wycofanie obowiązku monitorowania emisji dodatkowo utrudni kontrolę nad rzeczywistym poziomem zanieczyszczeń i ograniczy dostęp społeczności lokalnych do informacji o zagrożeniach.

Emisje sektora węglowego w Polsce

Na tle tych zmian Polska pozostaje objęta znacznie bardziej restrykcyjnymi regulacjami wynikającymi z polityki klimatycznej UE. Zgodnie z danymi Europejskiej Agencji Środowiska emisje rtęci w Polsce spadły o ponad 60% od 1990 roku, choć sektor energetyczny – wciąż oparty w dużej mierze na węglu – pozostaje jednym z głównych źródeł tego zanieczyszczenia. Polska odpowiada za około 20-25% emisji rtęci z energetyki w UE, co pokazuje skalę wyzwania. Jednocześnie obowiązujące w Unii normy emisji oraz systemy monitoringu są znacznie bardziej rygorystyczne niż te proponowane obecnie w USA.

Zobacz też: Europa chce niemal wyeliminować „wieczne chemikalia”. Redukcja może sięgnąć 97%

Źródła: Reuters, Earth.org, Environmentamerica.org

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.