Zrównoważony rozwój Ryż i kukurydza napędzają wylesianie bardziej niż kawa. Nowe dane podważają dotychczasowe narracje 29 marca 2026 Zrównoważony rozwój Ryż i kukurydza napędzają wylesianie bardziej niż kawa. Nowe dane podważają dotychczasowe narracje 29 marca 2026 Przeczytaj także Zrównoważony rozwój Prąd z oleju po frytkach i nawozy z odpadów hodowli owadów. Nowe badania z Wrocławia Zużyty olej spożywczy jest badany jako surowiec do wytwarzania energii elektrycznej, a odpady z hodowli owadów mogą znaleźć zastosowanie w nawozach. Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej rozwijają technologie pozwalające ponownie wykorzystać odpady, które dotąd nie trafiały do tych zastosowań. Badania wpisują się w rozwój gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ), podczas gdy wskaźnik cyrkularności Polski spadł z 10,5% w 2018 roku do 7,5% w 2023 roku. Zrównoważony rozwój Jak obniżyć temperaturę domu bez klimatyzacji? Białe dachy obniżają temperaturę w budynkach Wraz z nasilaniem się fal upałów rośnie znaczenie tzw. chłodnych dachów. Jasne, refleksyjne pokrycia ograniczają nagrzewanie budynków i pomagają łagodzić efekt miejskiej wyspy ciepła. Rozwiązanie to przestało być postrzegane jako indywidualna kwestia techniczna i obecnie staje się częścią planów energetycznych wielu miast, które pozwala na obniżenie temperatury wewnątrz obiektów oraz skutecznie łagodzi zjawisko miejskiej wyspy ciepła. Najbardziej kompleksowe badanie nad wpływem różnych towarów na wylesianie w historii przeprowadzone przez szwedzkich naukowców ujawnia, że uprawy podstawowe, takie jak kukurydza, ryż i maniok, odpowiadają łącznie za 11% globalnego wylesiania. To dwukrotnie więcej niż łączny udział kawy, kakao i kauczuku. Reklama Model pozwolił wskazać głównych sprawców, zidentyfikować często pomijane czynniki, często pomijane czynniki utraty lasów oraz dokładne liczby dotyczące utraconych przestrzeni i wzrostu emisji stojące za tym procesem. Skala wylesiania w XXI wieku Według naukowców z Uniwersytetu Technologicznego Chalmers w Szwecji, którzy opracowali model DeDuCE, w latach 2001-2022 rolnictwo doprowadziło do utraty 122 milionów hektarów lasów, z czego ponad 80% zniknęło w strefie tropikalnej. W naszym badaniu połączyliśmy obszerne dane satelitarne dotyczące użytkowania gruntów ze statystykami rolniczymi, co daje nam jak dotąd najbardziej kompleksowy i dokładny obraz tego, co napędza wylesianie na całym świecie – twierdzi Chandrakant Singh, jeden z autorów badania. Odpowiedzialni za opracowanie tego kompleksowego badania Chandrakant Singh i Martin Persson zintegrowali dane satelitarne dotyczące użytkowania gruntów ze statystykami rolniczymi z aż 179 krajów dla 184 towarów. Autorzy mają nadzieję, że opublikowane przez nich badanie w czasopiśmie Nature Food pomoże rządom i firmom w podejmowaniu lepszych decyzji na rzecz ochrony lasów, a także planują rozszerzenie swojej analizy. Widzimy potrzebę poszerzenia analizy poza żywność i rolnictwo. Przykładem jest sektor górniczy i energetyczny, który jest głównym motorem zarówno bezpośredniego, jak i pośredniego wylesiania. Dzięki poszerzeniu analizy możemy uzyskać pełniejszy obraz tego, które rodzaje działalności gospodarczej wywierają presję na lasy na całym świecie – mówi Singh. Flagi pochodzenia przy owocach i warzywach. Więcej przejrzystości czy więcej kosztów? Kim są główni sprawcy? Wykorzystując innowacyjny model DeDuCE, badacze wykazali, że choć głównym winowajcą pozostaje produkcja wołowiny (40%), a w dalszej kolejności olej palmowy (9%), soja (5%) oraz kukurydza i ryż (po 4%). Zaskakującym wnioskiem było natomiast to, że to właśnie lokalna produkcja żywności, a nie eksportowych towarów, jest krytycznym, a często pomijanym czynnikiem utraty lasów. W debacie na temat wylesiania dużo mówi się o tym, jak ludzie w bogatych krajach, takich jak nasz, przyczyniają się do wylesiania importowanymi towarami, i jest to absolutnie konieczne, aby się z tym pogodzić. Nie możemy jednak zapominać, że znaczna część wylesiania jest spowodowana produkcją rolną na rynki krajowe. Aby zatem realnie ograniczyć wylesianie, musimy podjąć działania również w krajach produkujących – wskazuje Martin Persson. Pod względem geograficznym, największy udział w globalnym wylesianiu mają następujące kraje: Brazylia (32%), Indonezja (9%), Chiny (6%), Demokratyczna Republika Konga (6%), USA (5%), Wybrzeże Kości Słoniowej (3%). Emisje z wylesiania niższe niż przewidywano Opracowany model DeDuCE pozwolił stwierdzić, że całkowite emisje w latach 2001-2022 wyniosły około 41 miliardów ton CO2, co daje średnio blisko 2 miliardy ton rocznie. Jest to wartość znacznie niższa niż w poprzednich globalnych zestawieniach, które szacowały roczną emisję na poziomie ponad dwukrotnie wyższym. Według autorów ta korzystna rozbieżność wynika z zastosowania w mniejszej skali metody atrybucji niż w przypadku wcześniejszych obliczeń, które nie dysponowały tak obszernymi danymi. Metoda atrybucji to przypisywanie przyczyn zachowaniom własnym oraz innych osób w procesie interpretowania rzeczywistości. Mimo że te liczby są niższe od wcześniejszych przewidywań, autorzy badania podkreślają, że skala problemu pozostaje ogromna. Wylesianie spowodowane rolnictwem wciąż odpowiada za około 5% całkowitej światowej emisji dwutlenku węgla. Dodatkowo emisje te powstają głównie dlatego, że rolnicy i hodowcy bydła często wycinają lasy poprzez wypalanie lasów, co powoduje, że węgiel magazynowany w roślinności jest uwalniany do atmosfery jako dwutlenek węgla. Z tego powodu mimo że tropikalna wycinka wydaje się odległym problemem, to każdy polski konsument, sięgając po wołowinę czy produkty z olejem palmowym, staje się cichym udziałowcem w procesie, który zmienia mapę lasów świata i temperaturę na naszej planecie. Zobacz też: Oczyszczona woda wraca na pola razem z lekami. Badanie pokazuje, co dzieje się w warzywach Źródła: Chalmers University of Technology, Parlament Europejski, One More Tree Foundation Fot. Canva (Radwan Skeiky) Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.