Podczas 28 edycji Szczytu Klimatycznego ONZ (COP28) ponad 130 państw członkowskich podpisało pakt zobowiązujący do utrzymania wzrostu temperatury poniżej 1,5°C. Celem było ograniczenie skutków zmian klimatycznych, dzięki wytwarzaniu energii z niskoemisyjnych, odnawialnych źródeł. Według najnowszego raportu zobowiązania COP28 są realizowane jedynie przez 22 państwa.

Cele i ustalenia COP28

COP28 to 28. edycja corocznej Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych, która odbyła się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, od 30 listopada do 12 grudnia 2023 roku.

Głównymi celami COP28 był pierwszy globalny przegląd postępów poczynionych od czasu Porozumienia Paryskiego. Wśród końcowych postanowień konferencji znalazło się: potrojenie wytwarzania energii z OZE, podwojenie efektywności energetycznej, a także wzmocnienie działań adaptacyjnych do postępujących zmian klimatu. Kluczowym ustaleniem było jednak utrzymanie wzrostu globalnej temperatury na poziomie 1,5°C, stawiając na energię odnawialną. 

Pierwszy spadek przyrostu mocy PV w UE od 10 lat. Winna infrastruktura i polityka

Większość państw ONZ nie wywiązuje się z ustaleń COP28

Według raportu opublikowanego przez Think Tank Ember zaledwie 22 kraje, głównie należące do UE, zwiększyły udział OZE w swoim miksie energetycznym, podczas gdy pakt na rzecz energii odnawialnej podpisało na konferencji COP28 ponad 130 państw. Tym samym globalna suma krajowych celów w zakresie OZE jest obecnie o zaledwie 2% wyższa, niż podczas konferencji w 2023 roku. Zdaniem analityków, jeśli dotychczasowa tendencja utrzyma się, kraje osiągną znacznie poniżej 11 TW potrzebnych do potrojenia udziału energii odnawialnej w 2030 roku. 

Mimo przełomowego porozumienia COP28 o osiągnięciu 11 000 GW energii odnawialnej do 2030 roku, cele krajowe pozostają w dużej mierze niezmienione i nie spełniają potrzeb – czytamy w raporcie Think Tank Ember.

Wśród krajów spoza Unii Europejskiej jedynie siedem z nich wdrożyło działania i inwestycje na rzecz produkcji energii odnawialnej, w tym Meksyk i Indonezja. Największymi ambicjami od czasu COP28 wykazał się Wietnam, który w tym roku zobowiązał się do zwiększenia mocy OZE o 86 GW do końca dekady. Państwa, które nie podjęły żadnych miarodajnych działań to Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja, należące do największych konsumentów energii na świecie i odpowiadające za niemal połowę rocznej emisji CO₂. 

Co dalej z transformacją energetyczną?

Globalny udział OZE może ulec pozytywnej zmianie, jeśli Chiny zdołają wdrożyć swój plan energetyczny, obejmujący lata 2026-2030, który zakłada osiągnięcie neutralności węglowej do 2060 roku. Na ten moment Rosja nie realizuje żadnych planów dotyczących energii odnawialnej, a w jej miksie energetycznym przeważają paliwa kopalne i atom. Energia z OZE w USA potroiła się w ciągu dekady, jednak obecnie projekty o wartości prawie 8 mld dolarów stoją w obliczu cięć budżetowych i mogą zostać zamrożone.

Polska nie zostaje w tyle

Podczas szczytu klimatycznego w Dubaju, Polska, podobnie jak inne państwa członkowskie Unii Europejskiej podpisała kilka kluczowych zobowiązań dotyczących redukcji emisji i transformacji energetycznej – m.in. deklarację potrojenia mocy energii z odnawialnych źródeł do 2030 roku. 

W pierwszym kwartale 2025 roku energia węglowa po raz pierwszy w historii nie stanowiła co najmniej połowy wyprodukowanego prądu. W czerwcu udział węgla w miksie energetycznym wynosił 43,7%. Tym samym udało się wyprodukować więcej energii z OZE, której udział osiągnął 44,1% – prześcigając węgiel. Polska ma potencjał wypełnić zobowiązania dotyczące transformacji energetycznej, ale potrzebuje przyspieszonych działań i nowych inwestycji, skoncentrowanych na produkcji zielonej energii.

Zobacz też: Polska: OZE po raz pierwszy wyprzedziły węgiel w produkcji energii

Źródła: Consilium.europa.eu, The Guardian, PISM.pl,

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.