Przyszłość półdzikich kucyków Dartmoor stała się przedmiotem politycznej debaty w Wielkiej Brytanii. Organizacje hodowców i część polityków alarmują, że nowe zasady zarządzania wrzosowiskami mogą doprowadzić do spadku liczebności tej rasy. Z kolei agencje rządowe zapewniają, że nie planują żadnego odstrzału zwierząt, a celem jest poprawa warunków przyrodniczych.

Presja wypasu zwierząt

Wrzosowiska Dartmoor w hrabstwie Devon są jednym z najcenniejszych przyrodniczo krajobrazów Wielkiej Brytanii. Według danych Natural England ponad 90% chronionych siedlisk na tym obszarze znajduje się obecnie w niekorzystnym stanie ekologicznym. Za jedną z głównych przyczyn uznawany jest nadmierny wypas zwierząt gospodarskich.

W odpowiedzi na te problemy Natural England wdraża nowe zasady w ramach programu Environmental Land Management Scheme, który po Brexicie zastąpił unijne dopłaty rolne. Program przewiduje wypłaty dla rolników za działania korzystne dla środowiska, ale jednocześnie wymaga ograniczenia wypasu zwierząt na wrzosowiskach.

Hałas, festiwale i dobrostan zwierząt. Czy koncerty na warszawskim Służewcu szkodzą koniom?

Co to oznacza dla kucyków?

W przeszłości półdzikie kucyki Dartmoor często traktowano odrębnie od owiec i bydła podczas ustalania zasad wypasu zwierząt na wrzosowiskach. Obecnie Natural England wlicza je do całkowitej liczby zwierząt wypasanych na danym terenie.

Dla wielu lokalnych hodowców oznacza to konieczność wyboru między utrzymywaniem kucyków a bardziej dochodowym bydłem lub owcami. Kucyki mają przede wszystkim wartość kulturową i przyrodniczą, natomiast znacznie słabiej sprawdzają się jako źródło dochodu gospodarstw.

Według Stowarzyszenia Hodowców Kucyków Dartmoor Hill w skrajnym scenariuszu liczebność stad mogłaby spaść nawet o 60-90%, jeśli hodowcy zaczną rezygnować z utrzymywania kucyków, aby zachować rentowność gospodarstw. Organizacja podkreśla, że wbrew doniesieniom medialnym nie chodzi o formalnie nakazany odstrzał, lecz o ekonomiczne konsekwencje nowych zasad.

Nie ma mowy o eksterminacji

W oficjalnych komunikatach organizacja wskazuje, że pojawiające się w mediach społecznościowych informacje o „likwidacji 90% kucyków” są nieprawdziwe. Według urzędników celem nowych regulacji jest odbudowa zdegradowanych siedlisk, a nie ograniczanie populacji konkretnego gatunku.

Natural England argumentuje również, że uwzględnianie kucyków w systemie pozwala objąć ich wypas wsparciem finansowym w ramach programów rolno-środowiskowych. Zdaniem agencji wszystkie gatunki zwierząt gospodarskich powinny być oceniane łącznie pod kątem wpływu na stan siedlisk.

Głos naukowców i ekologów

Część przyrodników zwraca uwagę, że problem nadmiernego wypasu na wrzosowiskach Dartmoor jest dobrze udokumentowany, a niektóre siedliska rzeczywiście wymagają ograniczenia presji ze strony zwierząt.

Jednocześnie wielu ekspertów podkreśla wyjątkową rolę samych kucyków w utrzymaniu bioróżnorodności wrzosowisk. Zwierzęta te odżywiają się innymi gatunkami roślin niż owce czy bydło. Szczególnie chętnie zjadają trzęślicę modrą – gatunek trawy, który w wielu miejscach dominuje nad inną roślinnością i ogranicza różnorodność biologiczną. Z tego powodu część ekologów uważa, że kucyki powinny być traktowane inaczej niż pozostałe zwierzęta gospodarskie, ponieważ ich wpływ na ekosystem jest odmienny.

Przyszłość symbolu wrzosowisk Dartmoor

Populacja kucyków Dartmoor od lat systematycznie spada. Jeszcze około 25 lat temu na wrzosowiskach żyło około 6 tys. półdzikich kucyków. Obecnie szacunki mówią o mniej niż tysiącu zwierząt. Spadek liczebności wynika z m.in. zmian w rolnictwie, rosnących kosztów utrzymania stad, malejącej opłacalności hodowli oraz zmian użytkowania gruntów.

Dla wielu mieszkańców regionu kucyki są jednak czymś więcej niż zwierzętami gospodarskimi. Uważa się je za element krajobrazu Dartmoor, obecny tam od około 4-4,5 tys. lat i jeden z symboli brytyjskich wrzosowisk.

Rząd Wielkiej Brytanii deklaruje, że nie dopuści do odstrzału kucyków i prowadzi rozmowy z hodowcami, organizacjami przyrodniczymi oraz Natural England. Jednocześnie trwa przygotowywanie długoterminowego planu zarządzania krajobrazem Dartmoor, którego publikacja planowana jest na 2027 rok.

Zobacz też: Dzikie konie zapobiegają pożarom. Projekty reintrodukcji przywracają równowagę krajobrazów

Źródła: Countryside Alliance, Natural England, DHPA

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.