Dotacje OZE Gminy jako operatorzy Czystego Powietrza? System wymaga pilnej korekty 09 maja 2025 Dotacje OZE Gminy jako operatorzy Czystego Powietrza? System wymaga pilnej korekty 09 maja 2025 Przeczytaj także Dotacje OZE Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Audyt energetyczny pozwala ocenić stan budynku, dobrać zakres prac i oszacować możliwe oszczędności energii, dlatego jest ważnym etapem przed rozpoczęciem termomodernizacji. Koszt takiej usługi to wydatek rzędu 1000-2500 zł. Dla rodzin o najniższych dochodach, konieczność wcześniejszego opłacenia dokumentu może utrudniać rozpoczęcie inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze. Rozwiązaniem ma być bon na audyt energetyczny. NFOŚiGW pracuje nad bonem na audyt energetyczny Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podczas konferencji prasowej dotyczącej pakietu zmian w programie Czyste Powietrze potwierdził, że prowadzone są prace dotyczące tzw. bonu na audyt energetyczny. Według zapowiedzi wartość bonu ma wynosić około 1500 zł. Ostateczna kwota i zasady jego przyznawania nie zostały jednak zatwierdzone. Wsparcie ma stać się systemowym rozwiązaniem finansującym audyt energetyczny, który jest konieczny w celu ubiegania się o przyznanie dotacji na kompleksową termomodernizację. Rozwiązanie to ma zdjąć z beneficjentów ciężar ponoszenia tej opłaty z własnej kieszeni na starcie procesu, co ma zwiększyć dostępność i usprawnić program. Główne aktualizacje zasad „Czystego Powietrza” w zapowiedzianej „małej reformie” wchodzą w życie 20 lipca 2026 roku, ale na samo wdrożenie bonów trzeba będzie poczekać dłużej. NFOŚiGW zapowiada, że należy spodziewać się ich jeszcze w tym roku, jednak wiele zależy od prowadzonych dodatkowych konsultacji z samorządami, które będą odpowiedzialne za ich dystrybucję. Wcześniej, bo już od 20 lipca beneficjenci mogą liczyć na takie zmiany, jak: rozszerzenie katalogu wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację o 10% maksymalnych stawek na wybrane prace termomodernizacyjne, wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu wykonania prac objętych zaliczką. https://swiatoze.pl/nowa-odslona-programu-czyste-powietrze-od-20-lipca-wyzsze-stawki-i-180-dni-na-prace-objete-zaliczka/ Rola samorządów jako operatorów Czystego Powietrza Wdrażany mechanizm bonów na audyt energetyczny ma być ściśle związany z funkcją operatora Czystego Powietrza, jaką mogą pełnić jednostki samorządu terytorialnego (JST) dla swoich mieszkańców. To właśnie one, a nie NFOŚiGW czy wojewódzkie fundusze, mają pełnić rolę bezpośrednich dystrybutorów tych środków. Możliwość uzyskania przez mieszkańców bonu na audyt będzie uzależniona od tego, czy lokalna jednostka przystąpiła do programu jako operator. Dotychczas na pełnienie tej funkcji zdecydowało się nieco ponad 1400 samorządów, podczas gdy ponad 2000 z nich prowadzi jedynie punkty konsultacyjne. Oznacza to, że w wielu regionach kraju beneficjenci nie mogliby obecnie skorzystać z bonu do audytu. Wiele JST powstrzymuje się przed wejściem w rolę operatora, obawiając się: znacznego obciążenia logistycznego, odpowiedzialności za merytoryczne prowadzenie beneficjenta, konieczności potwierdzania efektów ekologicznych inwestycji. Fundusz wskazuje, że powiązanie tego mechanizmu wsparcia z funkcją operatora może stanowić silny czynnik motywacyjny dla włodarzy, aby przystąpić do programu w charakterze operatora. Dodatkowym powodem do podjęcia się tej roli mogą być oczekiwania mieszkańców, by nie utracić początkowego wsparcia na przeprowadzenie audytu energetycznego. Kluczowe zasady mechanizmu wciąż nieznane Na razie bon na audyt energetyczny pozostaje zapowiedzią, a jego ostateczna wysokość, sposób przyznawania i rola gmin wymagają jeszcze doprecyzowania. Kluczowe będzie również rozstrzygnięcie, w jaki sposób ze wsparcia skorzystają mieszkańcy samorządów, które nie pełnią funkcji operatora programu. Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie można ocenić, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście będzie w stanie usunąć barierę finansową na początku termomodernizacji. Zobacz też: Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze” Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne Fot. arch. światOZE.pl Dotacje OZE Nowa odsłona programu Czyste Powietrze. Od 20 lipca wyższe stawki i 180 dni na prace objęte zaliczką Program „Czyste Powietrze” od swojego startu we wrześniu 2018 roku przechodzi kolejną modyfikację, która ma ułatwić korzystanie z dotacji i lepiej dostosować wsparcie do kosztów inwestycji. Zmiany to efekt ponad 1370 szczegółowych uwag zgłoszonych na etapie konsultacji społecznych przez beneficjentów, przedstawicieli branży i samorządy. Wzrosną maksymalne stawki na wybrane prace termomodernizacyjne, rozszerzone rozstaną wyjątki od 3-letniego okresu własności, a beneficjenci prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie prac objętych zaliczką. W obliczu kolejnych przypadków nadużyć w programie „Czyste Powietrze”, głos zabierają Pracodawcy Czystego Powietrza (PCP). Organizacja wyraziła jednoznaczny sprzeciw wobec nieetycznych działań firm, które wykorzystują niewiedzę i zaufanie beneficjentów – szczególnie seniorów. Jednocześnie PCP wskazuje na poważne błędy systemowe, które mogą sprzyjać takim patologiom. Chodzi o rolę, jaką pełnią gminy w programie jako operatorzy. Reklama Spis treści ToggleNieuczciwe firmy niszczą zaufanie – PCP reaguje stanowczoGminy jako operatorzy – strukturalna wada systemuPotrzebni profesjonalni operatorzy – z zasobami i ogólnopolskim zasięgiemWnioski i rekomendacje PCP Nieuczciwe firmy niszczą zaufanie – PCP reaguje stanowczo Impulsem do stanowiska była emisja materiału dziennikarskiego w programie „Uwaga! TVN”, który opisał przypadek 68-letniej kobiety oszukanej przez firmę oferującą kompleksową wymianę źródła ciepła w ramach dotacji z programu „Czyste Powietrze”. Kobieta podpisała niekorzystne umowy, została obciążona wysokim kredytem, a pomoc nie nadeszła ani od wykonawcy, ani od gminy. Potępiamy tego rodzaju praktyki i stanowczo sprzeciwiamy się działalności firm, które żerują na niewiedzy beneficjentów. To działania nie tylko nieetyczne, ale również niszczące wizerunek całej branży – komentuje Prezes PCP Mariusz Dąbek. Jakie działania będzie podejmował Związek Pracodawców Czystego Powietrza? Mariusz Dąbek, Prezes PCP, o przyszłości branży OZE [WYWIAD] Gminy jako operatorzy – strukturalna wada systemu W ocenie PCP kluczowym problemem, który ułatwia powstawanie takich sytuacji, jest zbyt szeroka rola przypisana gminom w ramach realizacji programu „Czyste Powietrze”. Gminy nie powinny być operatorami programu. Po pierwsze, nie jest to ich ustawowe zadanie. Po drugie, nie posiadają zasobów ani specjalistów, którzy mogliby rzetelnie doradzać mieszkańcom. Po trzecie, udział gmin w tym zakresie otwiera pole do nieformalnych powiązań, promowania lokalnych wykonawców i wypaczenia transparentności programu – podkreśla Prezes PCP. Potrzebni profesjonalni operatorzy – z zasobami i ogólnopolskim zasięgiem PCP wskazuje, że kluczowym krokiem do usprawnienia programu powinno być zwiększenie udziału profesjonalnych operatorów – firm wyspecjalizowanych w realizacji projektów termomodernizacyjnych i OZE, posiadających odpowiednią infrastrukturę, zespoły doradcze i zdolność do obsługi wniosków w skali ogólnokrajowej. Tylko operatorzy z doświadczeniem i zapleczem mogą skutecznie weryfikować wykonawców, zapewniać jakość usług i działać zgodnie z ideą programu. Należy pilnie zredefiniować strukturę wdrożeniową i ograniczyć rolę gmin do funkcji informacyjnych i wspierających – dodaje Prezes PCP. Choć oficjalne dane NFOŚiGW na temat efektywności operatorów są ograniczone, media branżowe wskazują, że udział operatorów w składanych wnioskach wciąż nie przekracza kilku procent, mimo że to przez nich można ubiegać się o najwyższe poziomy dofinansowania. To kolejny argument za pilną reformą. Wnioski i rekomendacje PCP Wycofanie gmin z roli operatorów – ograniczenie ich funkcji do promocji i podstawowego doradztwa. Rozszerzenie sieci certyfikowanych operatorów – zapewnienie równego dostępu do profesjonalnego wsparcia w całym kraju. Mechanizmy weryfikacji wykonawców – wprowadzenie standardów jakości i listy firm zatwierdzonych przez niezależne podmioty. Zwiększenie kontroli i przejrzystości – publiczny dostęp do statystyk, raportów i ewaluacji działań operatorów i wykonawców. Program „Czyste Powietrze” to kluczowy instrument walki ze smogiem i poprawy efektywności energetycznej budynków. Aby spełniał swoją misję, musi opierać się na transparentnych, uczciwych i profesjonalnych strukturach wdrażających. Obecny model wymaga głębokich zmian – nie tylko z punktu widzenia beneficjentów, ale całego sektora energetyki rozproszonej. Zobacz też: PCP ostrzega: bez standaryzacji i operatorów bankowych program Czyste Powietrze może się załamać Źródło: PCP, NFOŚiGW Fot.: Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.