Narastające pytania o tempo realizacji programu „Czyste Powietrze”, skalę wypłat oraz rolę operatorów skłoniły nas do zwrócenia się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o szczegółowe dane. W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się bowiem wątpliwości dotyczące różnicy między liczbą zatwierdzonych wniosków a realnymi przelewami trafiającymi do beneficjentów.

Dane liczbowe programu Czyste Powietrze

W odpowiedzi na nasze pytania NFOŚiGW przekazał zestawienia obejmujące okres od 31 marca 2025 r. do 6 lutego 2026 r., z podziałem na regiony. Dane pokazują zarówno liczbę wniosków zatwierdzonych przez zarządy wojewódzkich funduszy, jak i liczbę umów, dla których dokonano wypłat. Osobno ujęto również aktywność operatorów – w tym skalę składanych przez nich wniosków oraz zrealizowanych płatności.

Publikujemy pełną treść tabel, ponieważ to właśnie liczby – a nie deklaracje – najlepiej pokazują rzeczywistą dynamikę programu.

Protest pod MKiŚ. Rząd przygotowuje ustawę dla poszkodowanych w Czystym Powietrzu 

Dysproporcja realnych wypłat

Dane przekazane przez NFOŚiGW prowadzą do wniosku trudnego do zignorowania: program funkcjonuje znacznie wolniej, niż wynikałoby to z liczby zatwierdzonych wniosków. Skala różnicy między decyzjami zarządów wojewódzkich funduszy a realnymi wypłatami pokazuje, że formalna zgoda na realizację nie przekłada się automatycznie na wsparcie finansowe dla beneficjentów.

W praktyce oznacza to, że tysiące gospodarstw domowych pozostają w zawieszeniu – z podpisaną lub oczekiwaną umową, ale bez środków umożliwiających realizację inwestycji. Dla wielu rodzin to nie statystyka, lecz realne ryzyko zadłużenia, wstrzymanych remontów lub rezygnacji z modernizacji.

Szczególnie niepokojąco wygląda segment operatorów. Wysoka wartość składanych przez nich wniosków kontrastuje z relatywnie niewielkimi wypłatami, co może wskazywać na przeciążenie systemu, proceduralne wąskie gardła lub niedopasowanie modelu realizacyjnego do rzeczywistych możliwości funduszy.

Przy obecnej dynamice realizacji program „Czyste Powietrze” już utracił swój kluczowy atut – zaufanie społeczne. A bez niego nawet najlepiej finansowany program publiczny staje się projektem o ograniczonej skuteczności.

Program, który miał być filarem walki ze smogiem i ubóstwem energetycznym, wymaga dziś nie kosmetycznych korekt, lecz głębokiej rewizji mechanizmów wypłat, procedur i odpowiedzialności instytucjonalnej.

Zobacz też: Smog w całym kraju! Gdzie utknęło Czyste Powietrze, czyli program wymiany kotłów?

Źródła: MKiŚ, NFOŚiGW, WFOŚiGW, własne

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.