Od 1 marca w Polsce zaczyna się okres lęgowy ptaków, który ma duże znaczenie dla wycinki drzew i krzewów. Chociaż właściciele nieruchomości mają prawo decydować o zagospodarowaniu swojej działki, prawo jasno określa, kiedy drzewo może zostać usunięte bez zgody urzędu, a kiedy konieczne jest zgłoszenie lub uzyskanie zezwolenia. Dotyczy to również drzew suchych i obumarłych.

Gminne regulacje w sprawie wycinki

Drzewa rosnące na prywatnych działkach podlegają przepisom ustawy o ochronie przyrody, dlatego w wielu przypadkach ich usunięcie wymaga zgody wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Regulacje mają na celu chronić zieleń i ograniczyć niekontrolowaną wycinkę, jednak w praktyce często wzbudzają wątpliwości właścicieli nieruchomości. Szczególnie dotyczy to sytuacji, gdy drzewo jest uschnięte lub stwarza zagrożenie.

W świetle polskich przepisów “suche drzewo” to takie, które całkowicie obumarło i nie prowadzi już procesów życiowych – nie wypuszcza liści ani pąków, jego gałęzie są kruche, a kora często odpada. Jeśli jednak choć część drzewa pozostaje żywa, formalnie nadal traktowane jest ono jako drzewo żywe i podlega standardowym zasadom wycinki.

Czy można palić gałęzie na działce? Mandat i legalne sposoby na bioodpady

Zasady legalnej wycinki

Co do zasady usunięcie drzewa z prywatnej działki wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez lokalny samorząd. Wyjątkiem są sytuacje, gdy drzewo ma niewielki obwód pnia. Przepisy dopuszczają wycinkę bez zgłoszenia m.in. wtedy, gdy obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią nie przekracza określonych limitów. Wynoszą one:

• 80 cm dla topoli, wierzby oraz niektórych gatunków klonów,
• 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
• 60 cm dla większości pozostałych gatunków drzew.

Przepisy przewidują kilka sytuacji, w których formalności są ograniczone. Bez zezwolenia można usunąć m.in:

• krzewy rosnące w skupisku o powierzchni do 25 m²,
• drzewa i krzewy owocowe (z wyjątkiem terenów zabytkowych lub zieleni publicznej),
• roślinność usuwaną w celu przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego,
• ozdobne krzewy, jeśli nie rosną w pasie drogowym lub na terenach chronionych.

Właściciel może wykorzystać pozyskane drewno na własne potrzeby, ale nie wolno go sprzedawać ani przekazywać na cele działalności gospodarczej.

Obowiązek zgłoszenia i kary

Jeśli drzewo jest większe, konieczne jest zgłoszenie zamiaru jego usunięcia do urzędu. Wtedy obwód pnia mierzy się na wysokości 130 cm od ziemi i podaje w dokumentach. W przypadku drzew całkowicie martwych przepisy przewidują ułatwienie – za ich usunięcie nie nalicza się opłaty, choć w wielu gminach nadal wymagane jest zgłoszenie. 

Za nielegalną wycinkę urząd może nałożyć karę finansową, która zazwyczaj wynosi dwukrotność opłaty, jaką należałoby zapłacić za legalne usunięcie drzewa. Wysokość kary zależy m.in. od gatunku drzewa oraz obwodu pnia.

Wycinka w okresie lęgowym ptaków

Szczególne znaczenie ma okres od 1 marca do 15 października, czyli czas lęgowy ptaków. W tym czasie wycinka drzew jest mocno ograniczona. Jeśli usunięcie drzewa wymaga zgłoszenia, a termin przypada w okresie lęgowym, konieczne może być uzyskanie dodatkowej zgody regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W przeciwnym razie wycinka może zostać uznana za nielegalną i skutkować wysoką karą finansową. Najbezpieczniejszy czas na prowadzenie prac to okres od 16 października do końca lutego, kiedy ptaki nie gniazdują.

Ochrona drzew w Polsce ma także szerszy kontekst środowiskowy. Według danych Lasów Państwowych i Europejskiej Agencji Środowiska jedno dorosłe drzewo może rocznie pochłaniać od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu kilogramów dwutlenku węgla oraz poprawiać lokalny mikroklimat, ograniczając nagrzewanie się terenu. Z tego powodu przepisy dotyczące wycinki mają nie tylko regulować prawo własności, lecz także chronić zieleń, która pełni ważną rolę w walce ze zmianą klimatu i pogarszającą się jakością powietrza.

Zobacz też: Nowe przepisy dla Inspekcji Ochrony Środowiska. Rząd zmienia procedury i kary

Źródła: Muratordom.pl, RDOŚ, EEA, Lasy Państwowe

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.