Energetyka Nowelizacja ustawy górniczej. Większe odprawy, urlopy i nowe zasady likwidacji kopalń 12 września 2025 Energetyka Nowelizacja ustawy górniczej. Większe odprawy, urlopy i nowe zasady likwidacji kopalń 12 września 2025 Przeczytaj także Energetyka Nordycka odporność energetyczna. Czego Polska może nauczyć się od Skandynawów? Szybki rozwój odnawialnych źródeł energii zmienia europejską energetykę, ale jednocześnie obnaża jej słabości – brak magazynów energii oraz przestarzała infrastruktura sieciowa. Problemy z bezpieczeństwem dostaw i stabilnością sieci w różnych częściach Europy pokazały, że transformacja energetyczna musi iść w parze ze zwiększeniem odporności systemu. Pozytywnym tego przykładem jest model krajów nordyckich. Energetyka Austria inspiruje Polskę przekształcając swoje sieci w sztukę? PSE: nie jest wykluczone Słup energetyczny nie musi być jedynie stalowym elementem dekoncentrującym krajobraz. Austria udowadnia, że infrastruktura może stać się formą sztuki i nośnikiem regionalnej tożsamości. W Polsce takich instalacji jeszcze nie ma, ale jak wynika z informacji uzyskanych od Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) – artystyczne słupy energetyczne wcale nie są pomysłem całkowicie wykluczonym. Nowelizacja ustawy górniczej została przyjęta przez Stały Komitet Rady Ministrów i ma na celu wprowadzenie korzyści dla przedsiębiorców i pracowników sektora węglowego, w trakcie stopniowej dekarbonizacji Polski. Zmiany obejmują możliwość samodzielnej likwidacji kopalń finansowaną ze środków publicznych oraz świadczenia socjalne i urlopy dla górników. Reklama Spis treści ToggleNowa ustawa górniczaOdprawy i urlopy dla górnikówWsparcie sektora publicznego i wydobycie metanuDekarbonizacja Polski Nowa ustawa górnicza Stały Komitet Rady Ministrów przyjął nowelizację ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, przygotowaną przez Ministerstwo Energii. Zmiany mają umożliwić spółkom górniczym samodzielną likwidację kopalń przy wsparciu środków publicznych, a jednocześnie ograniczyć dopłaty do ich bieżącego funkcjonowania. Projekt przewiduje także pakiet świadczeń osłonowych dla pracowników, obejmujący m.in. urlopy górnicze i odprawy. Minister energii Miłosz Motyka podkreśla, że ustawa tworzy przejrzyste ramy prawne dla transformacji sektora węglowego. Z jednej strony zapewnia realną ochronę pracownikom, z drugiej daje przedsiębiorstwom narzędzia do odpowiedzialnego i skutecznego podejmowania decyzji o przyszłości zakładu. Nowelizacja ma wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku i stanowi realizację postanowień Umowy Społecznej z 2021 roku. IEA: do 2026 roku węgiel straci pozycję lidera. OZE rosną mimo politycznych sporów Odprawy i urlopy dla górników Prace nad nowelizacją ustawy górniczej rozpoczęło na początku 2025 roku Ministerstwo Przemysłu, a po jego likwidacji projekt przejęło Ministerstwo Energii. Wstępna wersja dokumentu trafiła do Stałego Komitetu Rady Ministrów pod koniec czerwca, a ostateczny tekst został opublikowany 9 września na stronie Rządowego Centrum Legislacji. W ramach prac legislacyjnych wprowadzono szereg zmian, m.in. rozszerzono możliwość korzystania z urlopów górniczych oraz zwiększono wartość jednorazowych odpraw z 120 tys. zł do 170 tys. zł – przy jednoczesnym skróceniu wymaganego stażu pracy do trzech lat. Z urlopów górniczych będą mogli skorzystać pracownicy na pięć lat przed emeryturą, otrzymując świadczenie w wysokości 80% wynagrodzenia, liczonego jak przy urlopie wypoczynkowym. Początkowo przywilej ten miał dotyczyć wyłącznie zakładów przeznaczonych do likwidacji, obecnie jednak obejmie wszystkie spółki wchodzące w skład Nowego Systemu Wsparcia. Ze wstępnej oceny wynika, że z nowych przepisów skorzysta około 3,5 tys. górników i 240 pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla, a średnia wysokość świadczeń wyniesie około 12,5 tys. zł i 11,2 tys. zł miesięcznie. Wsparcie sektora publicznego i wydobycie metanu Nowelizacja przewiduje również możliwość przekazywania (w formie darowizny) zbędnych nieruchomości i ruchomości należących do przedsiębiorstw górniczych na rzecz instytucji publicznych. Mają służyć realizacji celów publicznych oraz być wykorzystywane przy budowie, rozbudowie i utrzymywaniu systemów odwadniania zlikwidowanych zakładów. Kolejna zmiana zakłada umożliwienie wszystkim przedsiębiorstwom górniczym wydobywanie metanu z pokładów węgla kamiennego, bez konieczności uzyskiwania koncesji, co ma za zadanie ominąć skomplikowane procesy administracyjne. Ustawa określa również maksymalny limit budżetu na działania związane z jej realizacją w latach 2026-2035 wynoszący łącznie 8,633 mld zł. Dekarbonizacja Polski Zmiany w ustawie o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego wpisują się w proces stopniowej dekarbonizacji Polski, dając możliwość kontrolowanego i społecznie akceptowalnego wygaszania sektora węglowego. Ustawa ogranicza rządowe dopłaty dla rozwoju przemysłu węglowego, co jest zgodne z unijnymi celami wygaszania sektora paliw kopalnych. Jednocześnie nowelizacja umożliwia spółkom górniczym samodzielną likwidację zakładów, przy jednoczesnym zabezpieczeniu pracowników poprzez odprawy, urlopy górnicze i wsparcie socjalne. Według planów Polska zakończy wydobycie węgla kamiennego do końca 2049 roku, co oznacza likwidację wszystkich kopalń w ramach umowy społecznej zawartej w 2021 roku z sektorem górniczym. Rozwiązania przewidziane w nowelizacjach ustawy pozwolą uniknąć gwałtownych i niekontrolowanych przemian, związanych z dekarbonizacją, które mogłyby rodzić napięcia społeczne i destabilizować regiony górnicze. Co więcej, zmiana wpisuje się w szeroki plan dekarbonizacji Polski i zbliża nas do wypełnienia celów klimatycznych oraz rozwoju transformacji energetycznej. Zobacz też: Polska: OZE po raz pierwszy wyprzedziły węgiel w produkcji energii Źródła: gov.pl, businessinsider.com.pl, Komisja Europejska, biznesalert.pl Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.