Zaporoska Elektrownia Jądrowa w Ukrainie 8 listopada utraciła ostatnie połączenie z zewnętrzną siecią energetyczną. Przez kilka godzin systemy bezpieczeństwa były zasilane przez awaryjne generatory dieslowskie. Jeszcze tego samego dnia Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) poinformowała o przywróceniu dostaw energii.

Zaporoska elektrownia jądrowa bez zasilania

Do odłączenia doszło 8 listopada o godzinie 2:36 czasu lokalnego. Przestała działać linia wysokiego napięcia 330 kV „Ferospławna-1”, łącząca elektrownię z ukraińskim systemem elektroenergetycznym. Automatyczna próba ponownego podłączenia zakończyła się niepowodzeniem. Według ukraińskiego operatora Energoatomu był to już szesnasty taki przypadek od początku 2026 roku. W czasie przerwy zasilanie systemów niezbędnych do bezpiecznego funkcjonowania obiektu zapewniały awaryjne generatory na olej napędowy.

Kilka godzin później MAEA przekazała, że zewnętrzne zasilanie zostało przywrócone. Agencja informowała wcześniej, że przyczyna odłączenia i dokładne miejsce uszkodzenia linii nie były znane.

Atomowe ciepło w polskich domach. Czy technologia z Chin może ogrzać nawet 300 tys. mieszkań?

Wyłączone reaktory nadal potrzebują prądu

Zaporoska elektrownia w Enerhodarze jest największą tego typu instalacją w Europie. Ma sześć reaktorów, które obecnie pozostają wyłączone. Nie oznacza to jednak, że obiekt nie potrzebuje energii elektrycznej. Paliwo jądrowe, również po wyłączeniu reaktora, nadal wydziela ciepło i wymaga chłodzenia. Dotyczy to także wypalonego paliwa przechowywanego w specjalnych basenach. Do pracy pomp i pozostałych urządzeń systemów bezpieczeństwa niezbędne jest więc stabilne zasilanie.

Utrata połączenia z siecią zewnętrzną nie oznacza automatycznie awarii radiologicznej. Elektrownie jądrowe są wyposażone w awaryjne źródła energii, które mają podtrzymać działanie najważniejszych systemów. Zagrożenie pojawiłoby się w przypadku ich niesprawności lub wyczerpania zapasów paliwa, gdyby nie udało się przywrócić dostaw prądu.

Wojna wielokrotnie odcinała elektrownię od sieci

Jak wyliczyła MAEA, listopadowe zdarzenie było już 27. utratą zewnętrznego zasilania od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Obiekt znajduje się pod rosyjską kontrolą od marca 2022 roku, a działania wojenne wielokrotnie zagrażały infrastrukturze energetycznej w jego otoczeniu.

Do poważnej przerwy w dostawach doszło również 20 sierpnia 2026 roku. Zasilanie przywrócono dopiero 7 września, po naprawach przeprowadzonych przez ukraińskich techników. We wrześniu zmodyfikowano także procedury uruchamiania generatorów awaryjnych, aby ograniczyć zużycie oleju napędowego. Zgodnie z informacjami OECD NEA po utracie zasilania automatycznie uruchamiają się cztery z 20 generatorów, a pozostałe wymagają ręcznego włączenia.

Wnioski z sytuacji w Zaporożu są istotne również dla Polski, która przygotowuje się do uruchomienia swojej pierwszej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino. Bezpieczeństwo energetyki jądrowej opiera się nie tylko na konstrukcji reaktorów i systemach chłodzenia, lecz także na niezawodnym zasilaniu awaryjnym oraz ochronie infrastruktury. Doświadczenia ukraińskiej elektrowni pokazują, jak ważne jest uwzględnienie tych kwestii już na etapie projektowania i przygotowania krajowego programu jądrowego.

Zobacz też: NIK wskazuje opóźnienia w budowie polskiej elektrowni jądrowej. PEJ wdraża rekomendacje

Źródła: Reuters, Energoatom, OECD Nuclear Energy Agency

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.