Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Jedno auto ściera nawet 2 kg opon rocznie. Mikroplastik trafia do środowiska

Jedno auto ściera nawet 2 kg opon rocznie. Mikroplastik trafia do środowiska

Mikroplastik najczęściej kojarzy się z plastikowymi butelkami, reklamówkami i opakowaniami jednorazowymi. Tymczasem jednym z największych źródeł drobnych cząstek tworzyw sztucznych są samochody. Każdy przejazd powoduje stopniowe ścieranie opon. Powstające cząstki trafiają do środowiska, m.in. do gleby, wód i powietrza, skąd mogą przedostawać się do organizmów i łańcuchów pokarmowych.

925x200 6
Reklama

Opony źródłem mikroplastiku

Według szacunków IUCN i EEA jednym z największych źródeł mikroplastiku w środowisku są cząstki powstające podczas ścierania opon samochodowych. Szacunki różnią się w zależności od metodologii, ale badania wskazują, że zużycie opon może odpowiadać nawet za około 45-50% mikroplastiku w wodzie i powietrzu. W skali globalnej oznacza to miliony ton materiału rocznie.

Skala problemu jest szczególnie widoczna, gdy porówna się opony z butelkami PET. Jedna plastikowa butelka PET waży zazwyczaj około 20-30 gramów. Z kolei jedno auto osobowe ściera ze swoich opon średnio 1,5-2 kg gumy rocznie. Oznacza to, że pojedynczy samochód emituje do środowiska rocznie tyle plastiku i kauczuku, ile waży około 60-80 plastikowych butelek. Choć opony nie są wykonane z PET, ścierające się z nich cząstki należą do najważniejszych źródeł mikroplastiku.

Co uwalnia się z opon?

Podczas jazdy opona cały czas pracuje – ugina się, nagrzewa i ściera. Powstające cząstki zawierają nie tylko fragmenty kauczuku, ale także dodatki chemiczne stosowane w produkcji ogumienia.

Jedną z najbardziej niepokojących substancji jest 6PPD, stosowany jako zabezpieczenie przed starzeniem się gumy. W środowisku przekształca się on w 6PPD-chinon – związek, który naukowcy powiązali z masową śmiertelnością łososi coho w północno-zachodnich Stanach Zjednoczonych. Badanie opublikowane w 2020 roku wykazało, że substancja ta może zabijać ryby już w bardzo niskich stężeniach. W niektórych lokalizacjach po opadach deszczu obserwowano śmierć nawet ponad połowy dorosłych łososi.

Elektryczne samochody nie rozwiązują całego problemu

Rozwój elektromobilności eliminuje emisję spalin z rury wydechowej, ale nie usuwa wszystkich oddziaływań transportu drogowego na środowisko. Jednym z wyzwań jest masa pojazdów elektrycznych. Duże baterie sprawiają, że wiele modeli waży więcej niż ich spalinowe odpowiedniki. Większa masa oznacza większe obciążenie opon, choć rzeczywisty poziom zużycia zależy również od stylu jazdy, konstrukcji auta, mieszanki gumy i rodzaju nawierzchni.

Różnica w sposobie recyklingu

Systemy kaucyjne i recykling butelek PET pozwalają przechwycić znaczną część materiału zanim trafi on do środowiska. W Unii Europejskiej poziom zbiórki butelek PET ma osiągnąć nawet 90% do 2029 roku zgodnie z wymaganiami dyrektywy dotyczącej tworzyw jednorazowego użytku.

Zużyte opony również można zagospodarować – wykorzystuje się je między innymi do produkcji nawierzchni sportowych, mat gumowych czy paliw alternatywnych w cementowniach. Problem polega jednak na tym, że recykling całych opon nie zatrzymuje cząstek, które powstały podczas ich codziennego użytkowania.

Jak ograniczyć problem opon?

Europejska norma Euro 7 ma wprowadzić limity na emisję cząstek stałych pochodzących ze ścierania opon oraz układów hamulcowych. Przepisy te zmuszą producentów ogumienia do projektowania trwalszych mieszanek o niskim współczynniku ścieralności. Normy zaczną obowiązywać od końca listopada 2026 roku dla nowych homologacji samochodów, natomiast konkretne limity i testy ścieralności opon samochodów osobowych (kategorii C1) przewidziano od 1 lipca 2028 roku.

Emisję cząstek można ograniczać również poprzez zmniejszenie liczby przejazdów samochodowych, rozwój transportu publicznego oraz bardziej świadome korzystanie z aut – spokojniejsza jazda, prawidłowe ciśnienie w oponach i regularna kontrola zużycia mogą zmniejszyć ich ścieranie.

Zobacz też: Awarie kaucjomatów i odmowy zwrotu kaucji. WIOŚ nie skontrolowały operatorów po pół roku działania systemu

Źródła: IUCN, EEA, Komisja Europejska, Geotab

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.