Ciepło z pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie mogłoby w przyszłości zasilać sieci ciepłownicze na Pomorzu i ogrzać nawet 200-300 tys. mieszkań. Jak wskazuje Radpol Pipes, kluczowe będzie odpowiednio wczesne zaplanowanie budowy magistral przesyłowych. Przykładem są rozwiązania działające w Chinach.

Energia jądrowa zamiast węgla

Elektrownie jądrowe w Europie służą przede wszystkim do produkcji energii elektrycznej. Według materiałów Radpol Pipes na dostawy ciepła przypada zaledwie 0,2% ich produkcji. Tymczasem energia termiczna powstająca w elektrowni może być wykorzystana również do ogrzewania budynków i zasilania miejskich sieci ciepłowniczych.

Pomysł ma znaczenie w kontekście stopniowego odchodzenia od węgla. Wraz z zamykaniem konwencjonalnych elektrociepłowni trzeba będzie zastępować dotychczasowe źródła ciepła, zapewniając jednocześnie stabilne dostawy w sezonie grzewczym. Jednym z możliwych rozwiązań jest wykorzystanie energii cieplnej z elektrowni jądrowej.

NIK wskazuje opóźnienia w budowie polskiej elektrowni jądrowej. PEJ wdraża rekomendacje

Ciepło z atomu dla Wejherowa, Gdyni i Gdańska

Według szacunków Radpol Pipes ciepło z elektrowni w Lubiatowie-Kopalinie mogłoby trafiać do sieci ciepłowniczej prowadzącej od Wejherowa przez Redę i Rumię do Gdyni. W kolejnych etapach możliwe byłoby również rozszerzenie dostaw na Gdańsk. Zdaniem ekspertów odległości między planowaną elektrownią a miastami Pomorza wydają się sprzyjać takiemu rozwiązaniu. W linii prostej Lubiatowo-Kopalino dzieli około 30 km od Wejherowa, 35-40 km od Redy i Rumi, około 50 km od Gdyni oraz niespełna 70 km od Gdańska. Rzeczywista trasa magistrali byłaby oczywiście dłuższa.

Radpol Pipes szacuje, że przy odpowiedniej infrastrukturze ciepło mogłoby wystarczyć do ogrzania około 200-300 tys. mieszkań. To jednak prognoza skali możliwego wykorzystania energii, a nie przesądzony wynik inwestycji. Ostateczne możliwości będą zależeć m.in. od sposobu odbioru ciepła z elektrowni, liczby bloków uczestniczących w dostawach oraz zapotrzebowania lokalnych systemów.

Chiński przykład pokazuje, że to możliwe

Jednym z najważniejszych punktów odniesienia jest elektrownia jądrowa w Haiyang w chińskiej prowincji Szantung. Pracują tam reaktory AP1000, czyli w tej samej technologii, którą wybrano dla polskiej elektrowni. Od 2020 roku obiekt dostarcza ciepło do miejskiej sieci z wykorzystaniem obiegu wtórnego, który nie jest promieniotwórczy.

Obecnie system ogrzewa około 13,5 mln m² powierzchni i zapewnia ciepło dla mniej więcej 400 tys. mieszkańców. Pierwszy rurociąg łączący elektrownię z sąsiednim miastem Rushan ma 23 km długości. Sieć jest stopniowo rozbudowywana o kolejne obszary, a docelowo projekt o mocy cieplnej 900 MW ma obejmować około 30 mln m² i zapewniać ogrzewanie około miliona osób. Według chińskich analiz jeden blok jądrowy może dostarczać ciepło na obszarze o promieniu nawet 130 km.

Bariery finansowe i techniczne

Sama dostępność energii cieplnej nie wystarczy. Konieczna jest budowa długich magistral, które połączą elektrownię z odbiorcami. Im większa odległość, tym wyższe nakłady na rurociągi i pompowanie. Znaczenie mają również parametry temperatury wody oraz sposób pozyskiwania ciepła z układów elektrowni.

Jednym z wariantów jest wykorzystanie ciepła z układu chłodzenia, które może wymagać dodatkowego podniesienia temperatury za pomocą pomp ciepła. Wiąże się to z koniecznością instalacji dodatkowych urządzeń i zużyciem energii elektrycznej. Inną możliwością jest pobór pary z obiegu elektrowni, ale takie rozwiązanie może ograniczać produkcję prądu.

Wyzwaniem pozostaje także sezonowość zapotrzebowania. Elektrownia jądrowa pracuje przez cały rok, natomiast zapotrzebowanie gospodarstw domowych na ogrzewanie wyraźnie wzrasta przede wszystkim w chłodniejszych miesiącach. Dlatego ważne jest znalezienie odpowiednio dużych i stabilnych odbiorców ciepła.

Magistrale trzeba zaplanować

Zdaniem Radpol Pipes najważniejsze jest rozpoczęcie przygotowań do budowy infrastruktury przesyłowej równolegle z realizacją elektrowni, a nie dopiero po jej uruchomieniu. Przygotowanie inwestycji wymaga bowiem wyznaczenia tras, uzgodnień z samorządami i właścicielami gruntów, zapewnienia finansowania oraz zawarcia umów z przedsiębiorstwami ciepłowniczymi.

Spółka wskazuje, że planowanie i uzyskiwanie niezbędnych zezwoleń można rozpocząć z wyprzedzeniem, natomiast fizyczne prace dostosować do postępu budowy elektrowni. Istotne będzie również uwzględnienie miejsca dla magistral w dokumentach planistycznych oraz modernizacja lokalnych sieci ciepłowniczych, tak aby mogły efektywnie współpracować z nowym źródłem.

Inwestycja w Lubiatowie-Kopalinie znajduje się obecnie na etapie prac przygotowawczych. Wniosek o zezwolenie na budowę elektrowni trafił do Państwowej Agencji Atomistyki 31 marca 2026 roku. Złożenie wniosku o pozwolenie na budowę u wojewody zaplanowano na 2027 rok, a rozpoczęcie betonowania jądrowego na 2028 rok. W elektrowni mają powstać trzy reaktory AP1000 o łącznej mocy 3750 MWe. Ich uruchamianie przewidziano od około 2036 roku.

Zobacz też: Pątnów: atom w miejsce węgla. Powstanie nawet 6 reaktorów jądrowych typu SMR

Źródła: Business Insider, Radpol Pipes

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.