Ile emisji generuje budynek nie tylko podczas użytkowania, ale również na etapie produkcji materiałów, budowy, remontów i rozbiórki? Dane dotyczące całego cyklu życia obiektów stają się coraz istotniejsze dla branży budowlanej. Nowy raport WBCSD wskazuje jednak, że samo gromadzenie informacji nie wystarczy – potrzebne są dane, które można porównywać i wykorzystywać przy podejmowaniu decyzji projektowych oraz inwestycyjnych.

Emisje z budownictwa

Sektor budowlany odpowiada za znaczną część globalnego zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych. Zdaniem ekspertów oceniając jego wpływ na klimat, nie można ograniczać się wyłącznie do energii zużywanej przez gotowe budynki. Istotne są również emisje związane z produkcją cementu, stali, szkła i innych materiałów, transportem, realizacją inwestycji, późniejszymi modernizacjami oraz końcem eksploatacji obiektu.

Takie podejście określa się jako emisje w całym cyklu życia. Pozwala ono spojrzeć na ślad węglowy budynku szerzej i uwzględnić zarówno emisje operacyjne, związane z jego użytkowaniem, jak i emisje wbudowane, powstające na kolejnych etapach powstawania i funkcjonowania obiektu.

Jaka przyszłość czeka polskie bloki z wielkiej płyty? Modernizacja zamiast wyburzeń

Nowe obowiązki zwiększą zapotrzebowanie na dane

Unia Europejska ma stopniowo wprowadzać obowiązek ujawniania informacji o emisjach w całym cyklu życia nowych budynków – od 2028 roku dla określonych kategorii obiektów. Podobne kierunki działań pojawiają się również w Japonii, a wymagania dotyczące raportowania rozwijają niektóre miasta, m.in. Vancouver, Tokio i Szanghaj.

Dla branży oznacza to większe zapotrzebowanie na wiarygodne informacje o materiałach, technologiach i rozwiązaniach konstrukcyjnych. Dane te mogą pomóc projektantom porównywać warianty budynków, inwestorom oceniać ryzyko i koszty, a producentom materiałów określać, które procesy wymagają ograniczenia emisji.

Problem polega jednak na tym, że informacje często powstają w różnych organizacjach i systemach. Producent materiału może przekazać dane wykonawcy, ten projektantowi, a następnie inwestorowi. Na każdym etapie mogą pojawiać się różnice w metodologii, formacie lub zakresie informacji. W rezultacie część danych trzeba ponownie sprawdzać, przeliczać albo odtwarzać.

Cechy dobrych danych o emisjach

Raport WBCSD „Making Data Count in the Built Environment”, opracowany przy wsparciu firmy Arup, wskazuje cztery cechy, które decydują o przydatności informacji o emisjach w podejmowaniu decyzji.

Pierwszą jest wartość finansowa – dane powinny pomagać oceniać nie tylko wpływ budynku na klimat, lecz także koszty inwestycji, ryzyko i długoterminową wartość aktywów. Drugą stanowi wiarygodność, czyli możliwość sprawdzenia źródła informacji i zastosowanej metodologii. Ważna jest również wykonalność: dane muszą być dostępne i możliwe do wykorzystania w codziennej pracy. Ostatnim elementem jest przenoszalność, która pozwala przekazywać informacje między firmami i systemami bez utraty ich znaczenia.

To szczególnie istotne w budownictwie, gdzie nad jednym obiektem pracują dziesiątki podmiotów. Jeżeli każdy korzysta z innych standardów i narzędzi, porównanie śladu węglowego różnych materiałów czy projektów staje się trudniejsze.

Nowe narzędzia ograniczania emisji

Autorzy opracowania zwracają uwagę, że w najbliższych latach największym wyzwaniem może nie być już samo pozyskiwanie danych, lecz ich interoperacyjność, czyli zdolność do sprawnego wymieniania i wykorzystywania informacji w różnych systemach.

W praktyce oznacza to potrzebę ujednolicania sposobów obliczania emisji, poprawy jakości dokumentacji produktów i zapewnienia, że informacje pozostaną użyteczne na kolejnych etapach inwestycji. Dzięki temu projektanci będą mogli uwzględniać ślad węglowy już przy wyborze konstrukcji i materiałów, a inwestorzy zestawiać go z kosztami oraz przewidywanym ryzykiem.

Dane dotyczące całego cyklu życia budynków mogą więc stać się jednym z narzędzi ograniczania emisji w budownictwie. Warunkiem jest jednak odejście od traktowania ich wyłącznie jako obowiązku sprawozdawczego. Ich największa wartość pojawia się wtedy, gdy rzeczywiście wpływają na wybór materiałów, technologie budowy i sposób zarządzania nieruchomościami.

Zobacz też: 7% nowych budynków wielorodzinnych ma co najmniej 8 kondygnacji. Wyzwania infrastrukturalne

Źródła: WBCSD, Komisja Europejska

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.