Polskie kopalnie sprzedają więcej węgla kamiennego, niż są w stanie wydobyć. Na koniec września 2026 roku zapasy surowca wyniosły 2,73 mln ton – niemal o połowę mniej niż rok wcześniej. Sytuacja zwraca uwagę na rosnącą dysproporcję między produkcją a zapotrzebowaniem krajowego rynku, w tym sektora energetycznego. 

Polskie zasoby węgla kurczą się

Dane Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP) pokazują, że polski sektor węglowy mierzy się z problemem utrzymania odpowiedniego poziomu zapasów. Na koniec września 2026 roku na zwałach kopalń znajdowało się 2,73 mln ton węgla kamiennego. Ostatni raz równie niski poziom odnotowano w maju 2023 roku, czyli już po zakończeniu sezonu grzewczego.

W sierpniu zapasy wynosiły jeszcze 2,9 mln ton, co oznacza, że w ciągu miesiąca zmniejszyły się o 5,8%. Jeszcze większa różnica widoczna jest w porównaniu z poprzednim rokiem. We wrześniu 2025 roku kopalnie dysponowały 5,44 mln ton węgla. W ciągu dwunastu miesięcy stan zapasów spadł więc o 49,7%.

Wzrost wydobycia w górnictwie. Dane GUS pokazują wyzwania polskiego przemysłu

Sprzedaż węgla przewyższa krajowe wydobycie

Jedną z głównych przyczyn kurczących się zapasów jest różnica między ilością surowca wydobywanego w polskich kopalniach a jego sprzedażą. We wrześniu 2026 roku produkcja netto węgla kamiennego wyniosła 3,41 mln ton i była o 6,1% wyższa niż w sierpniu, ale jednocześnie o 9,1% niższa niż w analogicznym miesiącu poprzedniego roku. W tym samym czasie sprzedaż węgla przez krajowe kopalnie osiągnęła 3,55 mln ton. W porównaniu z sierpniem oznaczało to wzrost o 2,1%. Narastająco, od początku 2026 roku, kopalnie sprzedały 32,27 mln ton surowca. Wolumen sprzedaży był zatem o blisko 2 mln ton większy niż produkcja.

Oznacza to, że część zapotrzebowania rynku jest pokrywana z wcześniej zgromadzonych zapasów. Zdaniem ekspertów jeżeli taka sytuacja utrzyma się przez kolejne miesiące, ich poziom może dalej spadać. Ma to znaczenie szczególnie w kontekście energetyki, która pozostaje jednym z najważniejszych odbiorców węgla kamiennego w Polsce.

Mniejszy eksport nie zatrzymuje spadku zapasów

Na sytuację wpływa również handel zagraniczny. Eksport węgla z Polski wyraźnie się zmniejszył. Według danych przytoczonych przez ARP na koniec czerwca 2026 roku wyniósł 2,1 mln ton, czyli o 52% mniej niż rok wcześniej. Mimo ograniczenia wywozu zapasy nadal się kurczą. Wskazuje to na znaczenie krajowego popytu, który pochłania większą część dostępnego surowca. Eksperci wskazują, że wysokie wolumeny sprzedaży można wiązać przede wszystkim z zapotrzebowaniem sektora elektroenergetycznego, choć same dane o sprzedaży nie pozwalają dokładnie określić, jaka część węgla trafiła do poszczególnych grup odbiorców.

To istotne w kontekście polskiego miksu energetycznego, gdze węgiel kamienny i brunatny nadal odgrywają dużą rolę w krajowej produkcji energii elektrycznej, mimo postępującego rozwoju odnawialnych źródeł energii. Elektrownie konwencjonalne pozostają ważnym elementem systemu, szczególnie w okresach, gdy produkcja z wiatru i fotowoltaiki jest niższa.

Co to oznacza dla polskiej energetyki?

Eksperci podkreślają, że spadek zapasów węgla kamiennego nie przesądza o wystąpieniu niedoborów paliwa w elektrowniach ani o zagrożeniu dla ciągłości dostaw energii. Jest jednak sygnałem, że krajowe wydobycie nie nadąża za poziomem sprzedaży, a zgromadzony wcześniej surowiec jest stopniowo wykorzystywany.

Dla bezpieczeństwa energetycznego znaczenie ma nie tylko bieżąca produkcja, lecz także dostępność paliwa, możliwości jego transportu i poziom zapasów utrzymywanych przez poszczególnych odbiorców. Szczególnie ważne będzie to w sezonie jesienno-zimowym, kiedy warunki pogodowe mogą zwiększać zapotrzebowanie na energię i ciepło.

Zobacz też: Dodatek mieszkaniowy i ryczałt na opał. Kto może ubiegać się o dofinansowanie do ogrzewania?

Źródła: ARP, PGG

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.