Budowa niezależnego energetycznie osiedla w Śremie ma być jednym z pierwszych w Polsce przykładów zastosowania na większą skalę systemu mieszkaniowego opartego wyłącznie na odnawialnych źródłach energii i magazynowaniu energii w postaci wodoru. Projekt ma sprawdzić, czy rozwiązania dotąd stosowane głównie w pilotażach mogą funkcjonować w standardowej zabudowie mieszkaniowej.

Pierwsze w Polsce osiedle OZE

W Śremie, niedaleko Poznania, rozpoczęła się budowa pierwszego w Polsce osiedla mieszkalnego całkowicie niezależnego od tradycyjnych źródeł ogrzewania i ciepłej wody. Inwestycja obejmuje prawie 200 mieszkań w ośmiu prefabrykowanych budynkach, w których ciepło i ciepła woda będą w pełni dostarczane z odnawialnych źródeł energii oraz wodoru. Koszt systemu zeroemisyjnego szacowany jest na 1,5-2 tys. zł za metr kwadratowy, a zakończenie prac planowane jest jesienią 2026 roku.

Osiedle ma działać w pełni niezależnie od sieci gazowej i tradycyjnych źródeł ciepła, korzystając z fotowoltaiki, energii wiatrowej, pomp ciepła oraz magazynowania energii w postaci wodoru. Mieszkańcy nie będą musieli płacić za ogrzewanie ani ciepłą wodę – jedynym kosztem pozostanie zużycie prądu do własnych urządzeń domowych.

Zielone budownictwo rośnie szybciej niż kompetencje. Polska przed kadrowym wyzwaniem

Mieszkalnictwo niezależne energetycznie

Jak podkreśla prezes śremskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego, pomysł stworzenia osiedla niezależnego energetycznie powstał jeszcze przed 2022 rokiem, ale dopiero rosnące ceny paliw i obawy o ewentualne braki prądu i gazu przyspieszyły decyzję o jego realizacji. Celem projektu jest również możliwość pionierskiego wdrożenia technologii wodorowej w budownictwie mieszkaniowym w Polsce. Energia z paneli fotowoltaicznych i turbin wiatrowych ma być wykorzystywana m.in. do produkcji i sprężania zielonego wodoru.

W systemie przewidziano gruntowe pompy ciepła korzystające z odwiertów o głębokości 100 metrów – po 15 odwiertów przy każdym z ośmiu budynków. Dzięki temu mieszkańcy będą mieli dostęp zarówno do ogrzewania zimą, jak i chłodzenia w lecie. Dodatkowo projekt zakłada magazynowanie ciepła w ziemi i automatyczną regulację temperatury w mieszkaniach. Woda użytkowa będzie podgrzewana ze wspólnych zasobników energii, a mieszkańcy będą mogli samodzielnie ustawić temperaturę w swoich pomieszczeniach.

System grzewczy osiedla ma mieć charakter hybrydowy – podstawowym źródłem ciepła będą gruntowe pompy ciepła, wspierane przez wymienniki ciepła podłączone do osiedlowej instalacji ciepłowniczej. Technologie wodorowe będą w przyszłości pełnić rolę magazynu energii elektrycznej produkowanej w okresach nadwyżek. Latem nadmiar ciepła będzie odprowadzany do gruntu, by zimą mogło zostać ponownie użyte. Cały system ma działać w pełni autonomicznie, bez poboru energii z sieci i bez oddawania nadwyżek.

Finansowanie i potencjał projektu

Projekt w Śremie może cieszyć się niemałym dofinansowaniem w wysokości 121,7 mln zł, które pochodzi z Funduszu Dopłat BGK, Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa oraz Krajowego Planu Odbudowy. Dzięki temu możliwe jest nie tylko wybudowanie osiedla, ale również wdrożenie nowoczesnych technologii energetycznych, które mogą stanowić model dla innych samorządów w Polsce.

W Europie powstaje coraz więcej zrównoważonych osiedli, zasilanych energią odnawialną – przykładem może być niemieckie osiedla Vauban w Freiburgu, które działa w pełni zeroemisyjnie, a także holenderskie projekty w Rotterdamie i Amsterdamie, gdzie wykorzystuje się fotowoltaikę, pompy ciepła oraz magazyny energii.

W Polsce podobne rozwiązania powoli zaczynają pojawiać się nie tylko w Śremie, ale także w innych miastach – m.in. w Katowicach trwają analizy nad osiedlami hybrydowymi z pompami ciepła i panelami słonecznymi, a w Warszawie niektóre nowe inwestycje mieszkaniowe planują włączenie instalacji fotowoltaicznych i systemów magazynowania energii. Zdaniem ekspertów, Śrem może stać się pilotażowym projektem pokazującym, że zeroemisyjne osiedla są możliwe również w polskich warunkach klimatycznych, a dzięki dotacjom i funduszom unijnym potencjał takich inwestycji w kraju jest bardzo duży.

Zobacz też: Wysokie rachunki za pompy ciepła zimą. Jak obniżyć koszty ogrzewania w 2026 roku?

Źródła: 300gospodarka.pl, Śrem Nasze Miasto, Clean Energy Wire

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.