Dekarbonizacja międzynarodowej żeglugi staje się jednym z kluczowych wyzwań globalnej polityki klimatycznej. W najbliższych miesiącach państwa zrzeszone w Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) zdecydują o przyjęciu pakietu zasad, który mogą przyspieszyć rozwój zielonych paliw i ograniczyć emisje statków.

Zielone regulacje dla żeglugi

Międzynarodowa żegluga odpowiada za około 3% globalnych emisji CO₂, a jednocześnie obsługuje blisko 80% światowego handlu. Podczas negocjacji IMO prowadzonych w Londynie zrzeszone państwa dyskutowały nad tzw. Net-Zero Framework – zestawem regulacji, które mają doprowadzić żeglugę do neutralności klimatycznej. System zakłada połączenie norm paliwowych oraz mechanizmu finansowego nakładającego opłaty na najbardziej emisyjne jednostki.

Zebrane środki miałyby finansować rozwój czystszych technologii, wspierać modernizację flot oraz pomagać krajom rozwijającym się w dostosowaniu portów i infrastruktury do nowych realiów. To jeden z nielicznych przypadków, w których globalna branża o tak dużym znaczeniu gospodarczym może zostać objęta wspólnymi, międzynarodowymi zasadami redukcji emisji.

Żegluga na kursie dekarbonizacji. Czy morski handel może być neutralny klimatycznie?

Spór o restrykcje klimatyczne

W październiku ubiegłego roku część państw, w tym Stany Zjednoczone oraz Arabia Saudyjska, poparła opóźnienie formalnego przyjęcia restrykcji klimatycznych dla żeglugi. Argumentowano, że nowe regulacje mogą osłabić konkurencyjność gospodarek i zwiększyć koszty handlu.

Z drugiej strony kraje Unii Europejskiej, państwa wyspiarskie Pacyfiku, część Afryki oraz Ameryki Łacińskiej podkreślają, że szybkie ograniczenie emisji w żegludze to nie tylko kwestia klimatu, ale także bezpieczeństwa gospodarczego i geopolitycznego. Szczególnie aktywne są małe państwa wyspiarskie, dla których wzrost poziomu mórz wywołany zmianami klimatycznymi stanowi bezpośrednie zagrożenie.

Niskoemisyjne paliwa w żegludze

Kluczowym sporem pozostaje sposób wdrożenia nowych zasad. Część krajów chce automatycznego wejścia regulacji w życie po zatwierdzeniu przez IMO. Inni domagają się dodatkowych zgód państw reprezentujących znaczną część światowej floty. Krytycy ostrzegają jednak, że taki model mógłby umożliwić blokowanie reform przez niewielką grupę krajów kontrolujących duże rejestry statków.

Dodatkowo zwolennicy zielonej transformacji wskazują na paliwa niskoemisyjne, takie jak zielony amoniak, zielony metanol czy wodór. Inne państwa chcą większej roli LNG jako paliwa przejściowego. Klimatolodzy podkreślają jednak, że choć LNG emituje mniej zanieczyszczeń niż tradycyjny mazut, nadal pozostaje paliwem kopalnym.

Polska przeciwko odroczeniu regulacji

Zdaniem ekspertów od ostatecznej decyzji IMO będą zależeć inwestycje w porty, stocznie, nowe statki, produkcja paliw alternatywnych oraz funkcjonowanie globalnej logistyki morskiej. Skutki tych ustaleń odczują nie tylko najwięksi gracze, ale również kraje takie jak Polska, której gospodarka w dużym stopniu korzysta z transportu morskiego i rozwoju portów w Gdańsku, Gdyni czy Szczecinie. 

Warto podkreślić, że Polska podczas poprzedniego głosowania opowiedziała się przeciwko odroczeniu przyjęcia regulacji dotyczących zielonej żeglugi, wspierając szybsze wdrożenie nowych zasad. Może to być dla naszego kraju szansa na modernizację infrastruktury portowej, rozwój nowych usług oraz inwestycje w niskoemisyjne paliwa.

Zobacz też: Hałas statków w Arktyce. Jak żegluga zakłóca życie narwali?

Źródła: Climate Home News, Reuters, IMO

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.