Cena referencyjna gazu w Europie wzrosła o około 65% z powodu wojny z Iranem i zablokowania szlaków transportowych na Bliskim Wschodzie. Polska oraz kraje Europy Wschodniej, a także Włochy odczuwają znaczny wzrost kosztów ze względu na uzależnienie od gazu ziemnego. 

W tym samym czasie mieszkańcy Półwyspu Iberyjskiego i Francji cieszą się spektakularnymi spadkami cen energii. Za spadki cen odpowiada zmniejszenie zależności od gazu i rozwój OZE oraz energetyki jądrowej.

Niektóre kraje uniknęły wzrostu kosztów energii

Niektóre kraje europejskie, takie jak Hiszpania, Portugalia i Francja, uniknęły wzrostu kosztów energii elektrycznej, a nawet odnotowały ich znaczące spadki, dzięki strategicznemu zmniejszeniu zależności od gazu ziemnego w procesie wytwarzania prądu. Głównymi czynnikami, które umożliwiły taką sytuację, były: 

• inwestycje w nowe moce OZE,
• rozwój energetyki jądrowej,
• zwiększenie odporności na szoki zewnętrzne.

W rezultacie średnie ceny energii elektrycznej w 2026 roku w Hiszpanii i Portugalii spadły o 46%, a we Francji o 29% w porównaniu z analogicznym okresem w 2025 roku. Obecnie ceny prądu w tych trzech krajach stanowią mniej niż połowę poziomu notowanego we Włoszech. 

Złapani w pułapkę gazu. Najsłabsze ogniwo chińskiej potęgi pokazuje jak OZE zmienia geopolitykę

Dlaczego Polska utrzymuje wysoką produkcję energii z gazu?

Problemem pozostaje także brak alternatyw, czyli odpowiednich mocy zero- lub niskoemisyjnych źródeł energii. Według think tanku Ember średni poziom produkcji energii z gazu między 2022 a 2026 rokiem spadł w Portugalii o 50%, we Francji o 47%, a w Hiszpanii o 44%. Było to możliwe dzięki dodawaniu do systemu nowych mocy OZE. 

Tymczasem Polska jest jednym z krajów, gdzie system energetyczny jest uzależniony od gazu w procesie wytwarzania energii. Mimo drastycznego wzrostu cen surowca o około 65%, kraje takie jak Polska muszą utrzymywać wysoką produkcję, aby zaspokoić bieżące potrzeby gospodarki i gospodarstw domowych. Chociaż do systemu wciąż dodawane są nowe moce, to na koniec grudnia 2025 roku udział OZE w mocy zainstalowanej wyniósł 50,04%, a łączna moc instalacji odnawialnych osiągnęła prawie 38 GW. 

Energetyka jądrowa rozwiązaniem problemu?

W odpowiedzi na kryzys energetyczny i wysokie uzależnienie regionu od gazu, Polska podejmuje kroki w kierunku budowy bardziej stabilnego miksu energetycznego, czego wyrazem jest dążenie do rozwoju technologii jądrowej. W centrum uwagi znajduje się wdrażanie zarówno dużych reaktorów, jak i floty małych reaktorów modułowych (SMR), które zastąpią stopniowo źródła węglowe i zmniejszą znaczenie elektrowni gazowych, których wykorzystanie jest obecnie planowane aż do 2050 roku.  

To oznacza, że Polska podąża śladem Francji, która również opiera swoje bezpieczeństwo energetyczne na atomie, co pozwoliło im na osiągnięcie niższych o 29% cen energii rok do roku. Przykład Francji jest szczególnie istotny. Może stanowić punkt odniesienia dla Polski. Kraj nad Sekwaną pozyskuje około 70% energii elektrycznej ze swoich reaktorów jądrowych, a około 20% ze źródeł energii odnawialnej.

Obecnie w Centrum Solidarności w Gdańsku pod hasłem „Energia dla odpornego społeczeństwa” odbywa się Baltic Nuclear Energy Forum (BNEF) 2026, która stanowi bezpośrednią odpowiedź na potrzebę tworzenia współpracy międzynarodowej w celu zapewnienia bezpiecznych, stabilnych i niskoemisyjnych źródeł energii.

Zobacz też: Konflikt w Zatoce Perskiej podnosi ceny gazu: prognozy dla Europy i Polski

Źródła: Ember, Reuters, Baltic Nuclear Energy Forum 2026

Fot. Canva (a-arrow, Aflo)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.