W ubiegły wtorek (18 czerwca) ruszył pierwszy w Unii Europejskiej zakład odzyskiwania uranu. Placówka znajduje się w miejscowości Sotkamo we wschodnio-środkowej części Finlandii. Radioaktywny pierwiastek jest w niej pozyskiwany jako produkt uboczny eksploatacji pobliskiej kopalni cynku i niklu.

To pierwszy taki zakład w Unii Europejskiej

Uran w małych ilościach znajduje się w rudach cynku i niklu wydobywanych w kopalni Talvivaara. Mimo śladowej obecności jest go na tyle dużo, że odzyskiwanie i sprzedaż są opłacalne dla będącej właścicielem obiektu firmy Terrafame. Odzyskiwanie radioaktywnego pierwiastka planował również poprzedni zarządca kopalni, Talvivaara Mining Company, który jednak ogłosił bankructwo w roku 2014. Wydobycie przejęło Terrafame, spółka w 70% należąca do państwowego podmiotu Finnish Mineral Group.

Terrafame starało się o zgodę na pozyskiwanie uranu od kilku lat. W 2017 roku mieli już zgodę środowiskową i pozwolenie na użytkowanie niezbędnych w procesie chemikaliów. Wtedy też firma złożyła odpowiednie dokumenty do Ministerstwa Zatrudnienia i Spraw Ekonomicznych. Resort wydał odpowiednie zezwolenie w roku 2020, stało się ono prawomocne dzięki wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego Finlandii w połowie roku 2021.

W międzyczasie firma otrzymała pozwolenie na próbne uzyskanie małych ilości uranu w ramach testu. Udało się pozyskać 600 litrów roztworu, który zawierał 6 kg drogocennego pierwiastka.

Czesi zwiększają swój potencjał atomowy w energetyce. Kiedy czas na Polskę? 

Wydobywany w Finlandii uran trafi za granicę

Ostateczną zgodę wydało STUK, organ państwowy zajmujący się bezpieczeństwem radiacyjnych i nuklearnym. Dokument został przedłożony 17 czerwca, a już dzień później Terrafame ogłosiło, że oficjalna produkcja uranu w Sotkamo została rozpoczęta. Zakład nie działa jeszcze na pełnych obrotach – faza rozruchu potrwa do 2026 roku. Kiedy się skończy, placówkę ma opuszczać nawet 200 ton uranu rocznie.

Energia nuklearna zajmuje w fińskim miksie energetycznym drugie miejsce i odpowiada za 27% zainstalowanej mocy. Według Terrafame roczna produkcja uranu z zakładu w Sotkamo jest w stanie zaspokoić ok. 9 miesięcy konsumpcji reaktora Olkiluoto 3, będącego częścią największej elektrowni jądrowej w kraju. Spółka zakłada, że eksploatacja złoża w tym miejscu potrwa jeszcze co najmniej 30 lat i przyniesie firmie ok. 30-40 mln euro zysku w skali roku. Koszt całej inwestycji to około 20 milionów euro.

Wydobywany w Finlandii uran ma być sprzedawany za granicę, gdzie będzie podlegał dalszej obróbce w odpowiednich zakładach. Następnie trafi do elektrowni atomowych na całym świecie. Zakład odzyskiwania uranu w Sotkamo zatrudnia ok. 40 osób.

– Czytaj także: USA przyspiesza rozwój energetyki jądrowej: Senat przyjął ustawę ADVANCE

Źródła: terrafame.com, world-nuclear-news.org, energetyka24.com, treasuryfinland.fi

Fot. Canva (dmitrynaumov, Matthew Miller)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.