Pożar w Puszczy Solskiej, który objął swoim zasięgiem około 300 hektarów, zniszczył wiele cennych obszarów przyrodniczych, w tym siedlisko głuszca – skrajnie zagrożonego wyginięciem na terenie kraju. Według ornitologów jedną z kluczowych przyczyn tak szybko rozprzestrzeniającego się ognia było przesuszanie torfowisk i mokradeł.

Pożar zagrożeniem dla rzadkich gatunków

Ogień pojawił się w Puszczy Solskiej na początku maja i objął tereny o wysokiej wartości przyrodniczej, w tym fragmenty obszaru Natura 2000. To również jedno z najważniejszych polskich siedlisk głuszca – dużego ptaka z rodziny kurowatych, objętego ścisłą ochroną, którego krajowa populacja liczy obecnie zaledwie 500-550 osobników. 

Ekosystem puszczy jest także domem dla takich gatunków, jak m.in. sóweczka, włochatka, bocian czarny, a także wilki i rysie. Szczególnie wrażliwe na zmiany środowiskowe są bory bagienne i torfowiska, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu wilgotności całego obszaru leśnego.

Emisje CO₂ z torfowisk. Jak zarządzanie wodą zmienia rolnictwo w Norwegii?

Wysuszone bagna i torfowiska

Jak wskazują przyrodnicy, tereny podmokłe pełnią funkcję naturalnego magazynu wody – zatrzymują wilgoć i ograniczają rozprzestrzenianie się ognia. Jednak w ostatnich latach w Puszczy Solskiej część tych obszarów uległa przesuszeniu. To – zdaniem ekspertów – zwiększyło podatność terenu na szybkie rozprzestrzenianie się ognia. 

Ornitolog Michał Korga z Lubelskiego Towarzystwa Ornitologicznego podkreśla, że kluczowe znaczenie ma stan siedliska, a nie tylko sam pożar. Wskazuje, że degradacja części terenów bagiennych sprawiła, że ogień nie napotykał naturalnych barier w postaci wilgotnych obszarów czy cieków wodnych.

Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska torfowiska zajmują w Polsce około 1,5 mln ha, a tylko około 15% z nich pozostaje w stanie dobrym, pełniąc funkcję magazynu wody i dwutlenku węgla. To oznacza, że większość mokradeł została przekształcona, głównie na skutek wysuszania i użyźniania. Degradacja torfowisk nie tylko zwiększa ryzyko rozprzestrzeniania się pożarów – rozkładający się torf staje się również źródłem emisji gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla i metanu.

Znaczenie terenów podmokłych w Europie

Pożar w Puszczy Solskiej pokazuje, jak ważna dla bezpieczeństwa ekosystemów leśnych jest ochrona mokradeł i torfowisk. To właśnie one decydują o odporności takich obszarów na suszę i ogień, a jednocześnie stanowią siedlisko dla wielu rzadkich gatunków.

Przyrodnicy podkreślają, że w całej Europie obserwuje się postępujące osuszanie terenów podmokłych, co zwiększa ryzyko pożarów i utraty bioróżnorodności. Dlatego rośnie potrzeba ich ochrony i odtwarzania jako elementu zarządzania przyrodą, a nie tylko obszarów rezerwowych.

Zobacz też: Torfowiska jako broń i ratunek dla klimatu. UE stawia na rekultywację

Źródła: InfoWET, MKiŚ

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.