Zmiany klimatyczne to nie tylko rosnące temperatury, podnoszący się poziom mórz czy ekstremalne zjawiska pogodowe. Według nowych badań naukowców z Uniwersytetu Columbia zmiany klimatyczne mogą znacząco wpłynąć na  poziom arsenu w ryżu niełuskanym, podstawowym pożywieniu milionów ludzi w całej Azji. 

10 lat badań

Badacze z USA oraz Chińskiej Akademii Nauk przez 10 lat testowali 28 odmian ryżu analizując wpływ temperatury i dwutlenku węgla na ich rozwój oraz skład chemiczny jadalnych części. Wykorzystane metody FACE (Free-Air CO₂ Enrichment czyli wzbogacania powietrza o dodatkowe stężenie CO2) co doprowadziło badaczy do przekonania, że już podniesienie temperatury o 2 stopnie Celsjusza w takim składzie powietrza powoduje zmianę chemii gleby, która sprzyja pobieraniu większej ilości nieorganicznego arsenu przez ryż. Potencjalnie stanowi to wielkie wyzwanie dla zdrowia publicznego w nadchodzących dekadach. 

Pomimo że arsen jest jednym z 20 najpowszechniejszych pierwiastków częstego występowania  oraz zastosowania w farmakologii arsen nie jest bezpieczny dla zdrowia. Zarówno on jak i jego pochodne są silnie trujące. Dlatego współautor badania, dr Lewis Ziska z Katedry Nauk o Zdrowiu Środowiskowym na Uniwersytecie Columbia wskazuje, że wyniki stawiają poważne wyzwania przed sektorem spożywczym i medycznym. 

Dlaczego czekolada drożeje? Zmiany klimatu, kryzysy i przyszłość kakao

Skutki spożywania 

Zwiększony poziom arsenu może znacząco przyczynić się do zwiększonego ryzyka chorób serca, cukrzycy, a także nowotworów płuc i pęcherza. Bardzo niekorzystne są wyniki dla kobiet w ciąży, dla których spożywanie takiego ryżu może prowadzić do zaburzeń neurorozwojowych u płodu oraz osłabienia układu odpornościowego. Z oczywistych przyczyn najbardziej zagrożone są państwa Azji takie jak: chiny, Indie, Bangladesz, Indonezja, Wietnam, czy Filipiny, gdzie ryż jest podstawą codziennego wyżywienia. 

Modele prognozujące skutki takiego rozwoju przewidują, że do 2050 roku Chiny mogą zmierzyć się z aż 13 milionami przypadków raka wywołanych przez spożycie ryżu skażonego arsenem. Aby do tego nie dopuścić naukowcy sugerują rozwój innych odmian ryżu, które będą miały genetycznie niższa zdolność absorpcji tego szkodliwego pierwiastka. W pojawiających się rozwiązaniach znaczną rolę przypisuje się lepszym praktykom przetwórczym, a także możliwościom eliminacji problemu na poziomie gleby. Zarządzanie ziemią tak, by w polach, na których uprawia się ryż nie było dużej zawartości Arsenu. Może to być jednak trudne ze względu na duże ,,bogactwo” tego pierwiastka w Państwie Środka – ponad 50% światowego wydobycia pochodzi z Chin. 

Czas na zmiany

Choć badanie dotyczyło ryżu, który uprawiany jest w Azji, to jego wnioski powinny mieć znaczenie także w Polsce. Skoro zmiany klimatyczne potrafią doprowadzić do zmiany, tego ile roślina jest w stanie wchłonąć substancji z gleby, to powinniśmy zastanowić się nad zasadnym pytaniem: czy podobne zjawiska mogą w przyszłości dotyczyć polskich upraw ziemniaków, buraków albo marchewki?

Lepsze rozumienie ryzyka pozwala na wczesne reagowanie. To moment, by zacząć myśleć o świecie, w jakim przyjdzie nam żyć w przyszłości — i jaki zostawimy następnym pokoleniom. Przed nami możliwa zmiana w modelu upraw, rozwój odmian modyfikowanych genetycznie — lub, przy odpowiednich inwestycjach w OZE, ograniczenie wzrostu temperatury. Odetchniemy nie tylko my, ale także miliony kochających ryż ludzi.

Czytaj więcej: „Klimatyczny bicz” coraz groźniejszy: skoki temperatury zagrażają zdrowiu, rolnictwu i infrastrukturze

Źródła: Phys, Columbia Public Health, Lenntech, 

Fot. Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.