Instalacja fotowoltaiczna z magazynem energii

Poznaj orientacyjne koszty

Kraków ogranicza SCT do centrum i rezygnuje z metra. Nowe władze zmieniają priorytety transportowe

Kraków ogranicza SCT do centrum i rezygnuje z metra. Nowe władze zmieniają priorytety transportowe

Strefa Czystego Transportu w Krakowie może zostać zmniejszona z około 196 km² do zaledwie 0,99 km². Jednocześnie miasto wycofuje się z przygotowań do budowy metra, uzależniając powrót do projektu od pozyskania wielomiliardowego wsparcia zewnętrznego. W zamian zapowiada przygotowanie dokumentacji dla siedmiu nowych tras tramwajowych. 

Zmiany w SCT

17 listopada 2026 roku Urząd Miasta Krakowa przedstawił projekt zmian w uchwale dotyczącej Strefy Czystego Transportu, a największa korekta dotyczy jej zasięgu. Zamiast obejmować niemal całe miasto, jak przewidywały obowiązujące przepisy, SCT miałaby ograniczyć się do ścisłego centrum o powierzchni około 0,99 km². Nowa strefa objęłaby obszar wewnątrz I obwodnicy oraz teren sięgający do al. Krasińskiego. Granice zaprojektowano tak, aby znalazła się w nich stacja pomiarowa przy tej alei, na której w 2024 roku odnotowano przekroczenie dopuszczalnego średniorocznego stężenia dwutlenku azotu.

Co istotne, wymagania emisyjne dla samochodów mają pozostać bez zmian. Kierowcy pojazdów niespełniających norm nadal mogliby wjeżdżać do strefy za opłatą do końca 2028 roku. Od 2029 roku taka możliwość miałaby zostać wycofana. 

Projekt przewiduje również szersze zwolnienia. Za mieszkańca uprawnionego do korzystania z wyłączeń uznawana byłaby osoba rozliczająca podatek dochodowy lub rolny w Krakowie, bez konieczności posiadania meldunku. Zwolnienia miałyby objąć także różne formy użytkowania samochodów służbowych, firmowych, wynajmowanych i użyczonych. Z ograniczeń wyłączeni zostaliby ponadto pacjenci placówek medycznych znajdujących się w strefie. Miasto chce również zrezygnować z nalepek na samochody i opłaty za ich wydanie.

Poprawa jakości powietrza

Władze Krakowa argumentują, że dotychczasowy obszar strefy był nieproporcjonalnie duży w stosunku do miejsca, w którym stwierdzono przekroczenie normy NO₂. Według danych GIOŚ za 2024 rok średnioroczne stężenie przy al. Krasińskiego wyniosło 45 µg/m³, podczas gdy dopuszczalny poziom wynosił 40 µg/m³. Obszar przekroczenia miał obejmować około 0,2 km² i zamieszkiwało go 9387 osób.

Magistrat zwraca również uwagę na poprawę wyników pomiarów. W 2025 roku w aglomeracji krakowskiej po raz pierwszy od dekady nie odnotowano przekroczenia obowiązującej średniorocznej normy NO₂. Stało się to jeszcze przed uruchomieniem SCT, które nastąpiło 1 stycznia 2026 roku.

Nie oznacza to jednak, że problem zanieczyszczenia powietrza został rozwiązany. Od 2030 roku zacznie obowiązywać zaostrzona unijna norma dla dwutlenku azotu, obniżająca dopuszczalne średnioroczne stężenie z 40 do 20 µg/m³. W przypadku Krakowa może to oznaczać konieczność ponownego podjęcia działań ograniczających emisje z transportu.

Zamrożenie opłat i polityczne tło zmian

Zmiany w granicach SCT to nie jedyna propozycja nowych władz. Miasto konsultuje również utrzymanie obecnych stawek za wjazd pojazdów niespełniających wymagań. W 2026 roku opłata wynosi 2,50 zł za godzinę lub 5 zł za cały dzień. Zgodnie z dotychczasowymi przepisami miesięczny abonament miał wzrosnąć ze 100 zł do 250 zł w 2027 roku, a następnie do 500 zł w 2028 roku. Proponowane zamrożenie stawek oznaczałoby utrzymanie poziomu z 2026 roku.

Kraków odkłada metro

Zmiana priorytetów jest widoczna również w planach dotyczących transportu publicznego. Władze Krakowa zapowiedziały, że nie będą kontynuować przygotowań do budowy metra, dopóki nie pojawi się realna perspektywa pozyskania środków z budżetu państwa lub funduszy europejskich.

W projekcie przyszłorocznego budżetu miasta nie przewidziano pieniędzy na dalsze przygotowania do inwestycji. Wiceprezydent Karol Wałachowski podkreśla, że samorząd nie chce składać obietnic bez zapewnionego finansowania. Nieoficjalne informacje wskazują również na możliwą likwidację referatu zajmującego się projektem metra, jednak nie należy traktować tej zapowiedzi jako formalnie potwierdzonej decyzji. Zamiast tego miasto chce skoncentrować się na rozwoju komunikacji tramwajowej.

Zobacz też: Łukasz Gibała wygrywa wybory w Krakowie. Nowy prezydent zamierza ograniczyć Strefę Czystego Transportu

Źródła: Kraków Nasze Miasto, Radio Kraków

Fot: Canva 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.