W 2025 roku w Polsce ograniczono produkcję około 1,4 TWh energii z odnawialnych źródeł, czyli niemal dwa razy więcej niż rok wcześniej. Zdaniem ekspertów jednym ze sposobów na lepsze wykorzystanie nadwyżek ma być połączenie elektroenergetyki z ciepłownictwem systemowym oraz rozwój magazynów energii. Znaczenie magazynowania rośnie również w gospodarstwach domowych.

1,4 TWh energii z OZE nie trafiło do odbiorców

Z raportu „Sector Coupling w Polsce. Wykorzystanie nadwyżek OZE w ciepłownictwie poprzez Power-to-Heat i magazyny ciepła”, przygotowanego przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej, RE-Source Poland Hub i Horizons Power to Heat, wynika, że polski system energetyczny potrzebuje większej elastyczności. W ubiegłym roku ograniczono około 1,4 TWh produkcji energii z odnawialnych źródeł, a liczba godzin z ujemnymi cenami energii wzrosła do 315. Według danych przytoczonych przez autorów raportu 97,8% ograniczeń wynikało z niewystarczającej elastyczności systemu, a nie z braku możliwości przesyłu energii.

Oznacza to, że problemem nie jest wyłącznie zdolność sieci do transportowania prądu. Istotne jest również to, czy system potrafi wykorzystać energię w godzinach jej wysokiej produkcji, a następnie zagospodarować ją wtedy, gdy zapotrzebowanie rośnie.

Fakty i mity o przydomowych magazynach energii. Jak zdobyć nawet 19 tys. zł dofinansowania?

Magazyny ciepła mogą zwiększyć wykorzystanie nadwyżek

Autorzy raportu proponują w tym celu rozwój technologii Power-to-Heat, które pozwalają przekształcać energię elektryczną w ciepło. Chodzi przede wszystkim o wielkoskalowe pompy ciepła, kotły elektrodowe oraz magazyny ciepła współpracujące z ciepłownictwem systemowym.

Zgodnie z analizą przedstawioną w raporcie techniczny potencjał wykorzystania nadwyżek energii z OZE w ciepłownictwie wynosi około 42 TWh rocznie, jeśli system zostanie wyposażony w magazyny ciepła. To blisko 40% obecnej produkcji ciepła systemowego, szacowanej na 102 TWh. Bez magazynów potencjał ten ma wynosić około 6 TWh rocznie. Różnica pokazuje, jak istotne jest nie tylko przekształcanie energii elektrycznej w ciepło, ale również możliwość przechowywania go przez pewien czas.

Według autorów raportu wykorzystanie 1,4 TWh energii ograniczonej w 2025 roku pozwoliłoby dostarczyć ciepło około 400 tys. gospodarstw domowych. Co istotne, jest to szacunek potencjalnych korzyści, a nie informacja o ilości energii, którą można już obecnie wykorzystać w istniejących instalacjach.

Wielkoskalowe magazyny to nie wszystko

Rozwój magazynowania energii dotyczy również gospodarstw domowych, szczególnie tych wyposażonych w fotowoltaikę. Przydomowe magazyny pozwalają przechowywać część nadwyżek produkcji i wykorzystywać je później, zamiast pobierać energię z sieci w godzinach, gdy własna instalacja nie wytwarza wystarczającej ilości prądu.

Magazyn ciepła i bateryjny pełnią jednak różne funkcje. Pierwszy przechowuje energię w postaci ciepła i może współpracować m.in. z pompą ciepła lub systemem ciepłowniczym. Drugi przechowuje energię elektryczną, którą można później wykorzystać do zasilania domowych urządzeń. W obu przypadkach celem jest lepsze dopasowanie zużycia do momentu produkcji energii.

Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska liczba przydomowych magazynów energii w Polsce wzrosła z ponad 10 tys. na początku 2024 roku do około 150 tys. w czerwcu 2026 roku. Resort wskazuje, że rozwój tych instalacji ma zwiększać autokonsumpcję energii z OZE oraz poprawiać bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych. 

Zobacz też: Magazyny energii 2026: statystyki 16 województw. Ekspert rozwiewa obawy wokół nowej edycji dofinansowań

Źródła: NFOŚiGW, Horizons Power to Heat, PAP

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.