To już oficjalne: rok 2023 został uznany za najcieplejszy w historii pomiarów. Średnia temperatura globalna przewyższyła o 1,45 ± 0,12°C poziom sprzed ery przemysłowej.

Najważniejsze organizacje są zgodne: to najgorętszy rok w historii

Zarówno Copernicus, jak i Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) zgodnie ogłosiły, że rok 2023 był najcieplejszym w historii pomiarów. 

Analizy WMO zostały wykonane na podstawie sześciu zbiorów danych przygotowywanych przez wiodące centra badawcze: Met Office Hadley Centre (HadCRUT5), NOAA (NOAAGlobalTemp), NASA GISS (GISTEMP), Berkeley Earth, Japońska Agencja Meteorologiczna (reanaliza JRA-55) oraz reanalizy Copernicus Climate Change Service.

Badania te dowodzą, że w 2023 r. średnia roczna temperatura na świecie wyniosła 1,45 ± 0,12°C powyżej poziomu przedprzemysłowego (1850–1900).

Każdy kolejny miesiąc bił kolejny rekord

Naukowcy informują, że w każdym miesiącu od czerwca do grudnia 2023 r. padały nowe rekordy temperatur. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że lipiec i sierpień były dwoma najgorętszymi miesiącami w historii pomiarów.

Podczas gdy w poniedziałek, 3 lipca 2023 amerykańskie Narodowe Centrum Prognoz Środowiskowych odnotowało rekord najwyższej średniej temperatury na świecie – 17,01°C, już dzień później ten rekord został pobity, gdy średnia globalna temperatura osiągnęła wysokość 17,18°C!

O rekordowych temperaturach w lipcu więcej pisaliśmy tu: 

Rekord temperatury na świecie pobity! Powód? EL Niño i zmiany klimatu

Naukowcy podkreślają, że od lat 80. XX w. każda dekada jest cieplejsza od poprzedniej. Ostatnie dziewięć lat było tymi najcieplejszymi w historii.

– Zmiana klimatu to największe wyzwanie, przed jakim stoi ludzkość. Dotyka nas wszystkich, zwłaszcza tych najbardziej bezbronnych – powiedziała prof. Celeste Saulo, Sekretarz Generalna WMO. – Nie możemy sobie pozwolić na dłuższe czekanie. Już podejmujemy działania, ale musimy zrobić więcej i to szybko. Musimy drastycznie ograniczyć emisję gazów cieplarnianych i przyspieszyć przejście na odnawialne źródła energii – dodała.

Jak ciepło było w Polsce?

Warto wspomnieć jak w tym podsumowaniu prezentuje się Polska. W naszym kraju, podobnie jak w wielu innych regionach świata, odnotowano znaczne odchylenia od

historycznych norm temperaturowych. Jak podawał IMGW-PIB, tego roku odnotowano trzy najważniejsze rekordy w polskiej meteorologii: najwyższa temperatura w styczniu, najcieplejszy wrzesień, najwyższa temperatura w październiku.

• Zobacz też: Wrzesień cieplejszy niż czerwiec i rekordowy początek października. Temperatura w Polsce nadal rośnie.

Analiza średnich rocznych temperatur przygotowana przez ekspertów z Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego ukazuje wyraźne zmiany temperatury w ostatnich kilkudziesięciu latach. Niezależnie od wahań międzyrocznych, przebieg anomalii wskazuje na wyraźny wzrost temperatury średniej, zanotowanej na obszarze całej Polski. Od początku XXI średnia roczna temperatura była w większości przypadków wyższa niż średnia z okresu 1981–2017.

– Wyraźnie zarysowują się trendy zmian temperatur ekstremalnych i częstości ich występowania. Liczba dni upalnych wzrosła od jednostkowych przypadków na początku lat 80-tych XX w. do wartości kilku lub nawet kilkunastu dni w roku. Zwiększyła się również liczba nocy tropikalnych, tj. przypadków, w których najniższa temperatura w ciągu doby nie spada poniżej 20°C. Wzrosły też temperatury okresu zimowego – komentuje dr hab. inż. Joanna Strużewska, Kierownik Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOŚ-PIB.

Musimy zareagować

Najnowsze dane potwierdzają alarmujące trendy związane z ociepleniem klimatu, wymuszając podjęcie pilnych działań zarówno na szczeblu globalnym, jak i lokalnym. 

• Czytaj więcej: Czeka nas pierwsza globalna inwentaryzacja. Oto efekt COP28

Według raportu WMO z maja 2023 roku istnieje 66% prawdopodobieństwo, że przynajmniej jeden rok w okresie od 2023 do 2027 będzie charakteryzować się średnią temperaturą przekraczającą o 1,5°C wartość średnią z okresu przedprzemysłowego (1850-1900). 

W świetle tego uzasadnione są rosnące obawy dotyczące globalnego ocieplenia i zmian klimatu. Realne ryzyko przekroczenia istotnego progu temperaturowego w nadchodzących latach stawia społeczność międzynarodową przed wyzwaniem zrównoważonego rozwoju, a skutki zmian klimatu stają się coraz bardziej widoczne na całym świecie. Możemy je zaobserwować, chociażby w ekstremalnych warunkach pogodowych, z jakimi mieliśmy w ostatnim czasie do czynienia – fali upałów, powodzi, susz i pożarów lasów. Te ostatnie, czyli pożary, które w poprzednim roku utrzymywały się w Kanadzie wyjątkowo długo, sprawiły, że szacunkowe globalne emisje węgla z pożarów wzrosły o 30% w porównaniu z 2022 r.

Więcej na ten temat można przeczytać tu: 

Dym z pożarów w Kanadzie doprowadził do rekordowych emisji. Chmura dotarła aż Europy 

Poniższy wykres sporządzony przez Copernicus, przedstawia wzrost globalnej temperatury powierzchniowej powietrza względem średniej dla lat 1850-1900 pokazany jako 5-letnie średnie od 1850 (lewa strona) i jako średnie roczne od 1967 (prawa strona).

Źródła informacji: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, Copernicus
Fot.: bing.com, canva.com/@gettysignature

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.