Zmiany klimatu mają wpływ nie tylko na ludzi. Genetyczna adaptacja nietoperzy do zmian środowiska

Zespół naukowców kierowanych przez dr Orly Razgour z Uniwersytetu Southampton po przebadaniu DNA ze skrzydeł ponad 300 dzikich nietoperzy stwierdził, że stworzenia te przystosowały się do różnych stref klimatycznych oraz, że  proces ten może mieć istotne znaczenie dla przetrwania gatunku w kontekście globalnego ocieplenia.

Zmiany klimatyczne już dziś istotnie wpływają na zdolność do przetrwania niektórych gatunków.  Większość z nas słyszała przynajmniej o polarnych niedźwiedziach, które umierają z głodu w strefie arktycznej lub podchodzą coraz bliżej ludzkich osiedli w poszukiwaniu pożywienia. Do tej pory wpływ tych zmian przewidywano na podstawie specjalnie opracowanych modeli badawczych.

Fotowoltaika od Columbus Energy
Genetyczna adaptacja zwierząt do zmian środowiska

Naukowcy z Uniwersytetu Southampton ustalili, że modele te nie uwzględniały bardzo istotnego zjawiska – procesu genetycznej adaptacji do środowiska.  Dotychczasowe prognozy błędnie zakładały, że dany gatunek zawsze tak samo będzie radził sobie ze zmianami i proces adaptacji nie będzie zmienny w czasie. Pełny tekst pracy naukowców na ten temat opublikowano na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Jak twierdzą badacze, wyniki doświadczeń przeprowadzonych przez zespół dają nadzieje na to, że wpływ zmian klimatycznych na królestwo zwierząt będzie mniejszy niż wynikałoby to ze stosowanych dotychczas modeli określania oddziaływania globalnego ocieplenia na przyrodę – np. może się okazać, że zdecydowanie mniejsza będzie skala utraty siedlisk.

Najczęstsze podejście do przewidywania losu nietoperzy wskazuje, że obszary, na których mogą one zamieszkiwać, będą się gwałtownie kurczyły z powodu zmian klimatu. Jednakże zakłada się, że ten sam gatunek zawsze tak samo radzi sobie z rosnącymi temperaturami i coraz suchszym klimatem – wskazała kierująca zespołem badawczym dr Orly Razgour.

Przypadek adaptacji do zmian dwóch gatunków nietoperzy

Naukowcy przeprowadzili swoje badanie na dwóch gatunkach nietoperzy występujących w regionie Morza Śródziemnego. Przebadano 300 osobników. Wyniki badań wskazały, że niektóre populacje tych stworzeń posiadały lepsze zdolności do przetrwania zmian niż inne – nawet w obrębie tego samego gatunku. Badania DNA sugerują, że te różnice wynikają właśnie ze zdolności do genetycznej adaptacji i jest ona tym większa, im większe są możliwości krzyżowania pomiędzy osobnikami.

Za pomocą testów DNA ze skrzydeł nietoperzy badacze wyszczególnili w obrębie jednego gatunku osobniki, które lepiej dostosowały się do warunków suchych i cieplejszych, oraz te, które adaptowały się do wilgotniejszych i chłodniejszych. Na tej podstawie stworzono nowy model dostępności siedlisk dla poszczególnych populacji po ociepleniu się klimatu.

Opracowaliśmy nowe podejście, które uwzględnia różną zdolność nietoperzy tego samego gatunku do przystosowania się do nowych warunków klimatycznych – wyszczególniła badaczka. Zbadano między innymi, czy osobniki dostosowane do warunków cieplejszych będą w stanie migrować na tereny zajmowane przez osobniki preferujące klimat zimniejszy i krzyżować się pomiędzy sobą. Okazało się, że jest to możliwe dzięki dostępności lasów stanowiących swoistą „klimatyczną strefę buforową”. W wyniku migracji znacząco poszerzyła się pula genów dla danego gatunku, co przełożyło się na większą zdolność do radzenia sobie ze zmianami środowiska.

Wierzymy, że przy zastosowaniu tego modelu i przy ocenie wrażliwości na zmiany klimatu wszystkich badanych gatunków możemy zredukować błędy w szacunkach i zmniejszyć ilość niepotrzebnych działań ochronnych. Jakakolwiek strategia chroniąca przyrodę powinna uwzględniać to, jak poszczególne zwierzęta mogą na danym obszarze się dostosować. Do tego powinna skupiać się nie tylko na rejonach z zagrożonymi populacjami, ale także ułatwiać mieszanie się populacji. Z tego powodu ważne jest, aby całościowo patrzeć na efekty zmian klimatu i utraty habitatów – podsumowała dr Razgour.