Noc na Ziemi nie staje się równomiernie jaśniejsza, jak wcześniej zakładano. Najnowsze dane satelitarne wskazują, że globalne oświetlenie rośnie, ale Europa idzie w przeciwnym kierunku. To efekt polityki energetycznej, walki z zanieczyszczeniem światłem i rosnącej świadomości ekologicznej.

Zmiany na nocnym niebie

Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature pokazuje, że w latach 2014-2022 globalne natężenie światła nocnego wzrosło o 16%. Dane pochodzą z codziennych obserwacji satelitarnych analizowanych przez NASA. Jednak obserwacje pokazują bardziej złożony obraz – dynamiczny rozwój w jednych regionach i świadome ograniczanie oświetlenia w innych.

Pierwsze na świecie oświetlenie generujące kredyty węglowe. Oszczędność energii sięga 90%

Wzrost oświetlenia w krajach rozwijających się

Największy wzrost jasności odnotowano w krajach rozwijających się, szczególnie w Afryce Subsaharyjskiej i Azji Południowo-Wschodniej. To efekt elektryfikacji, urbanizacji i rozbudowy infrastruktury. Państwa takie jak Somalia, Burundi czy Kambodża przechodzą transformację od niemal całkowitej ciemności do pełnego dostępu do energii elektrycznej.

Z kolei największymi źródłami światła na świecie pozostają Stany Zjednoczone, Chiny, Indie, Kanada i Brazylia. W samym USA odnotowano wzrost o 6%, choć zmiany różnią się regionalnie – zachodnie wybrzeże się rozjaśnia, a część wschodnich regionów przygasa.

Europa chroni nocne niebo

Na tym tle wyróżnia się Europa, gdzie zanotowano spadek natężenia światła o około 4%. Nie jest to jednak efekt kryzysu, lecz świadomej polityki. Kraje europejskie coraz częściej inwestują w energooszczędne oświetlenie LED, wprowadzają regulacje ograniczające emisję światła i wdrażają strategie ochrony tzw. ciemnego nieba. Jednym z liderów tych działań jest Francja, gdzie wprowadzono przepisy nakazujące wyłączanie oświetlenia ulicznego w godzinach nocnych, gdy ruch jest minimalny. Takie rozwiązania pozwalają jednocześnie ograniczać zużycie energii i zmniejszać wpływ sztucznego światła na środowisko.

Konflikty, kryzysy i ochrona środowiska

Zjawisko przyciemniania może mieć jednak także inne przyczyny. W krajach takich jak Ukraina, Jemen czy Liban spadki jasności wynikają z konfliktów, kryzysów gospodarczych i problemów z infrastrukturą energetyczną.

Eksperci podkreślają, że sztuczne oświetlenie ma poważne konsekwencje środowiskowe – zakłóca rytmy dobowe ludzi, wpływa na migracje zwierząt i zaburza funkcjonowanie nocnych ekosystemów. Dlatego ograniczanie nadmiernego światła staje się również częścią szerszej strategii ochrony środowiska. Europa, stawiając na efektywność energetyczną i ograniczanie zanieczyszczenia światłem, wyznacza nowy kierunek. W najbliższych latach kluczowe będzie znalezienie równowagi między dostępem do energii a ochroną środowiska – tak, by rozwój nie odbywał się kosztem natury.

Zobacz też: Brak przejrzystości w górnictwie. Satelity wykrywają niezgłoszone kopalnie

Źródła: Reuters, NASA, Nature

Fot: Canva   

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.