Taniej energii dla przemysłu, rewizji systemu handlu emisjami (ETS) oraz równego traktowania energetyki jądrowej z OZE – tego domagają się państwa Grupy Wyszehradzkiej (V4). Ministrowie energii Polski, Czech, Słowacji i Węgier podpisali w Bratysławie wspólną deklarację dotyczącą priorytetów unijnej polityki energetycznej po 2030 roku.

Przemysł energochłonny i reforma ETS

W rozmowach w stolicy Słowacji uczestniczył minister przemysłu i handlu Czech – Karel Havlíček, minister gospodarki i energii Węgier – István Kapitány, wicepremier i minister gospodarki Słowacji – Denisa Saková oraz reprezentujący Polskę – Miłosz Motyka, minister energii. W spotkaniu uczestniczył również nowy Komisarz UE ds. Energii – Dan Jørgensen.  Głównym tematem spotkania była spadek konkurencyjności europejskiej gospodarki, wywołany wysokimi kosztami energii i obciążeniami regulacyjnymi.

Przedstawiciele państw V4 wskazali, że rosnące ceny uprawnień do emisji CO₂ (EU ETS) bezpośrednio uderzają w europejskich producentów, stawiając ich w gorszej pozycji wobec konkurencji z innych regionów świata.

Konieczna jest poważna dyskusja o przyszłości systemu ETS i jego wpływie na konkurencyjność przemysłu. Nie możemy ignorować faktu, że europejskie przedsiębiorstwa konkurują z producentami z państw, w których koszty energii i obciążenia regulacyjne są znacznie niższe – podkreślił Miłosz Motyka.

Polska buduje koalicję 16 państw. Propozycja spowolnienia ETS i ochrony europejskiego przemysłu 

Atom i OZE na równych prawach

W podpisanej deklaracji państwa regionu opowiedziały się za neutralnością technologiczną w transformacji energetycznej. Oznacza to żądanie jednakowego traktowania energetyki jądrowej oraz odnawialnych źródeł energii (OZE) – zarówno w regulacjach unijnych, jak i w dostępie do środków finansowych UE. Kluczowe postulaty V4 wobec Brukseli to:

• Obniżenie cen energii: ograniczenie wpływu cen uprawnień CO₂ na rachunki dla gospodarstw domowych i sektora energochłonnego.
• Elastyczność pomocy publicznej: ułatwienie państwom członkowskim wspierania rodzimego przemysłu.
• Bezpieczeństwo dostaw: dalsza dywersyfikacja tras importu surowców i rozbudowa transgranicznych połączeń gazowych oraz elektroenergetycznych.
• Uproszczenie regulacji: redukcja biurokracji i obciążeń administracyjnych w projekcie ram polityki energetycznej po 2030 r.

W ramach wizyty członkowie krajowych delegacji odwiedzili elektrownię jądrową Mochovce na Słowacji, gdzie trwają przygotowania do uruchomienia czwartego bloku energetycznego. Wizyta miała zademonstrować doświadczenia regionu w rozwijaniu stabilnych, niskoemisyjnych źródeł energii, co wpisuje się w plany budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino oraz drugiej planowanej w Koninie lub Bełchatowie. 

Komisja jest gotowa zintensyfikować wspólną pracę, aby stawić czoła wysokim cenom energii. Nie ma jednej cudownej recepty. Potrzebujemy pragmatycznych rozwiązań, które zadziałają w każdym państwie członkowskim – napisał po spotkaniu Dan Jørgensen na platformie X.

Podpisana w Bratysławie deklaracja ma posłużyć jako wspólne stanowisko państw Europy Środkowo-Wschodniej w nadchodzących negocjacjach na forum Unii Europejskiej.

Zobacz też: Porozumienie Trump-Putin w sprawie ropy. Rosyjski diesel sposobem na kryzys?

Źródła: ME, energy.ec.europa.eu, ct24.ceskatelevize.cz, DanJoergensen (X)

Fot. ME 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.