Fala upałów, która przeszła przez Polskę, doprowadziła do dużych strat w lęgach jerzyków. Do ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt trafiają setki młodych ptaków, które wypadły z przegrzanych gniazd. Specjaliści podkreślają, że w przeciwieństwie do wielu innych gatunków jerzyki nie mają tzw. fazy podlota – jeśli młody osobnik leży na ziemi, niemal zawsze oznacza to, że potrzebuje pomocy człowieka.

292 uratowane jerzyki po fali upałów

O niepokojącej sytuacji alarmuje Ośrodek Leśne Pogotowie w Mikołowie, do którego po ostatnich ekstremalnych temperaturach trafiły już 292 jerzyki. Jak podkreślają opiekunowie ośrodka, tegoroczne upały doprowadziły do przegrzewania się gniazd znajdujących się pod dachami i elewacjami budynków. Wysoka temperatura sprawia, że młode ptaki próbują ratować się przed przegrzaniem i przedwcześnie opuszczają gniazda, choć nie są jeszcze zdolne do lotu.

Zdaniem przyrodników to właśnie obecnie trwa okres, w którym mieszkańcy miast najczęściej mogą natknąć się na młode jerzyki leżące na chodnikach, trawnikach czy parkingach.

Gawrony wygrywają w sądzie. Dlaczego w Kańczudze nie wolno płoszyć tych ptaków? 

Jerzyk to nie podlot

Największym problemem pozostaje wciąż powielany mit, że każdego młodego ptaka należy zostawić w spokoju. Rzeczywiście w przypadku wielu gatunków – takich jak kosy, drozdy czy szpaki – młode przez kilka dni przebywają na ziemi, gdzie nadal są karmione przez rodziców. Takie ptaki określa się mianem podlotów.

Jerzyki stanowią jednak wyjątek. Nie przechodzą etapu nauki latania poza gniazdem. Przebywają w nim do momentu pełnego wykształcenia lotek i piór, a gdy nadejdzie odpowiedni moment, opuszczają gniazdo i od razu rozpoczynają samodzielny lot. Jeśli więc młody jerzyk znajduje się na ziemi, oznacza to najczęściej, że wypadł z gniazda.

Jak rozpoznać jerzyka?

Jerzyk często bywa mylony z jaskółką, choć oba gatunki nie są ze sobą blisko spokrewnione. Ma smukłe, ciemnobrązowe lub niemal czarne ciało, bardzo długie, sierpowate skrzydła i krótki, rozwidlony ogon. Dorosłe osobniki osiągają długość około 16-17 cm, natomiast rozpiętość skrzydeł dochodzi do 45 cm.

Młode jerzyki znalezione na ziemi zwykle mają jeszcze krótsze lotki lub widoczne resztki puchu, przez co nie są w stanie wzbić się w powietrze.

Co zrobić, gdy znajdziemy jerzyka?

Specjaliści podkreślają, że przede wszystkim należy zabezpieczyć ptaka przed psami, kotami oraz ruchem ulicznym. Jeśli wygląda na zdrowego, można ostrożnie umieścić go w kartonowym pudełku wyłożonym ręcznikiem papierowym lub miękką tkaniną i skontaktować się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, lekarzem weterynarii współpracującym z takimi placówkami lub strażą miejską.

Dlaczego jerzyki są tak ważne?

Jerzyki należą do najbardziej pożytecznych ptaków zamieszkujących polskie miasta. Jeden dorosły osobnik może każdego dnia zjadać nawet kilkanaście do kilkudziesięciu tysięcy drobnych owadów, w tym komarów i muchówek. Dzięki temu odgrywają ważną rolę w naturalnym ograniczaniu liczebności uciążliwych insektów.

w Monitoringu Pospolitych Ptaków Miast za lata 2021-2025 odnotowano umiarkowany wzrost liczebności jerzyka, a dla całego okresu 2000-2025 oficjalna kategoria trendu to obecnie umiarkowany wzrost. Główne bariery dla dalszego wzrostu populacji jerzyków są związane z termomodernizacją budynków, podczas której likwidowane są szczeliny wykorzystywane przez ptaki jako miejsca lęgowe. Dlatego każdy uratowany młody osobnik ma znaczenie dla zachowania miejskich populacji tego gatunku.

Zobacz też: Ptaki pod panelami fotowoltaicznymi. Jak chronić instalację PV bez szkody dla przyrody?

Źródła: Leśne Pogotowie, InfoWET

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.