Dotacje OZE Tylko 500 mln złotych na kontach WFOŚiGW. Program Czyste Powietrze straci płynność? 25 lutego 2026 Dotacje OZE Tylko 500 mln złotych na kontach WFOŚiGW. Program Czyste Powietrze straci płynność? 25 lutego 2026 Przeczytaj także Dotacje OZE Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Czyste Powietrze: planowany bon 1500 zł na audyt energetyczny. Rosnąca rola operatorów Audyt energetyczny pozwala ocenić stan budynku, dobrać zakres prac i oszacować możliwe oszczędności energii, dlatego jest ważnym etapem przed rozpoczęciem termomodernizacji. Koszt takiej usługi to wydatek rzędu 1000-2500 zł. Dla rodzin o najniższych dochodach, konieczność wcześniejszego opłacenia dokumentu może utrudniać rozpoczęcie inwestycji w ramach programu Czyste Powietrze. Rozwiązaniem ma być bon na audyt energetyczny. NFOŚiGW pracuje nad bonem na audyt energetyczny Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) podczas konferencji prasowej dotyczącej pakietu zmian w programie Czyste Powietrze potwierdził, że prowadzone są prace dotyczące tzw. bonu na audyt energetyczny. Według zapowiedzi wartość bonu ma wynosić około 1500 zł. Ostateczna kwota i zasady jego przyznawania nie zostały jednak zatwierdzone. Wsparcie ma stać się systemowym rozwiązaniem finansującym audyt energetyczny, który jest konieczny w celu ubiegania się o przyznanie dotacji na kompleksową termomodernizację. Rozwiązanie to ma zdjąć z beneficjentów ciężar ponoszenia tej opłaty z własnej kieszeni na starcie procesu, co ma zwiększyć dostępność i usprawnić program. Główne aktualizacje zasad „Czystego Powietrza” w zapowiedzianej „małej reformie” wchodzą w życie 20 lipca 2026 roku, ale na samo wdrożenie bonów trzeba będzie poczekać dłużej. NFOŚiGW zapowiada, że należy spodziewać się ich jeszcze w tym roku, jednak wiele zależy od prowadzonych dodatkowych konsultacji z samorządami, które będą odpowiedzialne za ich dystrybucję. Wcześniej, bo już od 20 lipca beneficjenci mogą liczyć na takie zmiany, jak: rozszerzenie katalogu wyjątków od wymogu trzyletniego okresu własności nieruchomości, waloryzację o 10% maksymalnych stawek na wybrane prace termomodernizacyjne, wydłużenie ze 120 do 180 dni terminu wykonania prac objętych zaliczką. https://swiatoze.pl/nowa-odslona-programu-czyste-powietrze-od-20-lipca-wyzsze-stawki-i-180-dni-na-prace-objete-zaliczka/ Rola samorządów jako operatorów Czystego Powietrza Wdrażany mechanizm bonów na audyt energetyczny ma być ściśle związany z funkcją operatora Czystego Powietrza, jaką mogą pełnić jednostki samorządu terytorialnego (JST) dla swoich mieszkańców. To właśnie one, a nie NFOŚiGW czy wojewódzkie fundusze, mają pełnić rolę bezpośrednich dystrybutorów tych środków. Możliwość uzyskania przez mieszkańców bonu na audyt będzie uzależniona od tego, czy lokalna jednostka przystąpiła do programu jako operator. Dotychczas na pełnienie tej funkcji zdecydowało się nieco ponad 1400 samorządów, podczas gdy ponad 2000 z nich prowadzi jedynie punkty konsultacyjne. Oznacza to, że w wielu regionach kraju beneficjenci nie mogliby obecnie skorzystać z bonu do audytu. Wiele JST powstrzymuje się przed wejściem w rolę operatora, obawiając się: znacznego obciążenia logistycznego, odpowiedzialności za merytoryczne prowadzenie beneficjenta, konieczności potwierdzania efektów ekologicznych inwestycji. Fundusz wskazuje, że powiązanie tego mechanizmu wsparcia z funkcją operatora może stanowić silny czynnik motywacyjny dla