Erupcja podwodnego wulkanu Hunga Tonga w 2022 roku była jedną z najpotężniejszych w ostatnich dekadach. Naukowcy odkryli jednak, że oprócz wyrzucenia ogromnych ilości gazów i pyłów, chmura wulkaniczna zaczęła częściowo usuwać metan z atmosfery. Zdaniem badaczy odkrycie może pomóc w opracowaniu nowych walki ze zmianami klimatycznymi.

Wybuch podwodnego wulkanu

W styczniu 2022 roku erupcja Hunga Tonga-Hunga Ha’apai na południowym Pacyfiku wyrzuciła popiół, parę wodną i gazy na wysokość przekraczającą 30 kilometrów, a miejscami nawet 50 kilometrów. Była to jedna z najwyższych zarejestrowanych chmur wulkanicznych.

Zespół badaczy z Holandii, Belgii i Hiszpanii, analizując dane satelitarne, zauważył nietypowe zjawisko wewnątrz chmury gazów i pyłów. Wykryto tam wysokie stężenia formaldehydu, który powstaje w atmosferze podczas rozpadu metanu. Zdaniem badaczy może to świadczyć o aktywnym usuwaniu gazu cieplarnianego przez związki wulkaniczne. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Nature.

Superemitery metanu: 20% instalacji odpowiada za większość emisji na świecie

Gazy wulkaniczne usuwają metan?

Badacze ustalili, że proces trwał przez ponad tydzień, gdy chmura przemieszczała się nad Oceanem Spokojnym w kierunku Ameryki Południowej. Według autorów analizy oznacza to, że pył wulkaniczny nie tylko emitował metan, ale jednocześnie pomagał go częściowo neutralizować.

Podobny mechanizm odkryto wcześniej w zupełnie innych warunkach atmosferycznych – w 2023 roku badania nad Atlantykiem wykazały, że pył saharyjski zmieszany z solą morską może tworzyć aerozole uwalniające chlor pod wpływem światła słonecznego. Chlor przyspieszał wtedy rozpad metanu w niższych warstwach atmosfery.

Metan a zmiany klimatyczne

Metan jest jednym z najgroźniejszych gazów cieplarnianych. Odpowiada za około jedną trzecią obecnego wzrostu temperatur na Ziemi. Zdaniem naukowców w perspektywie 20 lat jego wpływ na ocieplenie klimatu jest dużo silniejszy niż dwutlenku węgla.

Jednocześnie metan utrzymuje się w atmosferze krócej niż CO₂ – średnio około dekady. Z tego powodu naukowcy uważają, że ograniczenie jego stężenia mogłoby stosunkowo szybko spowolnić tempo ocieplania się klimatu.

Usuwanie metanu i ograniczenie emisji

Badacze podkreślają, że odkrycie związane z erupcją nie oznacza jeszcze gotowego rozwiązania. Może jednak pomóc w opracowaniu technologii wspierających usuwanie metanu z atmosfery. Jednym z teoretycznych kierunków są aerozole inspirowane naturalnymi procesami chemicznymi zachodzącymi w atmosferze po erupcjach wulkanicznych.

Naukowcy zaznaczają jednocześnie, że ograniczanie metanu nie zastąpi redukcji emisji CO₂ Bez ograniczenia spalania paliw kopalnych samo usuwanie części gazów cieplarnianych nie wystarczy do zatrzymania zmian klimatu.

Zobacz też: Metan z kopalń widoczny z orbity. Polska na czele emisji w UE

Źródła: Nature, National Geographic

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.