W Małopolsce planowana jest budowa elektrowni szczytowo-pompowej, która ma stać się największym tego typu obiektem w Polsce. Instalacja będzie wykorzystywać dwa zbiorniki wodne do magazynowania energii i dostarczania jej do sieci w okresach zwiększonego zapotrzebowania. Projekt ma wspierać stabilność krajowego systemu elektroenergetycznego oraz ułatwiać wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł.

Dwa zbiorniki i setki megawatów mocy

Elektrownia Rożnów II ma powstać w gminie Łososina Dolna, na terenach należących do Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym Lasów Państwowych oraz spółki Tauron Ekoenergia. Według przedstawionych informacji inwestor zabezpieczył już 70-80% gruntów potrzebnych do realizacji projektu.

Najważniejszym elementem instalacji będzie sztuczny zbiornik górny, który zostanie wybudowany na wzniesieniach nad Jeziorem Rożnowskim. Jego planowana pojemność użytkowa wynosi około 7,7 mln m³, choć analizowany jest również wariant większego akwenu. Dolnym zbiornikiem będzie istniejące Jezioro Rożnowskie, a oba zbiorniki połączy infrastruktura pozwalająca na przepompowywanie wody.

Planowana moc elektrowni wynosi 767 MW, a pojemność energetyczna – około 3,1 GWh. Jeśli inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z założeniami, Rożnów II będzie większy pod względem mocy od działającej od 1979 roku górskiej elektrowni Porąbka-Żar, której moc wynosi około 500-550 MW. Szacunkowa wartość całego projektu wynosi 6,8-7 mld zł.

4 tys. lokalizacji pod elektrownie wodne i 5 tys. obiektów do likwidacji. Sprzeczne sygnały dla rzek

Czym jest elektrownia szczytowo-pompowa?

Elektrownia szczytowo-pompowa (ESP) to rodzaj magazynu energii, który wykorzystuje różnicę wysokości między dwoma zbiornikami wodnymi. W przeciwieństwie do elektrowni produkującej prąd wyłącznie z przepływu wody, ESP może również zużywać energię elektryczną, aby przepompować wodę z dolnego zbiornika do górnego. Działanie takiej instalacji obejmuje dwa podstawowe etapy:

• Magazynowanie energii: gdy w systemie elektroenergetycznym dostępna jest nadwyżka energii, pompy transportują wodę z dolnego zbiornika do górnego. Energia elektryczna zostaje w ten sposób zamieniona na energię potencjalną zgromadzonej wody.
• Oddawanie energii: gdy zapotrzebowanie na prąd rośnie, woda ze zbiornika górnego przepływa w dół przez turbiny, napędzając generatory i wytwarzając energię elektryczną.

Funkcja przeciwpowodziowa

Projekt Rożnów II ma mieć jednak znaczenie nie tylko dla energetyki. Zgodnie z przedstawionymi założeniami górny zbiornik będzie mógł przejąć do 10% fali powodziowej Dunajca, pełniąc funkcję dodatkowego bufora ochronnego dla okolicznych miejscowości.

Wieloletnia budowa może oznaczać również powstanie nowych miejsc pracy i zwiększenie aktywności gospodarczej. Zakres i skala tych korzyści będą jednak zależeć od przebiegu realizacji inwestycji. Harmonogram zakłada zakończenie dokumentacji i procedur środowiskowych do końca 2027 roku. Rozpoczęcie budowy planowane jest na 2028 rok, a uruchomienie elektrowni – na 2033 rok.

Elektrownie szczytowo-pompowe ważne dla OZE

Produkcja energii z fotowoltaiki i elektrowni wiatrowych zależy od warunków pogodowych. W słoneczne lub wietrzne okresy instalacje OZE mogą dostarczać dużo energii – niekoniecznie wtedy, gdy zapotrzebowanie na prąd jest największe. Z kolei wieczorem, w nocy lub przy słabszym wietrze produkcja z tych źródeł może być niższa.

Magazyny energii pomagają ograniczyć tę rozbieżność. Nadwyżki prądu można wykorzystać do pompowania wody do górnego zbiornika, a następnie odzyskać część zgromadzonej energii w okresie większego zapotrzebowania. Dzięki temu energia wyprodukowana w jednym momencie może zostać wykorzystana później. Wielkoskalowe elektrownie szczytowo-pompowe mogą również wspierać bilansowanie systemu elektroenergetycznego. Ich zadaniem jest reagowanie na zmiany zapotrzebowania i dostępności energii oraz dostarczanie mocy wtedy, gdy jest ona potrzebna. Wraz z rozwojem OZE zwiększa się znaczenie rozwiązań, które pozwalają przechowywać energię i elastycznie zarządzać jej wykorzystaniem.

Zobacz też: Ponad 500 tys. miejsc pracy w branży OZE do 2030 roku. EEA ostrzega przed barierą kadrową

Źródła: Portal Samorządowy, gov.pl, Tauron

Fot: Canva

Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.