Satelity ujawniły tysiące dużych wycieków metanu na świecie w 2025 roku, pokazując skalę emisji dotąd często niewidocznych. Każdy z nich ma istotny wpływ na klimat – w skrajnych przypadkach porównywalny z emisjami całych elektrowni węglowych. Eksperci podkreślają, że wiele z tych wycieków można stosunkowo łatwo ograniczyć dzięki poprawie infrastruktury i kontroli instalacji.

Globalne wycieki metanu

Największym źródłem emisji są instalacje naftowe i gazowe, ale istotną rolę odgrywają także składowiska odpadów, gdzie rozkład materii organicznej prowadzi do powstawania metanu. W wielu przypadkach wycieki wynikają z problemów technicznych, takich jak nieszczelności infrastruktury czy niewłaściwa konserwacja.

Największe wycieki osiągają skalę porównywalną z emisjami elektrowni węglowych. Przykładem jest zdarzenie w Teksasie, gdzie emisja wynosiła około 5,5 tony metanu na godzinę. W zestawieniu 25 największych wycieków dominują instalacje z Turkmenistanu, ale liczne przypadki odnotowano również w Stanach Zjednoczonych, Wenezueli i Iranie. Co istotne, analiza projektu Stop Methane wskazuje, że globalnie zidentyfikowano około 4400 takich „superemiterów”, z których każdy przekracza poziom 100 kg metanu na godzinę. W wielu regionach pojedyncze źródła odpowiadają za nieproporcjonalnie dużą część emisji – szacuje się, że niewielki odsetek instalacji może generować nawet 20-60% całkowitych emisji metanu w sektorze. 

Dodatkowo badania wskazują, że w niektórych zagłębiach wydobywczych pojedyncze „superemisje” mogą stanowić nawet połowę całkowitych emisji z danego obszaru. Co więcej, największe wycieki nie są jednorazowymi incydentami – najgorsze z nich były rejestrowane wielokrotnie (średnio od kilku do kilkunastu razy), co sugeruje ich długotrwały charakter oraz bierność w działaniach naprawczych. Oprócz sektora ropy i gazu znaczącym źródłem pozostają także składowiska odpadów, gdzie w wielu krajach – od Turcji i Algierii po Malezję i USA – wykryto intensywne emisje związane z rozkładem odpadów organicznych.

Metan z kopalń widoczny z orbity. Polska na czele emisji w UE

Metan jako gaz cieplarniany

Metan odpowiada za znaczącą część globalnego ocieplenia – szacowaną na około 25% i jest gazem o silnym, krótkoterminowym wpływie na klimat. Jego stężenie w atmosferze rośnie od 2007 roku. Jednocześnie ograniczenie emisji tego gazu może przynieść stosunkowo szybkie efekty klimatyczne, ponieważ metan rozkłada się szybciej niż dwutlenek węgla. Eksperci wskazują, że część emisji można ograniczyć przy stosunkowo niskich kosztach. W niektórych przypadkach możliwe jest także odzyskanie gazu i jego wykorzystanie jako paliwa, a wiele wycieków ma charakter możliwy do uniknięcia i wynika z niedostatecznego utrzymania infrastruktury.

Polska na mapie emisji

Problem ten dotyczy również Polski. Szacuje się, że krajowe emisje metanu wynoszą około 1,9 mln ton rocznie, co stanowi nawet 7,5% emisji w całej Unii Europejskiej, a ich głównym źródłem pozostaje sektor wydobywczy. W samym górnictwie węgla emisje sięgały ponad 500 tys. ton rocznie, odpowiadając za znaczną część krajowego bilansu. Dane satelitarne pokazują również, że polskie kopalnie należą do największych emitentów metanu w Europie, a pojedyncze zakłady mogą uwalniać nawet 8-14 ton metanu na każdą kilotonę wydobytego węgla.

Rosnąca zdolność do wykrywania emisji metanu z kosmosu sprawia, że coraz trudniej ignorować skalę problemu, a jednocześnie łatwiej wskazać konkretne miejsca wymagające interwencji. Ograniczenie tych wycieków uchodzi za jedno z najszybszych i najbardziej efektywnych działań, jakie można dziś podjąć w kontekście walki ze zmianami klimatycznymi.

Zobacz też: Polskim kopalniom grożą miliardowe kary za niewykorzystanie metanu – ostrzega NIK

Źródła: The Guardian, Reuters, carbon.pulse.com, NIK, 

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.