Produkcja żywności na całym świecie z roku na rok odnotowuje spadki, związane ze wzrostem globalnej temperatury. Mniejsze plony o niskiej jakości mogą w dłuższej perspektywie doprowadzić do wzrostu cen żywności, zwłaszcza dla państw nastawionych na import towarów. Zjawisko zwane klimatoflacją powoli przestaje być odległym zagrożeniem i staje się rzeczywistością.

Zmiany klimatu uderzają w rolnictwo

Wzrost średnich temperatur jest ściśle związany ze zmianami klimatu, wywołanymi działalnością człowieka. Coraz silniej wpływają na zdrowie, bioróżnorodność i rolnictwo. W wyniku globalnego ocieplenia okres wegetatywny roślin wydłuża się, co w przypadku niektórych przyśpiesza rozwój, a przy innych (np. ziemniakach) prowadzi do skrócenia okresu dojrzewania i spadku jakości plonów. Ponadto zmiana globalnej temperatury prowadzi do coraz częstszych susz, powodzi, nawałnic i fal upałów. Wszystko to wpływa destrukcyjnie na wzrost roślin, powodując stres cieplny oraz niedobory wody.

Zmiany klimatu już teraz wpływają na wysokość i strukturę plonów na całym świecie, doprowadzając do ich wyraźnego spadku. Wpływ globalnego ocieplenia jest najbardziej widoczny przede wszystkim w Europie Zachodniej i Południowej, gdzie plony podstawowych upraw zmniejszyły się o ok 6-21%. W Chinach straty upraw kukurydzy i soi, związane z wysokimi temperaturami wyniosły ok. 820 mln dolarów w pierwszej dekadzie XXI wieku. Natomiast w USA straty sektora hodowlanego wynikające z upałów szacowane są na 1,7-2,4 mld dolarów rocznie.

Czy emisje gazów cieplarnianych będą karane? ONZ przedstawia opinię prawną

Sektor żywności zagrożony wysoką inflacją

Klimatoflacja (ang. climateflation) to wzrost cen żywności wywołany zmianami klimatycznymi, np. suszami czy nieurodzajem. Z brytyjskiego raportu wynika, że ekstremalne zjawiska pogodowe, zwłaszcza fale upałów i ulewy zakłócają produkcję żywności. Ucierpią w szczególności kraje nastawione na import żywności. Według przewidywań Autonomy Institute inflacja cen żywności w Wielkiej Brytanii wzrośnie o 34% w ciągu najbliższych dwóch dekad. Jeśli państwo nie podejmie odpowiednich działań, wysokie koszty produktów mogą wpędzić w ubóstwo nawet 951 000 osób.

Ponieważ niemal połowa żywności w Wielkiej Brytanii jest importowana z zagranicy, brytyjskie gospodarstwa domowe są szczególnie narażone na zmiany klimatyczne. Artykuły spożywcze w brytyjskich sklepach pochodzą głównie od producentów z Hiszpanii, Francji i Brazylii. Na wysokie koszty produktów wpływają również konflikty zbrojne oraz wojny handlowe. Zagrożone jest również rolnictwo krajowe z powodu gwałtownych zjawisk pogodowych, opóźniających zbiory lub zmniejszających ich jakość. W 2023 roku powodzie i wichury wywołały spadek produkcji warzyw w UK o 12%.

Co z polskim sektorem rolniczym?

Polskie rolnictwo stoi obecnie przed poważnym wyzwaniem zahamowania zmian klimatycznych, które może poważnie zagrozić stabilności sektora rolnego. Zagrożone są zarówno uprawy pszenicy, nieurodzaj może podbić ceny zbóż i produktów mącznych oraz sektor mleczarstwa – stres cieplny u zwierząt przekłada się na jakość nabiału. Z badań przeprowadzonych przez IPS  w 2022 roku wynika, że aż 54% polskich gospodarstw rolnych odnotowało stratę lub bilans zerowy. W środowisku rolniczym panuje coraz większy niepokój o przyszłe zbiory – co trzeci polski rolnik ocenia, że zmiany klimatu są obecnie dużym zagrożeniem dla bezpieczeństwa żywnościowego.

Polepszenie perspektyw dla sektora rolnego jest możliwe tylko dzięki zintegrowanemu działaniu władz i środowiska rolniczego. Wdrożenie alternatywnych metod uprawiania ziemi w oparciu o odnawialne źródła energii może pomóc w obniżeniu emisji pochodzącej z gospodarstw rolnych oraz poprawę globalnej produkcji żywności.

Zobacz też: Upały groźniejsze niż mróz. Jak zmiana klimatu wpływa na zdrowie?

Źródło: Nauka o Klimacie, The Guardian, The Grocer, Komisja Europejska, 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.