włodarzy, aby przystąpić do programu w charakterze operatora. Dodatkowym powodem do podjęcia się tej roli mogą być oczekiwania mieszkańców, by nie utracić początkowego wsparcia na przeprowadzenie audytu energetycznego. Kluczowe zasady mechanizmu wciąż nieznane Na razie bon na audyt energetyczny pozostaje zapowiedzią, a jego ostateczna wysokość, sposób przyznawania i rola gmin wymagają jeszcze doprecyzowania. Kluczowe będzie również rozstrzygnięcie, w jaki sposób ze wsparcia skorzystają mieszkańcy samorządów, które nie pełnią funkcji operatora programu. Dopiero po zakończeniu konsultacji będzie można ocenić, czy nowe rozwiązanie rzeczywiście będzie w stanie usunąć barierę finansową na początku termomodernizacji. Zobacz też: Beneficjenci odzyskują należne pieniądze. Przełomowy wyrok w sprawie programu „Czyste Powietrze” Źródła: NFOŚiGW, MKiŚ, własne Fot. arch. światOZE.pl Dotacje OZE Nowa odsłona programu Czyste Powietrze. Od 20 lipca wyższe stawki i 180 dni na prace objęte zaliczką Program „Czyste Powietrze” od swojego startu we wrześniu 2018 roku przechodzi kolejną modyfikację, która ma ułatwić korzystanie z dotacji i lepiej dostosować wsparcie do kosztów inwestycji. Zmiany to efekt ponad 1370 szczegółowych uwag zgłoszonych na etapie konsultacji społecznych przez beneficjentów, przedstawicieli branży i samorządy. Wzrosną maksymalne stawki na wybrane prace termomodernizacyjne, rozszerzone rozstaną wyjątki od 3-letniego okresu własności, a beneficjenci prefinansowania otrzymają więcej czasu na wykonanie prac objętych zaliczką. Sytuacja wokół priorytetowego programu termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła dla gospodarstw domowych Czyste Powietrze staje się coraz bardziej napięta. Początkowo swoje niezadowolenie z opóźnień programu w realizowaniu wypłat wyrażali beneficjenci i wykonawcy. Reklama Dziennikarze weszli w posiadanie informacji dotyczących problemów z rozliczeniem wniosków przez Unię Europejską. Wywołało to komentarze przedstawicieli zaangażowanych w program ministerstw oraz doniesienia medialne o możliwości utraty przez Polskę środków na realizowanie Czystego Powietrza z UE. Czy Czyste Powietrze może stracić finansowanie z UE? Choć istnieje realne ryzyko utraty części unijnych dotacji dla programu Czyste Powietrze pochodzących z unijnego programu FEnIKS, to część instytucji państwowych jak Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) stara się uspokajać sytuację. Anonimowo przedstawiciel rządu ostrzegał w materiale wp.pl, że obecna konstrukcja programu oraz błędy instytucji odpowiedzialnych za jego realizację doprowadziły do powstania wadliwej dokumentacji. W konsekwencji pojawiły się problemy z certyfikacją środków. Może to doprowadzić do utraty ok. 1,2 mld złotych. Na koniec 2025 roku udało się rozliczyć z Komisją Europejską zaledwie jedną piątą zakładanej kwoty – zamiast przewidzianych 1,5 mld złotych, udało się poprawnie rozliczyć niespełna 282 mln złotych. Powodem mają być liczne nadużycia, w tym finansowanie urządzeń niespełniających norm technicznych wymaganych przez unijne przepisy (obecność w bazie EPREL). Nie oznacza to jednak, że środków tych nie uda się uzyskać – zgodnie z zasadami wydatki w ramach FEnIKS mogą być rozliczenia aż do końca 2029 roku. Jeżeli do końca tego roku nie nastąpi radykalna poprawa w obszarze Czystego Powietrza, to będziemy zmuszeni do przeniesienia środków z funduszy europejskich przeznaczonych na Czyste Powietrze na