Elektrośmieci – co z nimi zrobić?

Nie można ich wyrzucać do zwykłych śmieci ani pozostawiać gdziekolwiek, bo mogą skazić środowisko. Czym są? Gdzie je oddawać? I dlaczego tyle się o nich mówi?

Elektrośmieci – co to właściwie jest?

Elektrośmieci to wszystkie zużyte i niepotrzebne urządzenia działające na prąd lub baterie. Należą do nich m.in. wielko i małogabarytowe urządzenia AGD i RTV, sprzęt oświetleniowy, czy narzędzia elektroniczne. To także zużyte świetlówki i LED-y oraz sprzęty medyczne. 

Fotowoltaika od Columbus Energy

Czemu nie wolno składować ani wyrzucać elektrośmieci?

Elektrośmieci zawierają wiele szkodliwych substancji, które mogą wydostać się do środowiska i je zatruć, np. rtęć, azbest, ołów, czy kadm. Dlatego nie wolno samemu rozkręcać ani niszczyć takich zużytych sprzętów, ponieważ stanowi to zagrożenie dla zdrowia. Ponadto, niektóre z substancji nie działają na ludzi czy zwierzęta od razu, ale z opóźnieniem, przez co nie należy odkładać w czasie ich wywozu we właściwe  miejsce.

Jaka grozi kara za wyrzucenie elektrośmieci na zwykły śmietnik? Jest to czyn zabroniony, dlatego sprawca może otrzymać wysoką karę pieniężną – to wszystko po to, żeby chronić ludzi i środowisko przed zatruciem. Grzywna za wyrzucenie elektrośmieci może wynieść nawet 5000 zł. 

Gdzie oddać elektrośmieci?

Jak w łatwy sposób pozbyć się elektrośmieci? Po duże sprzęty można wezwać specjalną firmę, która zabierze zużytą chłodziarkę czy pralkę i zutylizuje. Niektóre sklepy, przy zakupie nowego sprzętu, oferują zabranie nowego. Istnieją też liczne punkty przyjmujące takie elektryczne śmieci. Mieszczą się one w centrach handlowych lub supermarketach. Objazdowe zbiórki elektrośmieci często organizowane są przez gminy. 

Zużyte elektrośmieci przyjmują niektóre skupy złomu. Niepotrzebną elektronikę oddasz również do skupu elektrośmieci, gdzie zostanie poddana recyklingowi lub utylizacji. W Warszawie elektrośmieci można oddać np. do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, który przyjmuje też opakowania po farbach i klejach, resztki rozpuszczalników, gruz, glazurę czy szkło. Inną opcją jest pozostawienie zużytych elektrośmieci w punkcie napraw, które zdobędą w ten sposób części zamienne. 

Recykling elektrośmieci – czy to się opłaca?

Zużyty sprzęt trafia do zakładu, w którym w bezpieczny sposób jest demontowany i utylizowany oraz poddawany recyklingowi. Z elektrośmieci można odzyskać wiele cennych metali, np. złoto, srebro i miedź, które można ponownie użyć w innych urządzeniach. Dzięki wtórnemu wykorzystaniu można ograniczyć wydobywanie surowców naturalnych. Co powstaje z elektrośmieci? Najczęściej są to opakowania ze szkła, metalu lub plastiku, ponieważ to właśnie z tych materiałów najczęściej zbudowane elektrośmieci.

Dlaczego elektrośmieci stanowią problem dla współczesnego świata?

Tylko w 2018 roku ludzkość wygenerowała ok. 50 mln ton elektrośmieci, ale recyklingowi poddano zaledwie 20% z nich. Jeżeli ta ilość się nie zwiększy, to wg raportu Światowego Forum Ekonomicznego, w roku 2050 nasza planet będzie obciążona aż 120 tonami elektrośmieci. Aby to zmienić, potrzebna jest intensywna edukacja społeczeństwa przy równoczesnym zaangażowaniu rządów państw i przedsiębiorców.