Dotacje OZE Nowe zasady programu Czyste Powietrze. Kim są operatorzy i jakie mają zadania? 25 lutego 2025 Dotacje OZE Nowe zasady programu Czyste Powietrze. Kim są operatorzy i jakie mają zadania? 25 lutego 2025 Przeczytaj także Dotacje OZE Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Audyt energetyczny pozwala ocenić stan budynku, dobrać zakres prac i oszacować możliwe oszczędności energii, dlatego jest ważnym etapem przed rozpoczęciem termomodernizacji. Koszt takiej usługi to wydatek rzędu 1000-2500 zł. Dla rodzin o najniższych dochodach, konieczność wcześniejszego opłacenia dokumentu może utrudniać rozpoczęcie inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze. Rozwiązaniem ma być bon na audyt energetyczny. NFOŚiGW pracuje nad bonem na audyt energetyczny Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podczas konferencji prasowej dotyczącej pakietu zmian w programie Czyste Powietrze potwierdził, że prowadzone są prace dotyczące tzw. bonu na audyt energetyczny. Według zapowiedzi wartość bonu ma wynosić około 1500 zł. Ostateczna kwota i zasady jego przyznawania nie zostały jednak zatwierdzone. Wsparcie ma stać się systemowym rozwiązaniem finansującym audyt energetyczny, który jest konieczny w celu ubiegania się o przyznanie dotacji na kompleksową termomodernizację. Rozwiązanie to ma zdjąć z beneficjentów ciężar ponoszenia tej opłaty z własnej kieszeni na starcie procesu, co ma zwiększyć dostępność i usprawnić program. Główne aktualizacje zasad „Czystego Powietrza” w zapowiedzianej „małej reformie” wchodzą w życie 20 lipca 2026 roku, ale na samo wdrożenie bonów trzeba będzie poczekać dłużej. NFOŚiGW zapowiada, że należy spodziewać się ich jeszcze w tym roku, jednak wiele zależy od prowadzonych dodatkowych konsultacji z samorządami, które będą odpowiedzialne za ich dystrybucję. Wcześniej, bo już od 20 lipca beneficjenci mogą liczyć na takie zmiany, jak: rozszerzenie katalogu wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację o 10% maksymalnych stawek na wybrane prace termomodernizacyjne, wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu wykonania prac objętych zaliczką. https://swiatoze.pl/nowa-odslona-programu-czyste-powietrze-od-20-lipca-wyzsze-stawki-i-180-dni-na-prace-objete-zaliczka/ Rola samorządów jako operatorów Czystego Powietrza Wdrażany mechanizm bonów na audyt energetyczny ma być ściśle związany z funkcją operatora Czystego Powietrza, jaką mogą pełnić jednostki samorządu terytorialnego (JST) dla swoich mieszkańców. To właśnie one, a nie NFOŚiGW czy wojewódzkie fundusze, mają pełnić rolę bezpośrednich dystrybutorów tych środków. Możliwość uzyskania przez mieszkańców bonu na audyt będzie uzależniona od tego, czy lokalna jednostka przystąpiła do programu jako operator. Dotychczas na pełnienie tej funkcji zdecydowało się nieco ponad 1400 samorządów, podczas gdy ponad 2000 z nich prowadzi jedynie punkty konsultacyjne. Oznacza to, że w wielu regionach kraju beneficjenci nie mogliby obecnie skorzystać z bonu do audytu. Wiele JST powstrzymuje się przed wejściem w rolę operatora, obawiając się: znacznego obciążenia logistycznego, odpowiedzialności za merytoryczne prowadzenie beneficjenta, konieczności potwierdzania efektów ekologicznych inwestycji. Fundusz wskazuje, że powiązanie tego mechanizmu wsparcia z funkcją operatora może stanowić silny czynnik motywacyjny dla włodarzy, aby przystąpić do programu w charakterze operatora. Dodatkowym powodem do podjęcia się tej roli mogą być oczekiwania mieszkańców, by nie utracić początkowego wsparcia na przeprowadzenie audytu energetycznego. Kluczowe zasady mechanizmu wciąż nieznane Na razie bon na audyt energetyczny pozostaje zapowiedzią, a jego ostateczna wysokość, sposób przyznawania i rola gmin wymagają jeszcze doprecyzowania. Kluczowe będzie również rozstrzygnięcie, w jaki sposób ze wsparcia skorzystają mieszkańcy samorządów, które nie pełnią funkcji operatora programu. Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie można ocenić, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście będzie w stanie usunąć barierę finansową na początku termomodernizacji. Zobacz też: Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze” Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne Fot. arch. światOZE.pl Dotacje OZE Nowa odsłona programu Czyste Powietrze. Od 20 lipca wyższe stawki i 180 dni na prace objęte zaliczką Program „Czyste Powietrze” od swojego startu we wrześniu 2018 roku przechodzi kolejną modyfikację, która ma ułatwić korzystanie z dotacji i lepiej dostosować wsparcie do kosztów inwestycji. Zmiany to efekt ponad 1370 szczegółowych uwag zgłoszonych na etapie konsultacji społecznych przez beneficjentów, przedstawicieli branży i samorządy. Wzrosną maksymalne stawki na wybrane prace termomodernizacyjne, rozszerzone rozstaną wyjątki od 3-letniego okresu własności, a beneficjenci prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie prac objętych zaliczką. W nowej wersji programu Czyste Powietrze wprowadzona została dodatkowa funkcja operatorów, którzy będą nadzorować proces ubiegania się o dotację. 