USA i Wielka Brytania złagodziły część ograniczeń dotyczących rosyjskiej ropy, dopuszczając obrót paliwami powstałymi z jej przerobu poza granicami Rosji. Choć formalnie sankcje nadal obowiązują, część rynku działa w oparciu o wyjątki i specjalne licencje. Ma to związek z wahaniami na globalnym rynku energii wywołanymi napięciami wokół Cieśniny Ormuz.

UK i USA luzują sankcje dla Rosji

Amerykański resort finansów wydał trzecią już licencję, która pozwala na handel olejem napędowym i paliwem lotniczym produkowanym z rosyjskiej ropy w rafineriach poza Rosją. Surowiec objęty sankcjami nie trafia zatem bezpośrednio na rynek USA, ale może wracać do niego okrężną drogą jako gotowe paliwo.

Równolegle Wielka Brytania wprowadziła podobne rozwiązanie – umożliwiające zakup paliw rafinowanych z rosyjskiej ropy w krajach trzecich. UK podkreśla, że chodzi o zabezpieczenie dostaw i ograniczenie ryzyka gwałtownych wzrostów cen paliw, szczególnie w transporcie lotniczym i drogowym.

Polska stawia na Norwegię. Gaz z północy ma zastąpić rosyjskie wpływy

Gwałtowne skoki cen ropy

Przyczyną takich decyzji jest utrzymująca się sytuacja na globalnym rynku ropy, związana z zakłóceniami w Cieśninie Ormuz – jednym z najważniejszych punktów transportowych na świecie. Przez szlak między Zatoką Perską a Oceanem Indyjskim przepływa nawet jedna piąta globalnych dostaw ropy. Każde napięcie w tym regionie natychmiast odbija się na cenach surowca.

W ostatnich tygodniach ceny ropy wahały się w przedziale od około 107 do 110,70 dolarów za baryłkę, a część kontraktów terminowych reagowała skokami nawet o kilka dolarów w ciągu jednej sesji. To sprawia, że część rządów szuka szybkiego i skutecznego sposobu na ustabilizowanie rynku paliw.

System wyjątków dla rosyjskiej ropy

Rosyjska ropa – mimo sankcji nałożonych po inwazji na Ukrainę – zaczęła więc być dla niektórych krajów buforem bezpieczeństwa. Mechanizm polega na dostarczaniu rosyjskiej ropy do rafinerii w krajach trzecich, gdzie jest przetwarzana, a następnie wraca na rynek jako diesel, benzyna czy paliwo lotnicze.

Co istotne, system wyjątków ma realne znaczenie gospodarcze. Według szacunków amerykańskich senatorów wcześniejsze wyjątki od sankcji mogły przynieść Rosji dodatkowe przychody rzędu kilku miliardów dolarów. W jednym z okresów liczono nawet około 150 mln dolarów dziennie dodatkowych wpływów.

Import paliw kopalnych w Polsce

Polska od 2023 roku nie importuje rosyjskiej ropy drogą morską, a w 2024 roku wygasły ostatnie kontrakty rurociągowe. Kraj opiera się obecnie na dostawach z innych kierunków: Bliskiego Wschodu, USA i Norwegii. Kluczową rolę odgrywa Naftoport w Gdańsku, który umożliwia odbiór surowca tankowcami, oraz infrastruktura przesyłowa łącząca Polskę z systemem zachodnioeuropejskim.

W przypadku gazu znaczenie mają terminal LNG w Świnoujściu oraz Baltic Pipe, który pozwala sprowadzać gaz z Norwegii. Polska deklaruje, że dzięki temu ma większą odporność na kryzysy geopolityczne, ale jednocześnie pozostaje częścią globalnego rynku.

Zobacz też: Polska buduje nową tłocznię gazu. Inwestycja za 892 mln zł wzmocni bezpieczeństwo dostaw

Źródła: PAP, Reuters, BBC

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.