Rada Ministrów przyjęła zaktualizowany Program Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ), wyznaczający ramy budowy wielkoskalowych elektrowni jądrowych o mocy do 9 GWe. Równolegle polski biznes zadeklarował inwestycję pół miliarda złotych w rozwój technologii małych reaktorów modułowych (SMR). Połączenie państwowej strategii infrastrukturalnej oraz prywatnych inicjatyw energetycznych buduje nowy, dwufilarowy model transformacji, w celu zapewnienia stabilności systemu i konkurencyjności rodzimego przemysłu.

Duży atom i reaktory SMR zastąpią węgiel

Decyzje dotyczące aktualizacji rządowego dokumentu strategicznego oraz prywatnego dokapitalizowania spółki rozwijającej reaktory SMR wpisują się w szeroki proces modernizacji polskiego sektora wytwórczego. 

Zaktualizowany program państwowy zakłada budowę dwóch wielkoskalowych elektrowni jądrowych, których zadaniem będzie zapewnienie podstawowej stabilności krajowego systemu elektroenergetycznego. Pierwszy państwowy blok jądrowy, do którego budowy prowadzone są już prace przygotowawcze w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu, ma rozpocząć komercyjną eksploatację w 2036 roku. Kluczowe kamienie milowe dla drugiej elektrowni to:

• wybór partnera strategicznego i technologii do 2027 roku,
• rozpoczęcie budowy około 2032 roku,
• uruchomienie pierwszego bloku energetycznego około 2040 roku.

Z kolei inicjatywy sektora prywatnego opierają się na technologii małych reaktorów modułowych (SMR). Ostatnia runda finansowania spółki odpowiedzialnej za wdrożenie reaktorów BWRX-300 przyniosła 1,85 mld zł (w tym 500 mln zł od polskich inwestorów). W Polsce oraz szerzej w Europie Środkowo-Wschodniej za wdrażanie tej technologii odpowiada spółka SGE. 

Polscy przedsiębiorcy, którzy zbudowali duże firmy, konkurują na globalnych rynkach i dobrze rozumieją, jak fundamentalne znaczenie dla przemysłu ma dostęp do stabilnej i konkurencyjnej energii, zdecydowali się zainwestować w mały atom łącznie pół miliarda złotych. To bardzo konkretny sygnał, że polski biznes dostrzega skalę wyzwania, przed którym stoi nasza gospodarka – mówił Michał Sołowow, właściciel SGE.

Zaletą rozwiązań SMR jest krótszy cykl inwestycyjny niż w przypadku wielkoskalowych elektrowni – pierwszy blok w ramach tych projektów ma ruszyć w 2032 roku. Stanowi to bezpośrednią odpowiedź na rosnące bieżące zapotrzebowanie przemysłu na stabilną, niskoemisyjną energię jeszcze przed uruchomieniem dużych elektrowni państwowych.

Wakacje przy elektrowni jądrowej w Choczewie. Urzędnicy mówią o sukcesie, biznes o spadkach

Jak polskie firmy zarobią na budowie elektrowni jądrowych?

Obydwa programy zakładają intensywny udział rodzimych przedsiębiorstw w procesach projektowych, budowlanych i wykonawczych (tzw. local content). Zgodnie z zaktualizowanym PPEJ, udział polskich firm przy realizacji pierwszego wielkoskalowego reaktora oszacowano na około 40% wartości inwestycji, z perspektywą wzrostu do 70% przy kolejnych blokach.

Sektor budowlany, elektromaszynowy, stalowy oraz logistyczny ma zyskać dzięki tym projektom ciągłość zamówień. Równoległy rozwój wielkiego atomu i technologii SMR stwarza warunki do uzyskiwania międzynarodowych certyfikatów jądrowych przez polskie przedsiębiorstwa, co w przyszłości może pozwolić na konkurowanie i ekspansję na rynkach zagranicznych.

Jak uniknąć opóźnień w licencjonowaniu reaktorów?

Tempo realizacji obu ścieżek wymusza rozbudowę infrastruktury instytucjonalnej i kadrowej. Zaktualizowana strategia rządowa przewiduje zwiększenie nakładów finansowych na Państwową Agencję Atomistyki (PAA). Wzmocnienie organu dozoru jądrowego ma na celu usprawnienie i przyspieszenie procesów certyfikacji i licencjonowania obiektów. Krok ten bezpośrednio wpłynie na bezpieczeństwo i harmonogramy realizacji zarówno projektów państwowych, jak i prywatnych.

Jednocześnie integracja potrzeb kadrowych stworzy nowe miejsca pracy dla inżynierów, techników i operatorów. Rozwój uczelni wyższych oraz zaplecza naukowo-badawczego na potrzeby programu państwowego zasili rynek specjalistami, którzy znajdą zatrudnienie również przy budowie i eksploatacji floty reaktorów modułowych.

Zobacz też: Nowa DK69 na Pomorzu. Inwestycja za 377 mln zł dla elektrowni w Choczewie 

Źródła: PAP, ME, PEJ, SGE 

Fot. PEJ

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.