Opublikowano raport Fostering Effective Energy Transition 2025, opracowany dla World Economic Forum, który wziął pod uwagę 118 krajów świata i zbadał ich systemy energetyczne. Jak na tle globalnych wyników wypada Polska? 

Założenia raportu

Raport Fostering Effective Energy Transition 2025 badał kraje pod kątem bieżącej wydajności systemów energetycznych oraz gotowości do transformacji. Stworzony przez nich wskaźnik ETI pozwala na sprawiedliwie porównywać krajowe systemy energetyczne i śledzić postępy w transformacji energetycznej.

Bieżąca wydajność systemu energetycznego była oceniana uwzględniając trzy składniki:

• bezpieczeństwie,
• sprawiedliwości cen energii,
• zrównoważonemu rozwojowi.

Drugi wskaźnik, gotowość do transformacji, określono na podstawie pięciu czynników: 

• zaangażowaniu politycznemu, 
• finansach i inwestycjach, 
• innowacjach, 
• infrastrukturze 
• edukacji i kapitałowi ludzkiemu.

Po latach spowolnienia gospodarczego wynikających z pandemii COVID-19, skala globalnego postępu znów przyspieszyła. Dzięki temu udało się sporo osiągnąć w kwestii wzrostu pozytywnych wskaźników – światowa średnia uzyskana na podstawie wyników wszystkich przebadanych krajów wyniosła 56.9 punktów. 

Jednocześnie świat stoi w obliczu wyzwań, na które składają się rosnące napięcia geopolityczne oraz rozbieżność między olbrzymimi nakładami na czystą energię a wdrażaniem jej tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. Presja ze strony zmian klimatycznych nie maleje, wobec czego ogólny spadek gotowości do transformacji może niepokoić.

Ekofeminizm a fotowoltaika: jak kobiety zmieniają energetykę i ekologię

Skandynawscy liderzy

Liderami rankingu są kraje skandynawskie. Na pierwszym miejscu z wynikiem 77.5 punktów znajduje się Szwecja, a za nią Finlandia, Dania i Norwegia, gdzie różnice punktowe były minimalne – kolejno 71.8, 71.6, 71.5 punktów.  W pierwszej dwudziestce państw o najwyższym współczynniku spoza Europy sklasyfikowano cztery państwa. Najwyżej uplasowały się Chiny – 67.5 punktów – 12 miejsce. Brazylia na 15 pozycji z wynikiem 67 punktów. USA na 17 miejscu z wynikiem 66.8 punktu. Na miejscu 20. Izrael z wynikiem 66.1 punktów. 

Polska 

Polska została sklasyfikowana na 43. miejscu ogólnego rankingu. Od 2016 roku udało się zanotować kilku punktowy progres i przekroczyć światową średnią uzyskując w raporcie 59.9 punktów. Za wydajność systemu – 63.4 punktów, za gotowość do transformacji 54.7. Biorąc pod uwagę jedynie kraje sklasyfikowane jako ,,wschodzące gospodarki europejskie” Polska zajmuje 10. miejsce za krajami takimi jak: Łotwa, Litwa, Rumunia czy nawet Azerbejdżan. Za Polską w regionalnym rankingu plasują się kolejno Słowacja, Turcja i Ukraina. 

Najniżej sklasyfikowani

Najniżej sklasyfikowane zostały: Jamajka (44.5), Mongolia (44.2), Trynidad i Tobago (44.0), Botswana (42.8) a na ostatnim miejscu Demokratyczna Republika Konga (42.4). Oba państwa karaibskie – Jamajka, a także Trynidad i Tobago – zanotowały jednocześnie regres punktowy względem raportu z 2016 roku. 

Wnioski

Raport pozwolił określić, że między 2016 a 2025 rokiem 65% krajów poprawiło swoje wyniki Energy Transition Index, a aż 28% poprawiło się we wszystkich trzech podstawowych wymiarach – bezpieczeństwie, zrównoważonym rozwoju i równości. 

Mimo rekordowych inwestycji w czystą energię, poziom emisji gazów cieplarnianych pozostaje najwyższy w historii, a bezpieczeństwo energetyczne w wielu regionach pogorszyło się. Pokazuje to, że rozwój gospodarczy powinien równocześnie stymulować większe nakłady kapitału na próby redukowania emisji gazów cieplarnianych.  

Zobacz też: Banki zamiast zielonej transformacji inwestują 869 mld dolarów w paliwa kopalne

Źródła: World Economic Forum, Fostering Effective Energy Transition 2025, 

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.