Ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności podpisana przez prezydenta

Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę zapobiegającą marnowaniu żywności. Nowe przepisy zobowiązują właścicieli sklepów wielkopowierzchniowych do przekazywania produktów spożywczych, które nie mogą zostać sprzedane, organizacjom pozarządowym.

Przepisy dotyczą właścicieli sklepów, którzy prowadzą sprzedaż detaliczną lub hurtową na powierzchni powyżej 250 metrów kwadratowych, których przychody ze sprzedaży żywności stanowią co najmniej 50% ogólnych wpływów. Podstawowym założeniem ustawy jest “zawarcie umowy w formie pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności z organizacją pozarządową dotyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności spełniającej wymogi prawa żywnościowego, a nieprzeznaczonej do sprzedaży”.

Od momentu wejścia w życie ustawy, przez pierwsze 2 lata nowe przepisy dotyczyć będą tylko sprzedawców żywności, którzy prowadzą przedsiębiorstwo spożywcze w co najmniej jednej jednostce handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży powyżej 400 metrów kwadratowych.

Przyczyną wyrzucania żywności jest przegapienie terminu przydatności do spożycia

Rozporządzenie obejmuje m.in. produkty spożywcze, które mają wady wyglądu albo uszkodzone opakowania lub ich termin przydatności do spożycia wkrótce mija. Ustawą nie są objęte napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napoje alkoholowe będące mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%. Sprzedawcy, którzy nie zastosują się do wprowadzonych przepisów zapłacą kary, których wysokość będzie równa pomnożonej jednostkowej stawki przez masę marnowanej żywności. W ustawie zawarto regulację, zgodnie z którą opłaty nie ponosi się od 10% masy marnowanej żywności, ponieważ niektóre artykuły spożywcze nie mogą zostać ponownie wykorzystane, np. o warzywa, owoce, wędliny.

Właściciele sklepów będą podlegać pod regionalne fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w których należy składać pisemne roczne sprawozdania dotyczące ilości marnowanej żywności razem z informacją o kwocie przekazanej na cele charytatywne i pomoc społeczną. Pierwsza umowa pomiędzy właścicielem sklepu a organizacją charytatywną musi zostać zawarta w okresie 5 miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Tony marnowanej żywności

Z szacunków wynika, że obecnie za około połowę marnowanej żywności w Polsce odpowiadają konsumenci indywidualni, podobnie jak w całej Unii Europejskiej, co stanowi aż 53%. Każdego roku obywatele dwudziestu najbogatszych krajów świata marnują około 220 milionów ton. We Włoszech – co roku – wyrzuca się żywność, która pozwoliłaby nakarmić 44 miliony osób i jest warta 37 miliardów euro. Anglicy codziennie wyrzucają 4 miliony jabłek, 5 milionów ziemniaków, 1,5 miliona bananów.

Banki Żywności podają, że nowe przepisy pozwolą na uratowanie przed wyrzuceniem około 100 tys. ton żywności. Ustawa zakłada przeprowadzanie w jednostkach handlowych kampanii edukacyjno-informacyjnych w zakresie racjonalnego gospodarowania żywnością oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności.