Branża odpadowa i część samorządów proponują zmiany w sposobie rozliczeń funkcjonowania spalarni odpadów. Postulaty obejmują uznanie ciepła z instalacji za ciepło odpadowe oraz możliwość zaliczania części pozostałości po spalaniu do poziomów recyklingu gmin. Propozycje te budzą jednak wątpliwości regulacyjne i środowiskowe.

Zmiany w podejściu do instalacji ITPO

Dyskusja dotyczy instalacji termicznego przekształcania odpadów (ITPO), które przetwarzają odpady nienadające się do recyklingu i jednocześnie produkują energię. Krajowa Izba Gospodarki Odpadami (KIGO) proponuje zmiany w sposobie ich rozliczania – zarówno w kontekście energetycznym, jak i osiągania poziomów recyklingu przez gminy.

Czy spalarnie to przyszłość Polski? Eksperci o odpadach i bezpieczeństwie energetycznym

Ciepło odpadowe w spalarniach

Jedną z proponowanych zmian jest uznanie ciepła wytwarzanego w spalarniach odpadów za tzw. ciepło odpadowe. Dziś jest ono traktowane jako energia powstająca w instalacjach przetwarzających odpady, natomiast branża chce, by formalnie wpisywało się w kategorię energii odzyskowej. Ma to znaczenie przede wszystkim dla sposobu rozliczania i oceny takich instalacji w systemach energetycznych i klimatycznych. Zwolennicy zmian podkreślają, że spalarnie już dziś są elementem systemu gospodarki odpadami i dostarczają ciepło do domów ponad 5 mln mieszkańców.

Drugi postulat – możliwość zaliczania części pozostałości po spalaniu, takich jak żużle i pyły, do poziomów recyklingu osiąganych przez gminy – wzbudził znacznie większe kontrowersje. Branża argumentuje, że materiały te mogą być ponownie wykorzystywane, np. w budownictwie czy przy odzysku metali, więc powinny być uwzględniane w statystykach. 

Spór o system recyklingu

Przeciwnicy podkreślają jednak, że recykling polega na ponownym przetwarzaniu odpadów, a nie na wykorzystywaniu efektów ich spalania. W ich ocenie takie rozwiązanie mogłoby prowadzić do zawyżania poziomów recyklingu, bez realnego zwiększenia odzysku surowców. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ Polska musi osiągać unijne poziomy recyklingu – obecnie na poziomie co najmniej 55%.

Kolejnym elementem debaty są rosnące koszty funkcjonowania spalarni. Według analiz branży planowane objęcie ich systemem handlu emisjami CO₂ (EU ETS) może znacząco wpłynąć na ceny. Szacuje się, że do 2035 roku opłaty za przyjęcie odpadów mogą wzrosnąć nawet o około 60%, a ceny ciepła produkowanego w spalarniach – o około 52%. Wzrost ten mógłby przełożyć się zarówno na koszty funkcjonowania systemu odpadowego, jak i na rachunki za ogrzewanie dla mieszkańców.

Dodatkowo część środowisk ekologicznych podkreśla, że rozwój spalarni nie powinien ograniczać inwestycji w recykling. Pojawiają się również pytania o skuteczność nadzoru nad zagospodarowaniem odpadów powstających po spalaniu – w tym odpadów niebezpiecznych.

Branża czeka na decyzję

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada, że odniesie się do postulatów branży w ramach prac nad Krajowym Planem Gospodarki Odpadami. Zdaniem ekspertów od przyjętych rozwiązań zależeć będzie nie tylko przyszłość spalarni w Polsce, ale także sposób realizacji celów recyklingu oraz wysokość kosztów ponoszonych przez mieszkańców.

Zobacz też: Dlaczego Polska nie wykorzystuje potencjału biogazu. Problem serwisu i infrastruktury

Źródła: KIGO, Portal Samorządowy, MKiŚ

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.