Sprawa olbrzymich kar nałożonych na Polskę za działalność Kopalni Turów może niedługo znaleźć pozytywny finał. Agencja Reuters donosi, że zamrożone przez  Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pieniądze mogą zostać wypłacone, a wyrok unieważniony. Co ma wpływ na decyzję TSUE?

Spór polsko-czeski

,,Spór o Kopalnię Turów” rozpoczął się w lutym 2021 roku, kiedy rząd Republiki Czeskiej zdecydował się pozwać Polskę w sprawie ochrony środowiska do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Głównym powodem konfliktu było zmniejszenie poziomu wód gruntowych w regionach przygranicznych, hałas oraz zarzuty o brak przekazywania sobie informacji o dalszych planach eksploatacji.

W konsekwencji skargi do TSUE nałożono kary finansowe. Za dalsze kontynuowanie działalności kopalni węgla brunatnego oraz dalszą pracę elektrowni na Polskę nałożono dzienną karę w wysokości 500 tys. euro. Rząd PiSu  odmówił podporządkowania się orzeczeniu, wobec czego Komisja Europejska wstrzymała 68,5 mln euro z funduszy, które miały trafić nad Wisłę w ramach regularnych transferów z UE.

Przełom w sprawie Kopalni Turów – Sąd pozwala na dalsze wydobycie węgla

Szansa odblokowania pieniędzy

Jak donosi Agencja Reuters, Polska może odzyskać zablokowane fundusze UE w związku z kopalnią Turów, powołując się na doradcę sądowego. O uchylenie wyroku i grzywien zwrócił się do Sądu Unii Europejskiej rząd ,,Koalicji 15 października”. W wydanej opinii Rzecznik Generalna Sądu, Juliane Kokott postulowała uwzględnienie argumentacji Polski i uchylenie decyzji Komisji. 

Strona Polska argumentuje, że w 2022 roku udało się podpisać porozumienie między rządem w Pradze i Warszawie, w ramach którego Polska wzięła na siebie finansowy ciężar modernizacji infrastruktury i działań proekologicznych terenów przygranicznych. W zamian za to Czesi podpisali umowę o współpracy w kwestii postrzegania skutków działalności kopalni Turów.

TSUE w swoich orzeczeniach w większości przypadków kieruje się opinią Rzecznika Generalnego. Stwierdzenie, że w wyniku porozumienia z 2022 roku Komisja niesłusznie naliczyła karę pieniężną, przybliża do pozytywnej dla Polski decyzji. Wygaszenie kar z mocą wsteczną pozwoli odzyskać do budżetu 68,5 mln euro, co pozwoli osiągnąć ,,dodatni bilans”, bowiem w wyniku ugody z Czechami zapłacono im 45 mln euro rekompensat.

Rola kopalni Turów

Przyszłość kopalni Turów jest niepewna. Wiadomo, że obecna koncesja będzie ważna do 2026 roku, jednak pokłady węgla brunatnego według szacunków badaczy przy obecnej prędkości wydobycia skończą się tam około 2044 roku. Z kolei znajdująca się tam elektrownia odpowiada za produkcję około 5% zapotrzebowania Polski, co zdaniem ekspertów czyni z niej obiekt drugiego stopnia ważności dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. 

Ostatnio badacze z Global Energy Monitor opracowali plan zagospodarowania terenów postkopalnych na farmy fotowoltaiczne. Stanowiłoby to bardzo praktyczne wykorzystanie mocno zdegradowanych środowiskowo obszarów do celów dalszej produkcji energii. Więcej o tym w artykule poniżej.

Zobacz też: Transformacja energetyczna w praktyce: słoneczne farmy na terenach pokopalnianych

Źródła: UE, Gov, Reuters, Komisja Europejska, 

Fot. Canva (grinvalds, stafichukanatoly)

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.