inny cel. Inaczej nie zdążymy tych pieniędzy wydać. (…) Czyste Powietrze może więc zostać bez finansowania z funduszy europejskich, a wydatki programu obciążą budżet państwa – mówił wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko. Kiedy Wojewódzkie Fundusze będą płacić? Analiza wypłat programu Czyste Powietrze Międzypartyjne tarcia w rządzie Należy jednak zaznaczyć, że tego typu wypowiedzi to może być próba wywierania nacisku i politycznej gry między między ugrupowaniami koalicyjnymi – Polski 2050, do której należy Jan Szyszko oraz Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz stojąca na czele Resortu Funduszy oraz Centrum – nowego tworu politycznego, od którego należy stojąca na czele Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) Paulina Hennig-Kloska. Portal Onet.pl informował także, że Minister Finansów, Andrzej Domański, podjął decyzję o wstrzymaniu przekazywania funduszy, dopóki nie uda się skutecznie odzyskać przynajmniej 60% zakładanych środków z funduszu FEnIKS, czyli 900 mln zł. Chociaż zwiększenie napięcia może doprowadzić do mniejszej współpracy między zaangażowanymi w Czyste Powietrze ministerstwami, to medialna presja może doprowadzić także do sprawniejszego usunięcia powstałych problemów. Kontrowersje wokół programu będą bowiem stawać się coraz większe w związku ze zbliżającymi się w 2027 roku wyborami parlamentarnymi. Stanowisko NFOSiGW w sprawie certyfikacji środków W odpowiedzi na medialne doniesienia o problemach z certyfikacją środków z programu FEnIKS swoje stanowisko opublikował NFOŚiGW, który stara się uspokoić opinię publiczną zapewniając, że program Czyste Powietrze funkcjonuje stabilnie. Według oświadczenia wypłaty są realizowane na bieżąco z innych źródeł, takich jak Krajowy Plan Odbudowy (KPO) czy Fundusz Modernizacyjny, których problemy z certyfikacją w ramach FEnIKS nie dotyczą. W grudniu Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej wstrzymało wypłatę ponad 280 mln zł, wskazując na rzekome nieprawidłowości dotyczące urządzeń grzewczych niewpisanych do bazy EPREL. Tymczasem sporne wnioski stanowią zaledwie ok. 2% tej puli. Producenci sukcesywnie realizują obowiązek wpisywania urządzeń do bazy EPREL – czytamy w komunikacie NFOŚiGW. Według NFOŚiGW na kontach Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) mają być obecnie zabezpieczone środki w wysokości 500 mln złotych. Jest to jednak znacznie mniej niż opublikowana pod koniec stycznia przez MKiŚ wartość opóźnionych wniosków o płatność, która wynosiła 959 mln złotych. Nieoficjalne szacunki wykonawców mówią o nawet 15 mld złotych zaległości. W tym kontekście gwarancje Narodowego Funduszu dotyczące ciągłości i płynności wypłat mogą już wkrótce się okazać nieskuteczne. Jeśli instytucje odpowiedzialne nie przyspieszą działań, to ciężar finansowania programu spadnie w całości na budżet państwa, czego konsekwencjami mogą być kolejne opóźnienia, które odczują zarówno beneficjenci, jak również firmy wykonawcze balansujące od dawna na granicy wypłacalności. Zobacz też: Protest pod MKiŚ. Rząd przygotowuje ustawę dla poszkodowanych w Czystym Powietrzu Źródła: Czyste Powietrze, NFOŚiGW, MKiŚ, Onet.pl, WP.pl, Business Insider, fcp2026.pl, Portal Samorządowy Fot. Canva (NosUA) Artykuł stanowi utwór w rozumieniu Ustawy 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wszelkie prawa autorskie przysługują swiatoze.pl. Dalsze rozpowszechnianie utworu możliwe tylko za zgodą redakcji.