System „Olza”, czyli w jaki sposób wody kopalniane mogą bezszkodowo zasilać rzeki?

Każdego dnia nurt rzeki Odry zasilają wody odprowadzane ze śląskich kopalń. Aby kontrolować jej jakość i uchronić rzeczny ekosystem przed zniszczeniem, powstał system „Olza”. 

Badania prowadzone za pomocą systemu „Olza” są elementem transgranicznego projektu poświęconego monitorowaniu jakości wód powierzchniowych na wypadek ich zanieczyszczenia przez wody pochodzące z obsługi kopalń. Bacznie obserwowane jest potencjalne skażenie radiacyjne oraz chemiczne. Projekt prowadzony jest przez zespoły naukowców z Polski i Czech. 

Do udziału w nim zaangażowani zostali przedstawiciele Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach oraz pracownicy Uniwersytetu Technicznego z Ostrawy. W trakcie badań naukowcy potwierdzili skuteczność zastosowanego systemu „Olza”. 

Woda odprowadzana z kopalń, zwłaszcza z dużych głębokości, mieści w sobie znaczne ilości soli stopień jej zasolenia można porównać z wodą pochodzącą z Morza Bałtyckiego. Z tego względu zanim zasili rzeki powierzchniowe, musi przejść proces oczyszczania. W jego trakcie zostanie pozbawiona m.in. jonów baru i radu. Za sprawą specjalnego systemu retencyjno-dozującego proces wpuszczania oczyszczonych wód podlega kontroli, aby nie zostały przekroczone dopuszczalne limity i aby nie doszło do spustoszenia środowiska wodnego nadmierną ilością słonej wody.

– Dotychczasowe wyniki polsko-czeskich badań w rejonie oddziaływania wód kopalnianych wprowadzanych do Odry jednoznacznie wskazują na pozytywny efekt pracy systemu retencyjno-dozującego »Olza« w skali regionalnej – podkreślił dr Leszek Drobek, kierownik projektu w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach, cytowany przez portal naukawpolsce.pap.pl.

Dzięki systemowi „Olza” ochronie podlegają dopływy Odry, a także zbiorniki „Łąka” (znajdujący się na rzece Pszczynce) oraz „Rybnik” (umiejscowiony na rzece Rudzie). Cały system posiada pojemność retencyjną wynoszącą niemal 1 mln m3.

Bieg rzeki Odry zasilany jest przez wody pochodzące m.in. z trzech kopalń należących do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, kopalni będącej w posiadaniu Polskiej Grupy Górniczej. Oprócz tego system „Olza” oczyszcza wody pochodzące ze składowisk odpadów górniczych, znajdujących się w Pawłowicach i Jastrzębiu-Zdroju.  

źródło: naukawpolsce.pap.pl