Z najnowszego raportu Światowej Organizacji Meteorologicznej wynika, że w 2025 roku globalne zasoby słodkiej wody spadły o 42% poniżej normy. Susza uderza już nie tylko w Afrykę czy Bliski Wschód, ale bezpośrednio w Europę – w tym w polskie elektrownie i bezpieczeństwo kraju.

Bilans rzek i lodowców

Zmiany klimatu zaburzają naturalny obieg wody, sprawiając, że stan rzek na całym świecie wahał się w ubiegłym roku między gwałtownymi powodziami a długimi okresami suszy. Zaledwie jedna trzecia rzek w ujęciu globalnym utrzymała w 2025 roku stabilny poziom, podczas gdy 36% dorzeczy odnotowało znaczące niedobory. 

Kurczenie się rezerwuarów słodkiej wody widać również w górach i na biegunach, które magazynują ok. 69% jej globalnych zasobów. W samym 2025 roku topniejące lodowce straciły 400 mld ton masy, co przełożyło się na wzrost poziomu mórz o 1,1 mm. Ocena globalnego cyklu wodnego uwzględnia pełen cykl hydrologiczny: od wód gruntowych i jezior, przez pokrywę śnieżną, aż po wilgoć zatrzymaną w glebie i roślinności – wynika z raportu WMO.

Sierpień 2026 r. najcieplejszym miesiącem w historii pomiarów. Średnia temperatura wyniosła 16,96°C

Susza uderza w Europę i polskie elektrownie

Blisko 4 mld ludzi na świecie doświadcza poważnego deficytu wody przez co najmniej jeden miesiąc w roku. Skutki kryzysu wodnego dotykają nie tylko odległych regionów Amazonki, Bliskiego Wschodu czy Afryki, ale coraz mocniej wpływają na mieszkańców Europy. Tego lata rekordowo niski poziom wody w Dunaju doprowadził do zakłóceń w funocjonowaniu elektrowni na Węgrzech i w Rumunii, gdzie na skutek braku możliwości chłodzenia ograniczono pracę niemal wszystkich reaktorów jądrowych. Takie problemy występowały również we Francji, a podobny scenariusz zagraża również Polsce – powracające rekordy niskiego stanu Wisły i Odry bezpośrednio utrudniają chłodzenie polskich elektrowni węglowych i osłabiają ubogie zasoby wodne. 

Wyczerpujemy konto oszczędnościowe. Globalne zasoby wód gruntowych wykazują tendencję spadkową od lat 2014-2016 – to sygnał trwający od dekady. Prawie dwie trzecie monitorowanych odwiertów na całym świecie wykazało warunki odbiegające od normy historycznej w 2025 roku, a bilans przesunął się jeszcze bardziej w kierunku deficytu niż w kierunku odbudowy – powiedziała Celeste Saulo, sekretarz generalna WMO. 

Liczba wojen o wodę

W opinii ekspertów, utrata większej ilości wody, niż wynosi jej naturalna odnowa ma bezpośrednie konsekwencje dla globalnej gospodarki i bezpieczeństwa ludzi. Bez pilnej zmiany strategii zarządzania wodą i zacieśnienia współpracy międzynarodowej, kolejne lata przyniosą dalszą eskalację napięć wokół tego podstawowego zasobu. Organizacja Narodów Zjednoczonych określiła to zjawisko jako realne zagrożenie geopolityczne mogące wywoływać konflikty zbrojne czy nasilać migrację. 

Według bazy danych Water Conflict Chronology, prowadzonej przez Pacific Institute, tylko w 2025 roku odnotowano 182 konflikty zbrojne, w których woda stanowiła bezpośrednią przyczynę, cel lub narzędzie przemocy. 

Jak problem wody widzą Polacy?

Polacy stają się coraz bardziej świadomi tego problemu, co pokazują badania zrealizowane na zlecenie Koalicji „Dbamy o wodę” z okazji Światowego Dnia Wody. Zgodnie z nimi 85% Polaków uważa, że o zasoby wodne należy bezwzględnie dbać, a 79% widzi bezpośredni związek między stanem wód a bezpieczeństwem kraju. Jednocześnie 38% respondentów uważa, że zasobów wciąż jest wystarczająco dużo – choć w przyszłości zaczną się kurczyć – a kolejne 27% twierdzi, że z realnym deficytem mierzymy się już dziś.

Wyniki te pokazują, że rosnąca świadomość społeczna musi jak najszybciej przełożyć się na systemowe decyzje. Kluczowe mogą być inwestycje w małą retencję, modernizację nieszczelnych sieci wodociągowych oraz przywracanie mokradeł. 

Zobacz też: 4 tys. lokalizacji pod elektrownie wodne i 5 tys. obiektów do likwidacji. Sprzeczne sygnały dla rzek

Źródła: WMO, Guardian, IMGW, Koalicja Dbamy o Wodę, World Water

Fot. Canva (freeteo) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.