25 lutego odbyło się spotkanie z gminami, w siedzibie NFOŚiGW, podczas którego przedstawiciele funduszu przedstawili obowiązki i przewidywane wynagrodzenie dla operatorów. Reklama Reforma programu Program Czyste Powietrze przeszedł kompleksową reformę. Priorytetem było uszczelnienie zasad, tak, aby środki trafiały do tych odbiorców, którzy zmagają się z ubóstwem energetycznym. Dodane zostało kryterium standardu energetycznego – dofinansowane będą tylko te domy, które wymagają znacznej poprawy efektywności cieplnej. To one będą mogły otrzymać 100% dofinansowania na działania termomodernizacyjne. Wymogiem jest bycie właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez co najmniej przez 3 lata od zgłoszenia wniosku. Dużą zmianą jest również uzależnienie wykonywanych prac od standardu energetycznego budynku oraz konieczność uzyskania konkretnego wyniku po zakończeniu przedsięwzięcia. Oznacza to, że zakres działań termomodernizacyjnych nie będzie dowolny – trzeba będzie przeprowadzić prace, które finalnie pozwolą osiągnąć określony stan cieplny budynku, potwierdzony dokumentem. Cały proces ma być nadzorowany przez operatorów, którzy w pierwszej kolejności będą rekrutowani w gminach. Spotkanie branżowe w sprawie Czystego Powietrza – czy będzie okres przejściowy dla pomp ciepła, które nie znalazły się liście ZUM? Gminy jako operatorzy Od 2023 roku trwa program pilotażowy w województwie małopolskim i świętokrzyskim, którego zadaniem jest przetestowanie zakresu obowiązków i roli operatorów w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze. – Jeżeli przychodzi do nas mieszkaniec i chce wymienić piec, naszą rolą jest znalezienie dotacji, która będzie odpowiadała jego potrzebom. Staramy się dopasować rozwiązanie dla mieszkańca, które dla niego jest najbardziej korzystne, w oparciu o dane takie jak: ilość mieszkańców, czy efektywność cieplna. Żeby ułatwić sobie to zadanie stworzyliśmy liczbę wykonawców i operatorów, których weryfikujemy. Jeżeli dotrą do nas informacje o nieuczciwych praktykach, audytor lub wykonawca może być z tej listy wykreślony – tłumaczy Tomasz Ożóg, burmistrz gminy Skawina, która brała udział w programie pilotażowym. W nowej odsłonie programu najwyższy poziom dotacji będzie realizowany wyłącznie przy pomocy operatorów, których zadaniem będzie wspieranie beneficjentów, narażonych na nierzetelność wykonawców lub wykluczonych cyfrowo. Rola operatorów będzie przyznawana w pierwszej kolejności gminom, a następnie innym podmiotom. – Nabór na gminnych operatorów zostanie uruchomiony jeszcze w tym kwartale – zapowiedziała prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak. Branża OZE jednoczy się dla Czystego Powietrza – powstaje nowy związek pracodawców Jakie będą zadania operatorów? W pierwszym etapie zadaniem operatora będzie identyfikacja potencjalnych odbiorców wsparcia (podczas akcji informacyjnych, poprzez kolportaż, czy pomoc pracowników GOPS-u) oraz wstępne oszacowanie zakresu przedsięwzięcia, kosztów jego realizacji i poziomu możliwej do uzyskania dotacji. Operator wspiera mieszkańca w procesie przygotowania wniosku, a następnie w wyborze profesjonalnych i uczciwych instalatorów i wykonawców. Po zawarciu umowy pomiędzy WFOŚiGW, a klientem, operator pomaga w koordynacji procesu inwestycyjnego – ustala harmonogram realizowania prac, sposób finansowania, pomaga również w gromadzeniu dokumentacji. Na ostatnim etapie operator nadzoruje zgodność realizacji prac z warunkami programu oraz rozliczenie otrzymanego dofinansowania. – Nie wymagamy brania odpowiedzialności za wykonawców, trzeba monitorować każdego z nich i stworzyć listę na swoim terenie, ale to nie operatorzy odpowiadają za to, że ktoś czegoś nie dopełnił. Rolą operatora jest przede wszystkim prawidłowe rozliczenie, to jest jego główna odpowiedzialność — tłumaczy Robert Gajda, wiceprezes NFOŚiGW. Aktualnie trwają prace nad ustaleniem ostatecznych zasad finansowania operatorów. Rozważaną kwotą za jedno przedsięwzięcie jest 1700 zł. Kwota ta miałaby być podzielona na dwie transze – do podpisania umowy z WFOŚiGW i do rozliczenia przedsięwzięcia. Zobacz też: „Rachunki grozy” czy opłacalna inwestycja? Fakty kontra internetowe historie o pompie ciepła i fotowoltaice Źródła: NFOŚiGW Fot. Canva Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.