Polscy naukowcy zaprezentowali koncepcję wysokotemperaturowego reaktora jądrowego, który mógłby jednocześnie produkować energię elektryczną, ciepło przemysłowe oraz wodór. Zdaniem badaczy takie rozwiązanie może pomóc ograniczyć emisje w sektorach gospodarki, które wciąż opierają się głównie na paliwach kopalnych.

Nowe badania nad wytwarzaniem energii

Wodór jest jednym z kluczowych elementów transformacji energetycznej, szczególnie w sektorach przemysłowych, które trudno zelektryfikować. Obecnie jednak zdecydowana większość tego surowca powstaje z gazu ziemnego w procesie reformingu metanu, co wiąże się z wysoką emisją dwutlenku węgla.

Wyniki prac zespołu NCBJ zostały opublikowane w lutym 2026 roku w czasopiśmie naukowym „Sustainable Energy Technologies and Assessments”. Badacze przedstawili koncepcję systemu energetycznego opartego na wysokotemperaturowym reaktorze gazowym HTGR (High Temperature Gas-cooled Reactor), który mógłby dostarczać energię elektryczną i ciepło dla przemysłu oraz produkować wodór bez wykorzystania paliw kopalnych.

Kolej bez diesla. Koleje Dolnośląskie testują nowe napędy

Wodór z reaktora jądrowego

Proponowana przez naukowców technologia zakłada wykorzystanie wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych chłodzonych helem. W przeciwieństwie do klasycznych elektrowni jądrowych mogą one osiągać znacznie wyższe temperatury pracy, co pozwala wykorzystywać energię reaktora nie tylko do produkcji prądu, ale również do wytwarzania wodoru i dostarczania ciepła dla przemysłu. Takie jednoczesne wytwarzanie kilku produktów energetycznych określane jest jako poligeneracja.

Badacze przeanalizowali dwa sposoby produkcji wodoru przy wykorzystaniu energii z reaktora. Pierwszym z nich jest wysokotemperaturowa elektroliza pary wodnej, w której woda rozdzielana jest na wodór i tlen przy użyciu energii elektrycznej oraz wysokiej temperatury. Drugą metodą jest tzw. cykl siarkowo-jodowy, czyli proces chemiczny pozwalający rozłożyć wodę na wodór i tlen przy wykorzystaniu reakcji z udziałem związków siarki i jodu w bardzo wysokiej temperaturze.

W artykule opisano także dwa projekty instalacji. Pierwszy to demonstracyjny reaktor HTGR-POLA rozwijany przez NCBJ we współpracy z japońską agencją JAEA. Jego zadaniem byłoby przetestowanie technologii i zdobycie doświadczeń potrzebnych do budowy większych instalacji. Drugim projektem jest koncepcja instalacji przemysłowej, która mogłaby dostarczać jednocześnie energię elektryczną, wysokotemperaturowe ciepło oraz wodór dla różnych gałęzi gospodarki.

Szansa dla zielonego wodoru w Polsce

Rozwój technologii produkcji wodoru ma duże znaczenie także dla Polski. Według danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej kraj należy do największych producentów wodoru w Europie – roczna produkcja wynosi ok. 1-1,3 mln ton. Obecnie niemal cały ten wolumen to jednak tzw. wodór szary – wytwarzany z paliw kopalnych. W dokumentach Polskiej Strategii Wodorowej rząd zakłada rozwój technologii niskoemisyjnych oraz budowę instalacji do produkcji czystego wodoru dla przemysłu, energetyki i transportu. 

Zdaniem autorów publikacji, reaktory wysokotemperaturowe mogłyby w przyszłości stać się jednym z rozwiązań wspierających ten proces – choć ich wdrożenie wymaga dalszych badań, rozwoju technologii oraz odpowiednich regulacji.

Zobacz też: Polskie małe reaktory jądrowe BWRX-300 we współpracy z firmą Samsung

Źródła: Kresy.pl, ncbj.gov, IEA

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.