Akustyczne systemy ostrzegania montowane bezpośrednio na turbinach wiatrowych mogą zmniejszyć o ponad połowę ryzyko kolizji dużych ptaków drapieżnych – wynika z najnowszych badań amerykańskich naukowców. Rozwiązanie może wspomóc rozwój energetyki odnawialnej uwzględniając ochronę takich drapieżników jak orły i jastrzębie.

Dlaczego tradycyjne pasywne straszaki są nieskuteczne?

Systemy ochrony i odstraszania ptaków na farmach wiatrowych dzieli się na dwie główne kategorie: systemy aktywnej detekcji i reagowania oraz metody biologiczno-pasywne. W przypadku tych drugich stwierdzono, że ptaki, jako zwierzęta wysoce adaptacyjne, szybko uczą się ignorować powtarzające bodźce, niewiążące się z bezpośrednim niebezpieczeństwem. 

Zjawisko habituacji sprawia, że stały dźwięk straszaka, błyskające światło czy makieta drapieżnika stają się mniej skuteczne z czasem. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Norwegii i Holandii wskazują, że skutecznym rozwiązaniem pasywnym może być pomalowanie jednej łopaty turbiny na czarno, co zapobiega zjawisku tzw. rozmycia ruchu. Kontrastowa barwa pozwala ptakom dostrzec obracający się wirnik jako fizyczną przeszkodę, jednak rozwiązania tego nie stosuje się na dużą skalę ze względu na kwestie technologiczne, logistyczne i krajobrazowe. 

W przeciwieństwie do pasywnych rozwiązań, naukowcy przetestowali aktywny, dwustopniowy system odstraszania dźwiękowego na farmach wiatrowych w Kalifornii i stanie Waszyngton. Gdy ptak zbliża się do turbiny, system najpierw emituje ostrzegawczy gwizd mający przyciągnąć jego uwagę. Jeśli drapieżnik leci dalej w tym samym kierunku, uruchamiany jest głośniejszy, szorstki dźwięk odstraszający, który ma skłonić ptaka do zmiany kursu.

Krajowe komponenty do turbin wiatrowych. ARP ocenia potencjał przemysłu

Mniej kosztownych wyłączeń turbin

Analiza nagrań wideo wykazała, że drapieżniki zmieniły tor lotu i uniknęły zbliżenia do łopat turbiny w ponad 50% przypadków – wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie naukowym Journal of Raptor Research. W praktyce oznacza to, że sygnał akustyczny służy jako pierwsza linia obrony, która pozwala o połowę zmniejszyć potrzebę kosztownego zatrzymywania turbin. W przypadku braku reakcji ptaka nowoczesne systemy automatycznie wyhamowują turbiny na kilka minut. 

Zaobserwowano również, że skuteczność systemu rośnie przy silniejszym wietrze, co badacze tłumaczą lepszą widocznością szybciej obracających się łopat turbin oraz większą manewrowością ptaków w takich warunkach. System rzadziej wywoływał reakcję u ptaków, których tor lotu i tak był bezpieczny. Z kolei drapieżniki lecące kursem najbardziej kolizyjnym nie zawsze były w stanie wykonać gwałtowny manewr omijający na czas.

Wyniki te mają posłużyć amerykańskim agencjom rządowym przy projektowaniu nowych regulacji środowiskowych. Eksperci podkreślają, że choć systemy akustyczne mogą stanowić przełom, istnieje potrzeba dalszych analiz dotyczących wpływu systemów dźwiękowych na okoliczną faunę. Jedną z kluczowych kwestii jest także integracja radarów do systemów aktywnej detekcji, co zwiększy skuteczność technologii w warunkach gęstej mgły oraz po zmroku.

Zobacz też: Niemiecka morska energetyka wiatrowa przekroczyła 10 GW. Branża postuluje reformę systemu aukcyjnego

Źródła: Journal of Raptor Research, techxplore.com, eurekalert.org, Renewable Energy Wildlife Institute, bioone.org

Fot. Canva (Gutzemberg, Adriaan Westra) 

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.