Ochrona środowiska 26 nowych gatunków inwazyjnych w UE. Statki z Cieśniny Ormuz przywożą obce organizmy? 15 czerwca 2026 Ochrona środowiska 26 nowych gatunków inwazyjnych w UE. Statki z Cieśniny Ormuz przywożą obce organizmy? 15 czerwca 2026 Przeczytaj także Ochrona środowiska Bałtyk traci tlen. Zjawisko dotyczy także oceanów, jezior i rzek Z oceanów, mórz, jezior i rzek stopniowo ubywa rozpuszczonego tlenu, a eksperci ostrzegają, że konsekwencje mogą dotknąć całych ekosystemów. Skala problemu jest szczególnie widoczna w Bałtyku – płytkim i niemal zamkniętym morzu, w którym deficyt tlenu pogłębia eutrofizacja, czyli nadmierne użyźnienie wody związkami azotu i fosforu, oraz wzrost temperatury. Ochrona środowiska Odłów pstrągów przywraca przejrzystość tatrzańskiemu jezioru. Woda w Przednim Stawie znów widoczna do 17 metrów Przez dziesięciolecia sądzono, że pogarszająca się przejrzystość części tatrzańskich jezior może być skutkiem zanieczyszczeń lub zmian klimatu. Najnowsze badania pokazują jednak, że przyczyną okazały się pstrągi wpuszczone do wysokogórskich jezior ponad 100 lat temu. Po kilku latach odłowów naukowcy obserwują znaczącą poprawę jakości wody. Problem inwazyjnych gatunków obcych w Polsce staje się jednym z kluczowych wyzwań dla ochrony przyrody. Skala zjawiska rośnie w całej Europie, gdzie gatunki inwazyjne odpowiadają za znaczącą część lokalnych wymierań, a ich kontrola generuje wielomiliardowe koszty. Wraz z nowymi unijnymi regulacjami Polska rozszerza odpowiedzialność samorządów za zwalczanie gatunków inwazyjnych. Reklama Spis treści ToggleNowe obowiązki dla samorządów Inwazyjne gatunki w Polsce Transport morski sprzyja inwazjomBałtyk szczególnie zagrożony Nowe obowiązki dla samorządów Zmiany w podejściu do inwazyjnych gatunków obcych w Polsce wynikają z nowego pakietu regulacji unijnych, które są obecnie wdrażane do prawa krajowego. Na mocy porozumienia wykonawczego 2025/1422 unijny wykaz został rozszerzony o kolejne 26 gatunków uznanych za szczególnie niebezpieczne dla ekosystemów. Dokument ma uporządkować system odpowiedzialności administracyjnej i wzmocnić rolę samorządów, które od teraz mają mieć jednoznacznie określone obowiązki w zakresie monitoringu, zgłaszania i podejmowania działań na poziomie lokalnym. Gęsiówka egipska zajmuje gniazda polskich bocianów. Ekspansja gatunku inwazyjnego Inwazyjne gatunki w Polsce Na liście najbardziej problematycznych gatunków roślin w Polsce znajduje się m.in.: rdestowiec (japoński, czeski oraz sachaliński), akacja mearnsa (tzw. czarna akacja), morwa papierowa, delairea odorata (tzw. bluszcz pospolity). Natomiast wśród ssaków najbardziej szkodliwe dla lokalnej bioróżnorodności wymienia się: norkę amerykańską, jenota azjatyckiego, szopa pracza. W wodach śródlądowych dużym problemem jest natomiast: rak pręgowaty, rak sygnałowy, moczarka kanadyjska, moczarka delikatna. Każdy z wymienionych gatunków – zarówno morskich, jak i lądowych – cechuje się rosnącą adaptacją i ekspansją w polskim środowisku naturalnym, kosztem rodzimych osobników oraz ich siedlisk. Transport morski sprzyja inwazjom Istotnym mechanizmem rozprzestrzeniania gatunków inwazyjnych jest transport morski. Organizmy przyczepiające się do kadłubów statków oraz przewożone w wodach balastowych mogą trafiać do nowych środowisk na tysiącach kilometrów. Ponadto zdaniem norweskiego Instytutu Badań Morskich długotrwałe unieruchomienie lub intensywny ruch statków sprzyja takim procesom – jak w przypadku doniesień z rejonu Cieśniny Ormuz, gdzie jednostki oczekujące na przejście lub stojące w zatoce przez dłuższy czas zaczynają być masowo porastane przez organizmy morskie. Zdaniem części naukowców to podnosi ryzyko przenoszenia gatunków między regionami, gdy statki wracają na międzynarodowe trasy. Bałtyk szczególnie zagrożony W Polsce szczególnie narażony na takie procesy jest Bałtyk, głównie z powodu ograniczonej wymiany wód, co sprzyja szybkiej adaptacji nowych gatunków. Wśród najbardziej znanych gatunków inwazyjnych obecnych w regionie znajdują się m.in. babka bycza, krab wełnistoszczypcy oraz racicznica zmienna. Organizmy te konkurują z rodzimymi gatunkami o pokarm i siedliska, a w niektórych przypadkach zmieniają funkcjonowanie całych ekosystemów. Według danych Komisji Europejskiej i ICES region Morza Bałtyckiego należy do najbardziej obciążonych presją inwazyjnych gatunków w Europie, a ich liczba systematycznie rośnie wraz z rozwojem żeglugi i zmianami klimatycznymi. Chociaż Polska coraz intensywniej wdraża przepisy dotyczące gatunków inwazyjnych – praktyczna skuteczność działań wciąż pozostaje ograniczona. Najwyższa Izba Kontroli (NIK) zwracała uwagę na niedostateczne przygotowanie samorządów i brak spójnych programów zwalczania tych gatunków. W efekcie walka z obcymi organizmami wymaga nie tylko regulacji prawnych, ale też lepszej koordynacji, monitoringu i działań terenowych. Zobacz też: Inwazyjny szop pracz w polskich miastach. Jak się zachować przy spotkaniu? Źródła: Komisja Europejska, NIK, Nauka w Polsce, gov.pl Fot: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.